Çin-ABD ticaret savaşında üçüncü aşama `nadir madenler`

30.05.2019 11:20

Son güncelleme : 31.05.2019 09:32

Uluslararası piyasaların yakından takip ettiği Çin-ABD ticaret savaşı, vergi misillemeleri ve teknolojik yaptırımlara sahne olurken, Pekin yönetimi ABD’nin yüzde 80’ini Çin’den ithal ettiği "nadir madenler" kartını masaya sürebileceğinin sinyalini veriyor.



AA

Çin, ABD’nin milyarlarca dolarlık ürüne gümrük tarifeleri getirmesi, ülkenin akıllı telefon üreticisi ve 5G’de öncü firması Huawei’e yaptırımları  devreye almasıyla birlikte bir türlü anlaşmayla sonuçlanmayan müzakereler sonucunda yüksek teknoloji ürünlerinde kritik öneme sahip “nadir madenler” kartını ortaya koydu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen yıl mart ayında  fitilini ateşlediği  ve ilk etapla Çin'den ithal edilen güneş panelleri ve alüminyuma uygulanan gümrük  vergilerini artırmasıyla başlayan Çin-ABD ticaret savaşı, ikinci aşamasında  Çin’in teknoloji şirketlerini hedefe koydu.

İlk olarak Çinli akıllı telefon üreticilerinden ZTE’yi hedef tahtasına  koyan ABD, Huawei’yi kıskaca almak için hamleler yapmaya başladı.

Huawei'nin kurucusu emekli asker Rın Cıngfey’in kızı ve şirketin mali  işler direktörü Mıng Vancou’yu Aralık 2018’de Kanada’da tutuklattıran Washington  yönetimi, Çin-ABD-Kanada üçgeninde siyasi gerilimi hat safhaya taşıdı.

Mıng vakası iki ülke arasında ayrı bir “gerilim noktası” olarak  varlığını korurken, ABD ile Çin arasında 11 kez düzenlenen ticaret  müzakerelerinde iki tarafın heyetleri anlaşmaya varamadan ayrıldı.

Trump’ın, Google’ye, Huawei ile donanım, yazılım ve teknik hizmetler  alanında iş yapmayı bıraktırarak Çin’e akıllı telefon pazarında yaptığı hamleler  Pekin tarafının yeni tutum takınmasına kapı araladı.

İkili ilişkilerde Çin medyası tarafından “Müzakereyse, elbette.  Savaşsa savaşırız.” söylemlerinin ön plana çıkarıldığı Google-Huawei krizinin  devamında, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in yüksek teknolojili ürünlerde  kullanılması bakımından kritik öneme sahip  “nadir madenler”i işleyen bir  fabrikayı ziyaret etmesi dikkati çekti.

PEKİN YÖNETİMİNİN YENİ TEHDİT UNSURU "NADİR MADENLER"

Çin-ABD ticaret hacmi geçen yıl yaklaşık 660 milyar dolar olarak  gerçekleşirken, Çin’in ABD’ye ticaret fazlası yaklaşık 323 milyar dolar oldu.  ABD’ye ticaret savaşında yaptırım ve gümrük  vergisi misillemeleri bakımından  dezavantajlı olan Pekin yönetimi, son olarak “nadir madenler” ile bu ülkeyi  tehdit etmeye başladı.

Çin’de devlet planlama teşkilatı olarak görev yapan Ulusal Kalkınma ve  Reform Komisyonu (NDRC) yetkilileri, Çin Merkezi Televizyonu (CCTV) aracılığıyla  yaptığı açıklamada, “Biz dünyada nadir elementleri üreten ilk sıradaki ülkeyiz.  Çok sayıda gelişmiş ülkenin nadir madenler için Çin’e ihtiyacı var. Nadir maden  kaynaklarının açık kullanımını güçlendirmek Çin ve tüm dünya ekonomisinin  gelişmesi için oldukça önemli.“ ifadelerini kullandı.

