Türkiye gaz fiyatlarında 2020`de karar aşamasında

06.12.2018 13:50

Son güncelleme : 06.12.2018 17:17

AA’nın ev sahipliğinde Rus haber ajansı TASS iş birliğiyle düzenlenen Türk-Rus Enerji Uzmanları Toplantısı`nda TASS Haber Ajansı Genel Müdür Yardımcısı Maxim Filimonov moderatörlüğünde gerçekleştirilen "Geleceğin Enerji Portföyünde Doğal Gaz" adlı oturumda konuşan Enerji Piyasaları ve Politikaları Enstitüsü Başkanı Volkan Özdemir, "Türkiye açısından önemli olan fiyatları nasıl düşüreceği ve 2020`li yıllardan itibaren bitecek uzun dönemli kontratları hangi şartlarda yenileyeceği" dedi.



AA

Enerji Piyasaları ve Politikaları Enstitüsü BaÅŸkanı Volkan Özdemir, gazdaki temel meselenin fiyatlama olduÄŸunu belirterek, "Önemli olan Türkiye'nin fiyatları nasıl düÅŸüreceÄŸi ve 2020'li yıllardan itibaren bitecek uzun dönemli kontratları hangi ÅŸartlarda yenileyeceÄŸi. Türkiye’nin konumu açısından burada kendi pozisyonunu belirlerken 2020'li yıllarda önemli bir karar aÅŸamasında olduÄŸunu görüyoruz." dedi.

AA’nın ev sahipliÄŸinde Rus haber ajansı TASS iÅŸ birliÄŸiyle düzenlenen Türk-Rus Enerji Uzmanları Toplantısı'nda TASS Haber Ajansı Genel Müdür Yardımcısı Maxim Filimonov moderatörlüÄŸünde gerçekleÅŸtirilen "GeleceÄŸin Enerji Portföyünde DoÄŸal Gaz" adlı oturumda konuÅŸan Özdemir, gazın dünyadaki birincil enerji tüketim kaynağı olarak arz güvenliÄŸinden muaf tutulamayacağını anlattı.

Gaz piyasalarındaki temel trendin artık boru gazı ile LNG projeleri arasındaki rekabetin yansıması olduÄŸunu ifade eden Özdemir, "Çok fazla LNG projesinden bahsedilmesine raÄŸmen 2020 sonrasında bakıldığında TürkAkım, Kuzey Akım 2 ve Sibirya Gücü boru hattı projeleriyle birlikte aslında Rusya boru gazı konseptine ağırlık veriyor. Bu projelerle birlikte 2020’den sonra 100 milyar metreküp üzerinde bir kapasitenin tekrar piyasaya sunulabileceÄŸini görüyoruz. Yani bir anda LNG projeleri artarken boru gazı hala geçerliliÄŸini ve uluslararası ticarette ağırlığını koruyor.” diye konuÅŸtu.

Özdemir, bu durumun yansımasının fiyatlarda görüldüÄŸünü ve Rus gazının bin metreküp başına 140-150 dolar seviyesine kadar çekilebilecek bir avantaja sahip olduÄŸunu söyledi.

Dolayısıyla uzak mesafeli LNG projelerinin Rus gazıyla rekabet etmesinin çoÄŸu zaman mümkün olmadığının altını çizen Özdemir, "Bu noktada da devreye politika giriyor. ÇeÅŸitli ülkeler enerji arz güvenliÄŸini artırmak için bu yola baÅŸvuruyorlar, ama özellikle Avrupalı ÅŸirketlerle konuÅŸtuÄŸunuzda onlar daha ucuz gazı Rusya’dan ithal edebilecekleri için bu ülkeye yöneliyorlar. Nitekim Rus gazının Avrupa piyasasında son 3 yıldır artarak konumunu koruduÄŸunu görüyoruz. Türkiye açısından da bu ikilem biraz daha az, çünkü Türkiye’nin LNG kapasitesi yüzer LNG santralleriyle ciddi derecede arttı." deÄŸerlendirmesinde bulundu.

