Tarihin en yüksek cari fazlası görüldü

11.10.2018 14:48

Son güncelleme : 12.10.2018 09:46

Ödemeler dengesi ağustosta 2 milyar 592 milyon dolarla tarihin en yüksek cari fazlasını verdi. Uzmanlar cari işlemler dengesi tarafındaki bu düzeltmenin devam edeceği görüşünde.



AA

AA muhabirinin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerinden  derlediği bilgiye göre, ödemeler dengesi yaklaşık 3 yılın ardından tekrar cari  fazla verdi.

Ödemeler dengesi ağustosta 2 milyar 592 milyon dolar cari fazla verdi.  Bu rakam tarihinin en yüksek cari fazlası olarak kayıtlara geçti. Ödemeler  dengesinde cari fazla en son Eylül 2015'te görülmüştü.

12 aylık cari açık ise 3 milyar 515 milyon dolar azalışla 51 milyar  125 milyon dolara geriledi. Böylece 12 aylık cari açık bu yılın en düşük  seviyesine geriledi.

Ekonomistler, cari işlemler dengesi tarafındaki düzeltme hareketinin  devam ettiğini ve yıl sonunda 35-40 milyar doları civarında cari açık  verilebileceği tahmininde bulundu.

"YIL SONU CARİ AÇIK BEKLENTİMİZ 35 MİLYAR DOLAR CİVARI"

AA muhabirine konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tacirler  Yatırım Araştırma Müdürü Özlem Bayraktar Gökşen, gelecek dönemde aslında cari  işlemler dengesi tarafındaki bu düzeltmenin devamını beklemek gerektiğini  söyledi.

TL'deki değer kaybı sonrasında artan rekabet gücüyle beraber ihracat  performansının güçlendiğine dikkati çeken Gökşen, soğuyan iç talebin ise  ithalat  performansını önemli ölçüde baskıladığını ifade etti.

Gökşen, dış ticaretteki bu dengelenmenin yanında turizm sektörü  performansının oldukça güçlü seyretmesi ve altın ticaretindeki normalleşmenin  kendini göstermesiyle birlikte cari denge tarafında aylık anlamda fazlayı  getirecek unsurların çoğaldığını dile getirdi.

Eylül ayında da bir fazla görmeyi beklediklerini aktaran Gökşen,  "Yaklaşık 2 milyar dolar civarında olabilir. Bu durumda yıllık açığın 44-45  milyar dolar seviyesine gerilediğini göreceğiz. Yıl sonu beklentimiz ise 35  milyar dolar civarlarında bir cari açık." diye konuştu.

"CARİ FAZLA EYLÜLDE DE DEVAM EDEBİLİR"

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı da ağustos ayında  cari dengenin beklentilerle uyumlu olarak fazla verdiğini ve yıllık açıktaki  düşüşün hız kazandığını belirtti.

Aylık cari fazlanın eylülde de devam edebileceği tahmininde bulunan  Tokalı, yıllık açığın 45 milyar dolar seviyesine düşebileceğini söyledi.

Tokalı, hem kur hem de talep gelişmelerine ek olarak, ihracatı  destekleyici yeni program anlayışı doğrultusunda, yıllık cari açıkta 2019 yılının  ilk yarısı sonuna doğru 25-30 milyar dolar bandına inilebileceğini dile getirdi.

Bu yıl sonu ve 2019 yılı cari açık tahminlerinin sırasıyla 37 milyar  dolar ve 32 milyar dolar olduğunu belirten Tokalı, şunları kaydetti:

"Ağustos ayı cari fazlasını destekleyen gelişmelerde, dış açıktaki  sert düşüşe ek olarak, bavul ticareti ve taşımacılık gelirlerinde iyileşme, güçlü  turizm gelirleri, doğrudan yatırımlarla ilgili kar transferlerinin azalışta  olması gibi unsurlar etkili. Diğer taraftan, dış borç faiz ödemeleri ve portföy  yatırımlarına ait giderlerin cari dengeyi olumsuz etkilemeye devam ettiğini  izliyoruz. Finansman tarafında ise cari fazla gelişimine sermaye girişinde  zayıflamanın eşlik ettiğini görüyoruz. Özellikle kısa vadeli sermaye girişinde  gerileme daha belirgin. Doğrudan yatırımların katkısı ve reel sektörün uzun  vadeli kredileri ise yavaşlamakla birlikte devam ediyor. Bankaların yurt dışı  muhabirlerindeki döviz mevduatlarında ise 10,4 milyarlık artış söz konusu."

