Bakan Uraloğlu COP31 için Milliyet'e yazdı: Hedef, tabiatın gösterdiği yoldan gitmek
11.11.2026 - 07:00 | Son Güncellenme:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Milliyet'e yazdığı yazıda Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda ulaşımda karbonsuzlaşmayı temel öncelik yaptıklarını belirtti. Son 24 yılda 355 milyar dolarlık yatırımla bölünmüş yol ağını 30.278 kilometreye, otoyolu 3.848 kilometreye çıkardıklarını; bölünmüş yollar sayesinde yıllık 408 milyar lira tasarruf ve 6,6 milyon ton karbon emisyonu azaltımı sağladıklarını açıkladı.
İşte Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun COP31'e ilişkin Milliyet'te kaleme aldığı yazı: İklim çağının eşiğinde, insanlığın kaderini yeniden yazdığımız bir dönüm noktasındayız. Bu eşik, ya insanlığın en büyük başarısızlığına, ya da en büyük dönüşümüne açılan kapı olacak. Tercih artık nettir: Ya bu krizi görmezden gelerek en büyük başarısızlığı yaşayacağız, ya da enerji üretiminden sanayiye, tarımdan kentleşmeye ve özellikle ulaşım sektöründen lojistik altyapıya kadar tüm alanlarda köklü bir dönüşümle en büyük başarıyı inşa edeceğiz.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak biz, bu dönüşümün en kritik halkası olan ulaşım alanında ikinci yolu seçtik. Çünkü iklim değişikliği artık uzak bir tehdit değil; günlük yaşantımızı derinden etkilerken aynı zamanda çok büyük can kayıplarına ve olumsuz ekonomik sonuçlara yol açan somut bir gerçekliktir. Her yıl artış gösteren kuraklık, kasırga, orman yangınları ve sel gibi doğal felaketler küresel çapta milyarlarca dolarlık bilançoya sebep oluyor. Bilimsel araştırmalar ve uzman raporları, Ağustos ayında Nepal’de meydana gelen yıkıcı sel felaketinin temelinde iklim değişikliğinin ve küresel ısınmanın doğrudan payı olduğunu ortaya koyuyor. Bu ve benzeri örnekler, iklim krizinin bugün yaşadığımız bir gerçeklik olduğunu net biçimde gösteriyor.
ULAŞIM SEKTÖRÜNÜN ROLÜ
Hiç şüphesiz ulaşım sektörü; medeniyetlerin yükselişinde ve insanlığın ilerlemesinde her zaman belirleyici bir rol oynamıştır. Kervanlardan trenlere, at arabalarından kamyonlara, denizleri aşan kadırgalardan bugünkü dev yük tankerlerine uzanan bu uzun yolculukta ulaşım araçları ve sistemleri sürekli dönüşüme uğramıştır. Ancak bu değişim, dünya genelinde fosil yakıtların hızlı tüketilmesinin ve karbon salınımının artmasının da kaynağı olmuştur.
Günümüzde ulaşım sektörü, küresel sera gazı emisyonları içerisinde en fazla emisyona neden olan sektörlerden birisidir. Türkiye’deki duruma baktığımızda ise ulaşım sektörü yüzde 17,6’lık pay ile ikinci sırada yer almaktadır. Bu veriler, ulaştırma sektörünün iklim değişikliğiyle mücadelede ne kadar kritik bir rol üstlendiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Paris Anlaşması kapsamında ortaya koyduğumuz 2053 Net Sıfır Emisyon hedefimiz doğrultusunda, ulaştırma sektörünün karbonsuzlaşmasını iklim politikalarımızın temel önceliklerinden biri olarak görüyoruz. Çevresel etkileri azaltan, enerji verimliliğini artıran ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi destekleyen bütüncül bir anlayışla projelerimizi hayata geçirmeyi hedefliyoruz. “Türkiye’nin Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası” projesini Avrupa Birliği mali iş birliğiyle desteklenen kapsamda, tüm ulaşım modlarını kapsayacak şekilde yürütüyoruz. Emisyon modellemeleri yapıyor, farklı senaryolara göre projeksiyonlar oluşturuyor ve net sıfır emisyon hedefimize kararlı adımlarla ilerliyoruz.
