Merkez bankalarının enflasyonla imtihanı 2019`da da sürecek

07.01.2019 11:22

Son güncelleme : 08.01.2019 09:25

Geçen yıl döviz likiditesini artırıcı yönde birçok adım atan ve 8 yıl aradan sonra sadeleşmeye geçen TCMB, 2019`da enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar sıkı parasal duruşunu koruyacağını vurguluyor. Para politikasını normalleştirme çabaları doğrultusunda 2018`de 4 kez faiz artıran Fed`in, bu adımlarına 2019`un ikinci yarısında ara vereceği öngörülürken, ABD Başkanı Trump`ın bankaya yönelik eleştirileri ve uyguladığı ticaret politikalarının Fed`in kararlarını ne şekilde etkileyeceği yakından takip edilecek. Varlık alım programını Aralık 2018 itibarıyla sonlandıran ECB ile BoE için, Brexit sürecinin 2019`da da para politikalarına yön veren temel gelişme olması bekleniyor.



AA

Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı, para ve döviz piyasalarına  ilişkin düzenleyici tedbirleri alma rolüne sahip olan merkez bankaları, ülke  ekonomilerinde kilit görev üstleniyor.

Son yıllarda küresel çapta ekonomilerde görülen sorunlarla baş etmek  için düzenleyici politikalarla devreye giren merkez bankalarının, finansal  istikrarı sağlama konusundaki çabaları, temel görevleri olan enflasyon  yönetiminin önüne geçmiş durumda bulunuyor.

Tüm bunlar merkez bankalarını, ekonomik anlamda stratejik bir noktaya  taşımakla birlikte, küresel ekonomide sınırların her geçen gün kalkması ve  izlenen politikaların domino etkisi yaratması, majör para birimlerini yöneten  merkez bankalarının hamlelerinin önemini artırıyor.

Bu kapsamda, yaygın para birimlerini yönetmesi açısından tüm dünya  piyasalarında etkin bir rol oynayan ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez  Bankası (ECB) politikaları yakından takip edilirken, İngiltere Merkez Bankası  (BoE) ile Japonya Merkez Bankası (BoJ) adımları da piyasalara yön verenler  arasında yer alıyor.

Öte yandan, geçen yıla bakıldığında, Fed'in para politikalarında  normalleşme adımlarına hız verdiği görülürken, merkez bankalarının büyük ölçüde  enflasyon hedefini yakalamada sıkıntı yaşadığı, bu kapsamda fiyat istikrarını  sağlamanın 2019'da da ana gündem olmaya devam edeceği görülüyor.

TCMB'NİN ENFLASYONLA MÜCADELESİ SÜRECEK

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) spekülatif kur atakları  karşısında attığı adımların yakından takip edildiği 2018'de banka, döviz  likiditesini artırıcı yönde birçok aksiyon aldı.

Yıla 3,78 seviyelerinden başlayan dolar/TL'nin, mayısta 4,9282'ye  kadar yükselmesi karşısında TCMB, piyasaya sözlü müdahalede bulunurken, ilk yarıda bir olağanüstü toplantı gerçekleştirdi.

Bunlara ilave olarak, 2010 sonlarında devreye aldığı "geniş faiz  koridoru" uygulamasını daha anlaşılır ve öngörülebilir hale getiren banka, 1  Haziran'dan itibaren para politikası çerçevesini sadeleştirdi. Tüm bunlar  sonucunda ilk yarıda geç likidite penceresi borç verme faiz oranı, ilk yarıda 500  baz puan artarak yüzde 17,75 seviyesine ulaştı.

Geçen yılın ikinci yarısında bir kez daha piyasalara sözlü müdahalede  bulunan TCMB, beklentilerin üzerinde, 625 baz puanlık faiz artırımı  gerçekleştirerek güçlü bir parasal sıkılaştırma kararı aldı.

TCMB böylece, 2018'de faizlerde toplam 11,25 puanlık artırıma imza  atarken, kurlardaki volatiliteyi düşürmek ve spekülatif atakları püskürtmek için  de önemli aksiyonları devreye aldı.

Bu yıl için verilen mesajlarda, TCMB'nin 2019'da da temel amacının  fiyat istikrarını sağlama olacağı, enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme  sağlanana kadar sıkı parasal duruşun korunacağı belirtildi. Öte yandan, TCMB'nin  enflasyon beklentisi geçen yılın son enflasyon raporunda 2019 için yüzde 15,2 ve  2020 için yüzde 9,3 olarak belirlenmişti.