"TEMEL MESELE FÄ°YATLARIN NASIL DÜŞÜRÜLECEĞİ"

Özdemir, bu alandaki yatırımlarla Türkiye’nin gaz piyasalarında dünyanın en büyük altıncı doÄŸal gaz ithalatçısı olarak etkin bir aktör olmaya baÅŸladığına dikkati çekerek ÅŸöyle devam etti:

"Burada da temel mesele Türkiye’nin fiyatları nasıl düÅŸüreceÄŸi ve 2020’li yıllardan itibaren bitecek uzun dönemli kontratları hangi ÅŸartlarda yenileyeceÄŸi. Bu da ister istemez bizi ÅŸu andaki temel tartışmaya götürüyor ki o da uzun dönemli kontratlar mı sürecek yoksa bunun yerine spot piyasa gaz ticaret merkezlerinde fiyatlanan daha liberal bir model mi takip edilecek? Türkiye’nin konumu açısından burada kendi pozisyonunu belirlerken 2020'li yıllarda önemli bir karar aÅŸamasında olduÄŸunu görüyoruz."

"RUS GAZIYLA KÄ°MSE REKABET EDEMEZ"

Akdeniz Ülkeleri Enerji Şirketleri BirliÄŸi Hidrokarbonlar Müdürü Dr. Sohbet Karbuz da doÄŸal gazın Avrupa'da geçiÅŸ kaynağı olarak belirtilmesine raÄŸmen, yenilenebilir enerji kaynaklarının en iyi dostu olduÄŸunu söyledi.

Bu yüzden Avrupa’nın geleceÄŸini yenilenebilir enerjiyle birlikte doÄŸal gazda olduÄŸunu belirten Karbuz, Avrupa’nın doÄŸal gaz talebi sabit kalsa bile düÅŸen yerli üretimden dolayı gelecekteki gaz ithalatının artacağını ifade etti.

Avrupa BirliÄŸi’nin (AB) Rusya’ya karşı bağımlılığının azaltılması yönündeki çabaları da anımsatan Karbuz, Rusya’ya bağımlılık azaltıldıktan sonra ihracatçı ülkeler konumunda Norveç ve Cezayir’in üretiminin gelecek dönemde düÅŸeceÄŸine iÅŸaret etti. Karbuz, ÅŸunları kaydetti:

"LNG aradaki boÅŸluÄŸu dolduracak deniliyor da Avrupa’daki LNG tesislerinin kullanım faktörleri yüzde 25. AB, Rusya'ya bağımlılığı azaltalım diyor, ama son 3 yıldır Avrupa’nın Rusya’dan ithal ettiÄŸi gaz miktarı rekor üstüne rekor kırıyor. Bu yıl da 200 milyar metreküpü geçerek yeni bir rekor kırılacak. Bunun sebebi ÅŸudur ki Rus gazıyla kimse rekabet edemez. Olayın sonucu bu. DiÄŸer taraftan Kuzey Akım-2 ve TürkAkım projelerine de karşı çıkılmıştı ama onlar da yapılıyor. TürkAkım Türkiye’nin ihtiyacını karşılayacak ve transit riskini azaltacak ama bir politik duvara çarpacağız ki, o da 31 Aralık 2019’da olacak. Yani Gazprom’un Naftogaz ile transit kontratının bitiÅŸi."

"GAZI FÄ°YATLARKEN KÖMÜR FÄ°YATLARI UNUTULMAMALI"

Türkiye DoÄŸal Gaz Dağıtıcıları BirliÄŸi Yönetim Kurulu BaÅŸkanı YaÅŸar Arslan ise gazdaki talebin arttığını fakat yenilenebilir enerjideki geliÅŸimle birlikte birçok ülkede duraÄŸan hale geldiÄŸini söyledi.

Bu yüzden gaza talebin mevcut seviyelerin üstüne çıkmasının zor olduÄŸunu ifade eden Arslan, ısıtmadaki talep ve yeni geliÅŸtirilecek bölgesel ısıtma ve ısı satışı yönündeki yeni piyasaların bu talebi artırabileceÄŸini anlattı.