HER PROJEMİZİ ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İLKELERİYLE ŞEKİLLENDİRİYORUZ
Kurumsal karbon ayak izi hesabını Türkiye’de ilk gerçekleştiren bakanlık olmanın sorumluluğuyla her projemizi çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle şekillendiriyoruz. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde 2017’de başlatılan Sıfır Atık Hareketi’ni yalnızca bir çevre hassasiyeti olarak değil; ekonomik dayanıklılık, kalkınma vizyonu ve uluslararası iş birliğinin temel unsuru olarak görüyoruz. Bu anlayışla Sıfır Atık Vakfı ile imzaladığımız İşbirliği Protokolü sayesinde ulaştırma projelerimizde atık yönetimini en üst seviyeye çıkarıyor, inşaat ve bakım süreçlerinde geri dönüşümlü malzeme kullanımını artırıyor, limanlarımızda, havalimanlarımızda ve istasyonlarımızda sıfır atık uygulamalarını standart hâle getiriyoruz.
SON 24 YILDA YATIRIMLARIMIZIN GÜNÜMÜZDEKİ DEĞERİ 355 MİLYAR DOLARI AŞTI
Son 24 yılda yatırımlarımızın günümüzdeki değeri 355 milyar doları aştı. Karayolundan demiryoluna, denizden havayoluna ulaşımın ve haberleşmenin her alanında altın bir çağ yaşıyoruz. 2002 yılında başlattığımız bölünmüş yol seferberliğiyle 6 bin 101 kilometre olan ağımızı bugün 30 bin 278 kilometreye çıkardık. Sadece 6 ilimiz bölünmüş yollarla bağlıyken, şimdi 77 şehrimizi birbirine bağladık. Kuzey Marmara, İstanbul-İzmir, Ankara-Niğde, Aydın-Denizli ve 19 Ekim’de hizmete başlayan Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolları gibi projelerimizle otoyol uzunluğumuzu 1.714 kilometreden 3 bin 848 kilometreye yükselttik.
Bugün bölünmüş yollarımız toplam yol ağımızın yüzde 44’ünü oluşturmasına rağmen bütün yol ağımızda hareket eden trafiğin yaklaşık yüzde 84’üne hizmet vermektedir. Bu sayede 24 yıl önce araç sayımız yaklaşık 8,5 milyon ve ortalama seyahat hızımız saatte 40 kilometreyken, bugün araç sayımız 35 milyonu aşmasına rağmen ortalama seyahat hızımız yaklaşık 90 kilometreye çıkmıştır.
BÖLÜNMÜŞ YOLLAR İLE AKARYAKIT TASARRUFU
Bölünmüş yollarımızda seyahat eden vatandaşlarımız yıllık 807 milyon saat zaman ile 2 milyar 640 milyon litre akaryakıt tasarrufu etmektedir. Seyahat süresindeki kısalmalardan 274 milyar 192 milyon lira işgücü tasarrufu, akaryakıt tasarrufundan ise 134 milyar 117 milyon lira olmak üzere toplam yıllık 408 milyar 309 milyon lira ekonomik fayda sağlıyoruz. Aynı zamanda yaklaşık 300 milyon yetişkin ağacın bir yılda temizleyebileceği kadar, yani tam 6,6 milyon ton karbon emisyonunu da atmosferimizden bertaraf ediyoruz.
Demiryolu taşımacılığının geliştirilmesi bu dönüşümün temel ayaklarından biridir. Demiryolları, yolcu ve yük taşımacılığında karayoluna alternatif oluşturarak enerji verimliliğinin artırılmasına ve taşımacılık kaynaklı emisyonların azaltılmasına önemli katkı sağlayabilecek bir ulaşım türüdür. 14 bin 272 kilometre olan ulusal demiryolu ağımızın 2028 yılında 16 bin 647 kilometreye, 2053 yılında ise 28 bin 590 kilometreye ulaşmasını planlıyoruz.