Tokalı, "net hata ve noksan" kaleminin katkısının hızla sürdüğünü ve  ağustos ayında 3,7 milyar dolarlık giriş yaşandığını söyledi.

Böylece, 8 aylık dönemde bu kalemden elde edilen toplam katkının 15,1  milyar dolara ulaştığını aktaran Tokalı, "Cari fazla ve net hata ve noksan  kaleminin katkısına karşılık, sermaye girişindeki zayıflama sonrasında, resmi  rezervlerde ağustos ayında 8,1 milyar dolarlık düşüş söz konusu. TCMB verileri,  eylül ayında da 3,4 milyar dolarlık ek gerilemeye işaret ediyor." ifadelerini  kullandı.

"CARİ AÇIKTA DÜZELME EĞİLİMİ DEVAM EDECEK"

QNB Finansinvest Başekonomisti Burak Kanlı ise cari dengenin Eylül  2015'ten bu yana ilk defa artıya geçtiğini ve üstelik tarihin en yüksek cari  fazlasının görüldüğünü belirtti.

Bu cari fazlanın önemli oranda ekonomideki sert yavaşlamanın  etkilerinden kaynaklandığını söyleyen Kanlı, "12 aylık toplu verilerle  ithalatımız enerji fiyatlarındaki artışa karşın ciddi biçimde gerilemiş,  ihracatımızda da sınırlı bir miktar düşüş var. Altın ticaretinde ise 2017'nin  ocak ayından itibaren ilk defa fazla verdik. Turizm gelirleri ise artmaya devam  ediyor. Bunun sonucunda da hem cari açıkta hem de çekirdek cari açık dediğimiz  altın ve enerji hariç açıkta ciddi bir düşüş var." değerlendirmesinde bulundu.

Kanlı, finans hesabından önemli miktarda çıkış olduğunu ve bunun büyük  oranda Türk bankalarının yurt dışı şubelerine mevduat transferi kaynaklı  yaşandığını söyledi.

Merkez Bankası rezervlerinin de finansman kaynağı olmaya devam  ettiğine işaret eden Kanlı, "Önümüzdeki dönemde de cari açıkta düzelme eğilimi  devam edecektir. Yıl sonunda açık 40 milyar dolara kadar inebilir." dedi.

"YIL SONU CARİ AÇIK TAHMİNİMİZ 42 MİLYAR DOLAR"

AA Finans Analisti ve Ekonomisti Haluk Bürümcekçi, Eylül 2015'ten beri  ilk kez aylık cari fazla verildiğini, son 12 aylık cari açığın ise 51,1 milyar  dolara gerilediğini belirtti.

Öncü göstergelere bakıldığında eylülde 12 aylık cari açığın 45 milyar  dolara gerileyebileceğini tahmin eden Bürümcekçi, cari açıkta ağustos ayında  gözlenen iyileşmede, dış ticaret açığının geçen yıldan düşük açık ve hizmetler  dengesinin yüksek fazla vermesinin ana etken olduğunu vurguladı.

Bürümcekçi, net hata-noksan kaleminde 3,66 milyar dolarlık giriş  yaşandığına işaret ederek, "Bu kanaldan sekiz ayda net giriş 15,1 milyar dolara  ulaştı. Bütün bu gelişmeler sonucunda TCMB döviz rezervlerinde 8,1 milyar  dolarlık düşüş gözlendi." dedi.

Geçen yıl cari açığı artıran faktörlerin başında gelen enerji ve altın  ticaretindeki gelişmelerin bu yılın kalanında devam edip etmeyeceğinin kritik  olacağını söyleyen Bürümcekçi, "Turizm gelirlerinin, turist sayısının artış  eğilimini koruması ile toparlanma göstermeye devam edeceği beklenmelidir. Bu  doğrultuda, önceki ay revize ettiğimiz yıl sonu tahminimiz olan 42 milyar dolar  üzerindeki riskler belirgin aşağı yönde görünmektedir." diyerek sözlerini  tamamladı.





12:4992.998
Değişim :  -0,75% |  -701,31
Açılış :  93.246  
Önceki Kapanış :  93.699  
En Yüksek
93.454
En Düşük
92.688