21.07.2026 - 07:15 | Son Güncellenme:
Milliyet.com.tr/ÖZEL Kulislerde konuşulanlara göre göre, mevcut tek tip asgari ücret uygulaması yerine sektörlerin maliyet yapıları ve şehirler arasındaki ekonomik farklılıkları esas alan yeni bir model üzerinde çalışılıyor.
"Sektörel ve bölgesel asgari ücret" olarak adlandırılan modelin hayata geçirilmesi halinde, farklı illerde ve farklı iş kollarında değişen ekonomik koşullar dikkate alınarak ücret belirlenmesi hedefleniyor. Böylece hem çalışanların yaşam maliyetlerine uygun gelir elde etmesi hem de işletmelerin rekabet gücünün korunması amaçlanıyor.
"TEK TİP ASGARİ ÜCRET ARTIK YETERLİ OLMUYOR"
Konuyu Milliyet.com.tr'ye değerlendiren Ekonomist Muhammet Bayram, mevcut ekonomik şartlarda tek tip asgari ücret uygulamasının çeşitli sorunları beraberinde getirdiğini söyledi.
Bayram, Türkiye'de uzun süredir bölgesel asgari ücret modelinin tartışıldığını hatırlatarak, gelişmişlik düzeyi ve yaşam maliyetleri birbirinden oldukça farklı olan şehirlerde aynı ücret politikasının adalet duygusunu zedeleyebildiğini ifade etti.
Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde kira ve yaşam giderlerinin Anadolu'nun birçok iline göre çok daha yüksek olduğuna dikkat çeken Bayram, aynı maaşı alan çalışanların satın alma gücü açısından ciddi farklılıklar yaşadığına işaret etti.
AYNI ŞEHİRDE BİLE SEKTÖRLER ARASINDA BÜYÜK MAAŞ FARKI
Bayram, ücret dengesizliğinin yalnızca şehirler arasında değil, sektörler arasında da belirgin hale geldiğini söyledi. Örnek olarak Ankara Şaşmaz Oto Sanayi Sitesi'nde çalışan bir otomotiv boyacısının yaklaşık 80 bin TL seviyesinde maaş alabildiğini belirten Bayram, buna rağmen birçok çalışanın resmi kayıtlarda asgari ücretli gösterildiğini, kalan kısmın ise farklı yöntemlerle ödendiğini ifade etti.
Bu durumun özellikle nitelikli iş gücü gerektiren mesleklerde kayıt dışılığı artırabildiğini belirten Bayram, yeni sistemin ücretlerin daha gerçekçi hale gelmesine katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
BÜYÜKŞEHİRLERDE EK DESTEK GÜNDEME GELEBİLİR
Yeni modelin yalnızca asgari ücreti değil, kamu çalışanlarını da dolaylı olarak etkileyebileceğini belirten Bayram, büyükşehirlerde görev yapan memurlar için yeni sosyal destek mekanizmalarının değerlendirilebileceğini söyledi.
Bayram'a göre ilerleyen dönemde kira yardımı, sosyal destek ödemeleri, giyim ve yakacak yardımları gibi ek uygulamalar büyükşehirlerde yaşayan kamu personelinin alım gücünü artırabilecek alternatifler arasında yer alabilir.
SAATLİK ÜCRET VE ESNEK ÇALIŞMA MODELİ DE MASADA
Çalışmaların yalnızca bölgesel ücret sistemiyle sınırlı olmadığına dikkat çeken Bayram, uzaktan çalışma, hibrit çalışma ve kısmi süreli istihdam modellerinin de yeniden ele alındığını ifade etti.
Dünyanın birçok ülkesinde saatlik ücret sisteminin yaygın olarak uygulandığını hatırlatan Bayram, Türkiye'de de bu modelin daha etkin kullanılmasının hem işveren hem de çalışan açısından önemli avantajlar sağlayabileceğini söyledi.
Özellikle pandemi sonrası yaygınlaşan uzaktan çalışma sisteminin, bölgesel ücret uygulamasıyla birlikte daha sürdürülebilir bir yapıya kavuşabileceğini belirtti.
İŞVERENLERİN PERSONEL BULMA SORUNU AZALABİLİR
Ekonomist Muhammet Bayram, farklı bölgeler ve sektörler için belirlenecek ücretlerin iş gücü piyasasında denge oluşturabileceğini söyledi.
Özellikle eleman bulmakta zorlanan meslek gruplarında ücretlerin piyasa koşullarına göre şekillenmesinin istihdamı artırabileceğini belirten Bayram, çalışanların da yaşam maliyetlerine uygun şehir ve sektörleri tercih ederek daha dengeli bir iş piyasasının oluşabileceğini ifade etti.
DÜNYADA ÖRNEKLERİ BULUNUYOR
Bayram, geçmiş yıllarda Türkiye'de benzer uygulamaların gündeme geldiğini ancak Anayasa Mahkemesi'nin eşitlik gerekçesiyle farklı değerlendirmelerde bulunduğunu hatırlattı.
Buna karşın Avrupa başta olmak üzere birçok ülkede bölgesel asgari ücret ve saatlik ücret uygulamalarının başarıyla yürütüldüğünü belirten Bayram, Türkiye'nin de değişen ekonomik koşullar doğrultusunda benzer modelleri değerlendirmesinin kaçınılmaz hale geldiğini söyledi.
YENİ SİSTEM NE ZAMAN UYGULANACAK?
Çalışmaların henüz hazırlık aşamasında olduğu belirtilirken, modelin hayata geçirilmesi halinde detayların Asgari Ücret Tespit Komisyonu ve ilgili kurumların değerlendirmeleri sonrasında netleşmesi bekleniyor.
2027 yılında belirlenecek yeni asgari ücret sürecinde, sektörel ve bölgesel ücret modelinin masadaki önemli başlıklardan biri olması bekleniyor. Yeni düzenlemenin uygulanması halinde Türkiye'de uzun yıllardır sürdürülen tek tip asgari ücret sistemi yerine, şehirlerin ekonomik koşulları ve sektörlerin ihtiyaçlarına göre şekillenen yeni bir ücretlendirme dönemine geçilebileceği değerlendiriliyor.