DEMİRYOLUNUN YÜK TAŞIMACILIĞINDAKİ PAYI
Demiryolunun yük taşımacılığındaki payının yüzde 3,5’ten yüzde 22’ye yükselmesini, elektrifikasyon oranını yüzde 53 seviyesinden yüzde 90 mertebelerine çıkarmayı hedefliyoruz. Liman bağlantılı iltisak hatlarını ve lojistik merkezlerimizi güçlendirerek intermodal taşımacılığı yaygınlaştırıyoruz. Kent içi ulaşımda da çevre dostu çözümlerle fark oluşturuyoruz. 2002 yılında Türkiye genelinde 281 kilometre olan kent içi raylı sistem hat uzunluğu yüzde 270 artarak 2026 yılında 1.054,7 kilometreye ulaşmıştır. Bakanlık olarak 452 kilometrelik kent içi raylı sistem hattını tamamlayarak hizmete sunduk ve bu hatlarda bugüne kadar yaklaşık 3,4 milyar yolcuya hizmet sağladık. Şu an 9 ilde 220,85 kilometrelik hattın yapımı devam etmektedir. Ayrıca şehirlerarası yollarımızda bisiklet yolu yapımına da hız verdik.
Tüm bu çalışmalarda yalnızca emisyonu azaltmayı değil, doğayla uyumlu bir ulaşım altyapısı kurmayı da esas alıyoruz. Yaban hayatının geçişini sağlayan ekolojik köprülerden yenilenebilir enerji yatırımlarına, elektrikli ve hidrojenli araçlardan yeşil liman ve sürdürülebilir havacılık uygulamalarına kadar bütüncül bir dönüşüm yürütüyoruz. Hedefimiz, tabiatın gösterdiği yoldan gitmek; yani onu tahrip etmeden, onunla uyum içinde yaşamayı başarabilmektir.
98,5 MİLYON ADET FİDANI TOPRAKLA BULUŞTURDUK
Son 24 yılda Karayolları Genel Müdürlüğümüzce toplam 98,5 milyon adet fidanı toprakla buluşturduk. PTT’de Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi aracılığıyla bugüne kadar gönderilen 430 milyon elektronik tebligat sayesinde yaklaşık 15 bin ton kâğıt tasarrufu sağladık ve yaklaşık 260 bin ağacın kesilmesini önledik. TCDD Taşımacılık AŞ’nin e-Belge dönüşüm çalışmaları kapsamında 1 Eylül 2026 itibarıyla e-Bilet ve e-Fatura uygulamalarını da başlattık. Tarım ve Orman Bakanlığı el ele vererek, ülkemizin ciğerlerini korumak için “Her Bilet Bir Fidan, Sevdamız Yeşil Vatan Kampanyası” gibi çevre odaklı çalışmalarımız da devam ediyor.
Türkiye’nin 2026 yılında COP31’e ev sahipliği yapacak olması, hem ülkemiz hem de dünya için tarihi bir fırsattır. İklim krizine karşı küresel iş birliğini güçlendirmek, sürdürülebilir ulaşım alanındaki vizyonumuzu uluslararası platformlarda paylaşmak ve somut çözüm önerilerini masaya yatırmak açısından bu zirveyi büyük bir sorumluluk ve aynı zamanda büyük bir imkân olarak görüyoruz.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELE
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde iklim değişikliğiyle mücadeleyi kalkınma vizyonumuzun merkezine yerleştirirken, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan sıfır atık hareketi gibi çalışmalarımızla da bu mücadelenin toplumsal ve kültürel boyutunu güçlendiriyoruz. COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum tarafından yürütülen bu organizasyonun Türkiye’nin çevre ve iklim konusundaki kararlılığını tüm dünyaya etkili biçimde yansıtacağına inanıyoruz.
Bakanlık olarak, COP31 sürecinde ulaşım sektörünün karbonsuzlaşmasına yönelik yol haritamızı, yeşil dönüşüm uygulamalarımızı ve doğayla uyumlu altyapı projelerimizi uluslararası alanda paylaşmaya hazırız. Çünkü biliyoruz ki, iklim krizine karşı verilen bu mücadele tek bir ülkenin, tek bir kurumun veya tek bir sektörün değil; tüm insanlığın ortak sorumluluğudur. Türkiye olarak bu sorumluluğu yerine getirmeye, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmaya kararlıyız.