Arslan, doÄŸal gazın gelecek yıllarda geliÅŸmekte olan ülkelerde de yaygınlaÅŸmasıyla dünyadaki bu kaynaÄŸa olan ihtiyacın artış trendini devam ettirebileceÄŸini belirterek, ÅŸöyle konuÅŸtu:

"Gazın önünde aslında en büyük sorun gazın sürekli bir tehlike olarak gösterilmesi. Bunun bir siyasi boyutu var bir de yanıcı, patlayıcı kaynak olması durumu var, ama bu konuda da ciddi çalışmalar gerekiyor aslında. DiÄŸer taraftan doÄŸal gazın temel geleceÄŸini fiyat politikası belirleyecek. Fiyat bugüne kadarki gaz piyasalarının aslında deÄŸiÅŸik alanlardan gelen ve en sonunda da petrole dayalı fiyat politikasının artık gazın gazla rekabet ettiÄŸi bir fiyat politikasına dönüÅŸmesi ve spot piyasalara bakarsak, gazın geleceÄŸini fiyat belirleyecek. Fakat ben burada gaz fiyatlarını belirlerken kömür fiyatlarının unutulmaması gerektiÄŸini de düÅŸünüyorum."

"21. YÜZYILIN ALTINI GAZ"

Yıldırım Beyazıt Üniversitesinden Prof. Dr. Erdal Tanas Karagöl, doÄŸal gazın diÄŸer fosil yakıtlara göre daha temiz bir yakıt olması açısından kullanımının arttığını ve özellikle Türkiye gibi geliÅŸmekte olan enerji ve ekonomik büyüme arasında bir nedensellik iliÅŸkisi olduÄŸu için doÄŸal gaza daha fazla ihtiyaç olduÄŸunu aktardı.

Gazın boru hatları dışında sıvılaÅŸtırılmış doÄŸal gaz (LNG) olarak piyasaya sunulabilmesinin de kullanım alanını geniÅŸlettiÄŸini kaydeden Karagöl, "Birçok yeni aktörün ortaya çıkması, Amerika'nın özellikle kaya gazı üretiminde hamle yapması ve ihracatçı ülke konumunda olması açısından sanki arz talebini oluÅŸturuyor. Burada çok farklı kaynakların ve üreticilerin meydan okurcasına piyasaya çıkması arzın talebini oluÅŸturuyor. Bu da gazın enerji birleÅŸimindeki yerini artırıyor. Sadece Amerika deÄŸil, DoÄŸu Akdeniz ve Hazar Denizi'ndeki yeni sahaların tespit edilmesi de gazın önemini arttırdı. Gaz, 21. yüzyılın altın madeni olarak tanımlanabilir." deÄŸerlendirmesinde bulundu.

LNG ile gazın bölgesel kaynak olma kısıtının azaldığını ve bu kaynağın birçok bölgeye ulaşımının saÄŸlandığını dile getiren Karagöl, bu durumun gazda yeni sahaların bulunmasını da etkileyeceÄŸini ve gazdaki transfer maliyetlerinin düÅŸürülmesi ve bu anlamda yerel gaz üretiminin desteklenmesi gerektiÄŸini sözlerine ekledi.





17:591.560
Değişim :  0,90% |  13,93
Açılış :  1.552  
Önceki Kapanış :  1.546  
En Yüksek
1.567
En Düşük
1.550
BIST En Aktif Hisseler17:59
SODSN 46,20 3.136.888 % 10,00  
BRYAT 499,40 121.054.721 % 10,00  
BRKSN 13,76 77.258.068 % 9,99  
VERTU 33,90 6.181.055 % 9,99  
TKURU 337,30 8.124.654 % 9,98  
17:59 Alış Satış %  
Dolar 6,9764 6,9808 % 0,24  
Euro 8,4599 8,4678 % 0,41  
Sterlin 9,7441 9,7930 % 0,30  
Frank 7,7527 7,7994 % 0,02  
Riyal 1,8547 1,8640 % 0,08  
17:59 Alış Satış %  
Altın Ons 1.782 1.782 7,31  
Altın Gr. 400 400 1,99  
Cumhuriyet 2.657 2.697 5,00  
Tam 2.643 2.712 8,10  
Yarım 1.278 1.312 3,91  
Çeyrek 641 656 1,96  
Gümüş.Ons 27,20 27,23 0,22  
Gümüş Gr. 6,11 6,12 0,06  
B. Petrol 62,77 62,77 -1,16