Sanayi üretiminde dipten dönüldü

16.04.2019 13:42

Son güncelleme : 17.04.2019 10:01

Türkiye`de sanayi üretimi, şubatta piyasa beklentilerinin altında gerilerken, ekonomideki toparlanmanın beklenenden önce başladığına ilişkin yorumlarını da beraberinde getirdi.



AA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre arındırılmamış sanayi  üretimi endeksi şubatta yıllık bazda yüzde 5,1 azaldı. Sanayi üretim endeksindeki  değişim her ne kadar son 6 aydır negatif bölgede kalsa da iki aydır düşüşün hız  kesmesi gelecek döneme ilişkin pozitif beklentileri artırdı.

Mevsimsellikten ve takvim etkisinden arındırılmış endeks ise şubatta  bir önceki aya göre yüzde 1,3 artış gösterdi. Sanayi üretiminin ana eğilimi  açısından izlenen söz konusu endeks, geçen yıl ağustos ayıyla birlikte 5 ay üst  üste gerilemişti.
 
Yeni yıla yüzde 1'lik yükselişle başlayan sanayi üretimi dipten  dönüldüğüne işaret etmişti. Şubat ayında da aylık bazdaki artış, sanayi  üretiminde toparlanmanın devam edeceğini gösterdi.
 
2008 ve 2018 dönemleri karşılaştırıldığında iç talep göstergesi özel  tüketim, yatırım ve kamu harcamalarının aynı ölçüde daralmasına karşın dış  talebin bu sefer pozitif ayrıştığı görülüyor.
 
Küresel ticaretin elverişli seyretmesi küresel değer/tedarik zincirine  entegre olan Türk sanayisine avantaj sağlıyor. Avrupa'da göstergeler olumluya  dönerken, Çin ekonomisinin toparlanmaya başladığı görülüyor. ABD ve Çin  arasındaki ticaret tartışmasında beklentilerin de olumlu tarafta kalması küresel  ticarete ilişkin risk iştahını canlı tutuyor.
 
Öncü göstergeler milli gelirin 2019 yılının ilk çeyreğinde de  daralacağına işaret etse de dönemsel bazda (QoQ) ekonomik hasılada pozitif değer  görebileceği tahmin ediliyor.

Yüksek teknoloji üretiminde artış sürüyor

Türkiye sosyo-ekonomik açıdan ciddi bir dönüşümden geçerken, iktisadi  davranış kalıplarındaki değişim de üretim süreçlerinde kendini hissettiriyor.  Türkiye, son dönemde savunma sanayisi ağırlıklı bir kalkınma modeli izledi. Savunma, bilişimden ileri düzey metalurji hatta hava ve uzay  mühendisliği gibi çok geniş perspektifte yüksek katma değer zincirine sahip bir  alan olarak kendini gösteriyor. Bu nedenle sanayi üretim verisinde bilişim odaklı  üretimin hız kesmediği görülüyor.
 
Yüksek teknoloji sanayi üretim endeksi şubatta yıllık bazda yüzde 14,8  artış gösterdi. Son 6 ayın en yüksek artışının görüldüğü yüksek teknoloji  alanında endeks, 10 aydır pozitif değer alıyor.
 
Türkiye'nin özellikle son dönemde savunma alanındaki yerlileştirme  adımları yüksek teknoloji yatırımlarını da beraberinde getirdi. Mühendislik,  yazılım, bilişim, telekomünikasyon, siber güvenlik gibi alanların da savunma  sektörüne entegre olmasıyla gelecek dönemde yüksek teknolojik ürünlerin  üretiminde ciddi artışların yaşanacağı tahmin ediliyor.
 
"Üretimde ivme kaybı yavaşladı"
 
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi konuya ilişkin  yaptığı değerlendirmede şubat ayında sanayi üretiminin (arındırılmamış) yıllık  bazda yüzde 5,1 düşüşle beklentiden sınırlı gerilediğini belirtti.
 
Takvim etkisinden arındırılmış endeksin üç aylık hareketli  ortalamasının yıllık değişiminin yüzde eksi 7,7 seviyesine toparlandığını ifade  eden Bürümcekçi, "Aylık endekslerdeki oynaklık nedeniyle trend açısından daha net  görüntü verdiğini düşündüğümüz, takvim etkisinden arındırılmış endeksin üç aylık  hareketli ortalamasının yıllık değişimi Eylül 2017’de yüzde 13 ile 2011'den beri  en yüksek seviyesine çıkmıştı. Sonrasında görülen geri çekilme ocak ayında yüzde  8,2'ye kadar ulaşmıştı. Şubat ayında gözlenen toparlanmayla beraber üretimde ivme  kaybının yavaşladığını da göstermektedir." diye konuştu.
 
Bürümcekçi, ilk çeyrekte sanayi üretiminin yıllık bazda yüzde 5-6  aralığında ve milli gelirin yüzde 2-3 aralığında daralma kaydedebileceğini dile  getirdi.
 
Mevsimsellikten ve takvim etkisinden arındırılmış endeksinin bir  önceki aya göre yüzde 1,3 artış gösterdiğini anımsatan Bürümcekçi, "Sanayi  üretiminin ana eğilimi açısından izlediğimiz söz konusu endeksin kademeli düşüşü  ağustostan itibaren sertleşirken, geçen yılın son 5 ayında üst üste düşerek  aralık ayında Şubat 2017'den beri en düşük seviyesine inmişti. Ocak ayındaki  yüzde 1'lik yükseliş ise dipten dönüldüğüne işaret etmişti. Şubat ayında ise  yüzde 1,3 ile toparlanma devam etti." ifadelerini kullandı.
 
"Öncü göstergeler ekonomide dipten çıkışı destekliyor"
 
İş Yatırım Menkul Değerler Araştırma Bölüm Yönetmeni Muammer  Kömürcüoğlu ise şubatta sanayi üretiminin yüzde 5,1 ile piyasa beklentisinden  daha az daraldığını söyledi.
 
Bugünkü veride en önemli kısmın mevsimsellikten arındırılmış sanayi  üretim endeksinin aylık bazda yüzde 1,3 artışı olduğuna işaret eden Kömürcüoğlu,  "Ocak ayında sanayi üretiminde aylık bazda başlayan artış şubatta da devam etti.  Bu durum diğer öncü göstergelerde (PMI ve güven endeksleri) görünen ekonomide  dipten çıkış görüşünü destekliyor. Ancak şunu belirtmekte fayda var, dipten çıkış  sinyalleri alsak da ekonomide daralmanın devam ettiğini ve toparlanmanın kırılgan  olduğunu düşünüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Kömürcüoğlu, yüksek teknoloji ürünleri üretiminde artışın olduğunu  ancak toplam içerisindeki payın halen çok düşük seviyelerde bulunduğunu sözlerine  ekledi.





18:0595.734
Değişim :  -0,87% |  -844,53
Açılış :  97.199  
Önceki Kapanış :  96.579  
En Yüksek
97.572
En Düşük
95.731