TRUMP'IN TERS DÜŞTÜĞÜ FED'E ETKİSİ İZLENECEK

Geçen yıla 3 faiz artırımı beklentisi ile başlayan Fed, bu  artırımların ikisini 2018'in ilk yarısında gerçekleştirdi. Janet Yellen'dan  koltuğu geçen yılın şubat ayında devralan Jerome Powell, bankanın normalleşme  adımlarına devam etti ve politika faizini mart ve haziranda gerçekleştirdiği  toplantılarda 25'er baz puan yükselterek yüzde 1,75-2,00 bandına çıkardı.

Fed'in 2018'in ikinci yarısında da faiz artırımlarına devam ettiği  görülürken, yılın başında 3 olarak fiyatlanan faiz artırım beklentisi de 4'e  çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump da Fed'in faiz artırımları karşısında  defalarca eleştirilerde bulunarak Beyaz Saray'ın 1992'den bu yana Fed'in para  politikalarına ilişkin yorum yapmaktan kaçınması geleneğini ihlal etti.

Banka, geçen yılın son toplantısını gerçekleştirdiği 19 Aralık'ta  faizleri 25 baz puan artırarak yüzde 2,25-2,50 bandına çıkarırken, böylece yılı  toplamda 100 baz puan olmak üzere 4 faiz artırımıyla tamamladı.

Bu yıl ise bankanın ilk yarıda faiz artırımlarına devam edeceği ancak  ikinci yarıda bu adımlarına ara vereceği öngörülüyor. Fed'in faiz artırımlarını  duraklatmasına neden olacak gerekçeler arasında ise ABD'de etkisi azalan mali  teşvik, ticaret savaşlarının ekonomiye yansıması ve ılımlı bir seviyeye ulaşan  büyüme ile enflasyon verileri gösteriliyor. Bununla birlikte bankanın  projeksiyonları bu yıl için 3 faiz artırımına işaret ediyor.

Fed'in faiz patikasında önemli bir çıpa olan enflasyon tahmini, 2019  sonu için yüzde 1,9 ve gelecek yıl için yüzde 2,1 seviyesinde bulunurken,  Trump'ın bankaya eleştirileri ve uyguladığı ticaret politikalarının bankanın  adımlarını ne şekilde etkileyeceği bu yılın gündeminde olacak.

ECB, 2019'DA ENFLASYON VE FAİZE ODAKLANACAK

ECB, 2018'in başlarında düşük enflasyona yönelik uyguladığı  politikalarını devam ettirirken, aynı zamanda Brexit, İtalya krizi ve aşırı sağ  akımların bazı üye ülkelerde yükselişinden kaynaklanan kaygılar yaşadı.

19 AB ülkesinden oluşan bölge ekonomisinde, 2016'nın sonundan itibaren  başlayan toparlanma süreci daha da ilerleyerek yerini 2017'nin sonu itibarıyla  ekonomik genişlemeye bıraktı. Geçen yıl ise ekonomik iyileşme devam ederken,  işsizlik yavaş yavaş azaldı.

Olumlu ekonomik göstergelere karşın yıllık enflasyon 2018'in ilk  aylarında ECB'nin hedeflediği seviyenin altında kalırken, haziranda yüzde 2'ye  ulaştı. Aralık 2018'de ise yıllık enflasyon, tekrar yüzde 2'nin altına inerek  yüzde 1,6 olarak kayıtlara geçti.

ECB Başkanı Mario Draghi, en alt noktalardan yükselmeye başladığından  bu yana enflasyon konusunda temkinli davranıyor. Euro Bölgesi'nde para  politikasını yürütmekten sorumlu olan ECB, bölgede fiyat istikrarını sağlamak  için yüzde 2'nin hemen altında ancak yüzde 2'ye yakın seviyede enflasyon  hedeflerken, bu doğrultuda varlık alım programı ve düşük faiz politikasını da  kapsayan bazı tedbirler uyguladı. 

Her ne kadar Fed kadar para politikalarında normalleşme adımlarını  hızlı bir şekilde atamasa da ECB, 2015'in mart ayında başlattığı varlık alım  programını, Aralık 2018 itibarıyla sona erdirdi.

ECB personelinin Aralık 2018 makroekonomik projeksiyonlarına göre,  Euro Bölgesi’nde 2018 yılında yüzde 1,8, bu yıl 1,6 ve gelecek yıl da 1,7’lik  yıllık enflasyon bekleniyor.