Açıklamada ayrıca, Çin’in nadir madenleri ABD’ye karşı yaptırım olarak  kullanabilmesine yönelik, birilerinin Çin’in ihraç ettiği ürünler üzerinden bu  ülkeye baskı uygulaması durumunda "Çin halkı bundan hiç memnun olmayacak.”  yorumunda bulunuldu.

NADİR ELEMENTLER VE ÇİN’İN KAPASİTESİ

Yenilenemeyen maden kaynakları olarak tanımlanan “nadir madenler” 17  tür elementten oluşuyor.

Ağır ve hafif nadir element olarak iki ana gruba ayrılan nadir  madenler, metalurji, petro kimya, optik, lazer, manyetizma, elektronik gibi  modern sanayinin birçok alanında kullanılıyor. Dünyadaki nadir madenlerin yüzde  80’ini üreten Çin, ayrıca ABD’nin nadir madenler ithalatının yüzde 80’inin  karşılıyor.

Söz konusu madenler, sivil sanayiden askeri sanayiye cep telefonları,  elektrikli araç motorları, uydular ve savaş uçağı motorlarında kullanılmasıyla  “endüstriyel katalizör” olarak ifade ediliyor. Bu yönüyle nadir madenler küçük  ama stratejik unsurlar olarak görülüyor.

ABD’YE YAPTIRIM ÇAĞRISI

NDRC yetkililerinin açıklamasının ardından Çin'in zaman zaman resmi  politikalarını da dünyaya doğrudan duyuran ülke basını koro halinde nadir  madenler üzerinden ABD’ye yaptırım yapılması çağrısında bulundu.

Çin Komünist Partisi’nin resmi yayın organlarından Global Times  Gazetesi, “Nadir elementler Çin-ABD ticaret savaşında kullanılırsa, nadir  elementlere yönelik ihracat yasağı güçlü bir silah olur.” şeklindeki haberiyle  Çin’in ticaret savaşında güçlü bir silahı olduğuna işaret etti.

ABD’nin ticaret savaşında gerilimi tırmandırması durumunda, “ABD,  Çin’in kullanacağı daha fazla karşı önlemi ve kararlığının olduğunu ve sonuna  kadar savaşacağını görecek.” ifadelerine de yer verildi.

Çin Devlet Ajansı Şinhua ise “ABD, ticaret savaşında nadir madenleri  kaybetme riskini alıyor.” başlıklı haberinde ABD’nin diğer ülkelerin teknolojik  kalkınmasını frenleyecek hamleler yaparak, “uluslararası tedarik zincirinin  hiçbir ekonominin tek başına götüremeyeceği kadar birbirine bağlı olduğunu  gerçeğini” gözden kaçırdığı vurgulandı.

Başyazıda “Çin çok taraflılığın teşvik edilmesi konusunda tutumunu  vurguladı ve halkların çıkarlarını zarar verecek bir ticaret savaşından kaçınmaya  çalıştı. Ama gerekirse, Çin’in oynayacak birçok kartı var” denilerek, Çin’in  ABD’ye karşı nadir madenleri kullanabileceğinin altı çizildi.

Çinli bir balıkçı teknesi 2010’da iki Japon savaş gemisine çarpmasının  sonrasında Tokyo yönetimi teknenin kaptanını gözaltına almıştı. Çin de misilleme  olarak Japonya’ya nadir elementlerin ihracatını yasakla kararı almıştı.  Japonya’nın, kaptanı serbest bırakmasıyla Pekin, ihracat yasağını kaldırmıştı.

Çin-ABD ticaret savaşında ticaret, teknoloji geriliminden sonra nadir  elementler konusunda gerilimin nereye kadar tırmanacağı ve bu gerilimin  yansımalarının Washington hattında nasıl cereyan edeceği ise merakla  bekleniyor.





18:05100.237
Değişim :  0,00% |  0,00
Açılış :  100.641  
Önceki Kapanış :  100.237  
En Yüksek
100.964
En Düşük
99.933