Yıl boyunca ekonominin genişleme sürecinde olduğuna işaret eden  veriler ile gelecek yıl para politikalarında nasıl bir yol izleyeceği merak  konusu olan ECB'de, varlık alım programından çıkışın ardından enflasyon hedefinin  sürdürülebilirliğine ilişkin alınacak kararlar ve faiz politikasında muhtemel  değişiklik 2019'un en önemli gündem maddesi olarak öne çıkıyor.

BOE'NİN GÖZÜ BREXİT SONRASI SÜREÇTE

Birleşik Krallık'ın halk oylamasıyla AB'den ayrılma kararı almasının  ardından ekonomik dengelerin değiştiği İngiltere, 2018'de Theresa May hükümetinin  geleceği ve Brexit süreci başta olmak üzere birçok belirsizlikle karşı karşıya  kaldı. Söz konusu belirsizlikler, İngiltere finansal piyasaları üzerinde baskı  oluşturdu.

Geçen yıl 8 kez toplanan ve politika faizinde ilk değişiklik kararını  ağustosta alan BoE, para politikası faizini 25 baz puan artırarak yüzde 0,75'e  çıkardı. Bankanın varlık alım hedefini değiştirmeyerek 435 milyar sterlin  seviyesinde bırakmasına karşın faizlerde artırıma gitmesi, normalleşme yolunda  atılan en büyük adım olarak gösterildi.

BoE, ağustos toplantısı sonrası başta Brexit sürecindeki  belirsizlikler olmak üzere ekonomisini baskılayan birçok faktör nedeniyle 2018'de  para politikasında başka aksiyon alamadı.

İngiltere'nin 29 Mart'ta AB'den resmen çıkması, geçiş sürecinin ise bu  tarihten 31 Aralık 2020'ye kadar devam etmesi bekleniyor. Bu nedenle bu yıl  BoE'nin atacağı politika adımlarında, Brexit sürecinin yine öne çıkması  bekleniyor.

Öte yandan, BoE, enflasyon gelişmelerini de yakından takip ediyor.  Halen yüzde 2'lik hedefin üzerinde seyreden enflasyon için bankanın öngörüleri,  2019 son çeyreği itibarıyla yüzde 2,2 ve gelecek yıl sonu için de yüzde 2  civarında bulunuyor.

BOJ

Uzun süredir deflasyon ile mücadele eden ve bu kapsamda parasal  tabanın yıllık 80 trilyon yen artırılması programını uygulayan BoJ, 2018'de  enflasyon açısından yine hedeflerine ulaşamadı.

Geçen yıl yüzde 2'lik enflasyon hedefine 2019'da ulaşılacağı  beklentisiyle başlayan BoJ, yıl içinde yaptığı revizelerle 2020'ye kadar bu  hedefin altında kalınacağına işaret etti.

Mevcutta bankanın enflasyon beklentisi 2019 mali yılı için yüzde 1,9  ve 2020 mali yılı için de yüzde 2 düzeyinde bulunuyor. Tüketim vergisi  artırımının etkileri hariç tutulduğunda ise enflasyonun 2019'da yüzde 1,4 ve  2020'de yüzde 1,5 düzeyinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Öte yandan, BoJ, geçen yıl faizlerde ve varlık alım politikasında  değişiklik yapmamasına karşın temmuz ayındaki toplantısında varlık alımlarında  esnek yapıya geçti.

Bankanın bu yıl da en büyük savaşını yüzde 2'lik enflasyona ulaşma  süresini kısaltma doğrultusunda vereceği görülüyor.





18:051.329
Değişim :  -1,03% |  -13,76
Açılış :  1.348  
Önceki Kapanış :  1.342  
En Yüksek
1.352
En Düşük
1.325
BIST En Aktif Hisseler18:05
EUYO 4,95 3.680.764 % 10,00  
AKCNS 15,18 58.674.487 % 10,00  
SEYKM 18,70 14.604.345 % 10,00  
SAFKR 13,87 34.267.095 % 9,99  
TKNSA 11,03 11.150.227 % 9,97  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,8101 7,8160 % -0,71  
Euro 9,3425 9,3622 % -0,27  
Sterlin 10,3631 10,4151 % -1,11  
Frank 8,6008 8,6526 % -0,52  
Riyal 2,0768 2,0872 % -0,73  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.787 1.789 -20,86  
Altın Gr. 449 449 -8,57  
Cumhuriyet 2.983 3.028 -74,00  
Tam 2.971 3.050 -70,08  
Yarım 1.436 1.475 -33,90  
Çeyrek 720 738 -16,95  
Gümüş.Ons 22,66 22,70 -0,64  
Gümüş Gr. 5,69 5,70 -0,20  
B. Petrol 48,28 48,28 0,49