Doğum izninde düzenleme kabul edildi: 123 bin TL ödeme alacaklar!
21.04.2026 - 07:23 | Son Güncellenme:
Milyonlarca çalışan kadının uzun süredir beklediği doğum izin sürelerinin artırılmasına ilişkin düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yeni düzenleme ile birlikte işçi ve memur anneler için ödenen rapor paralarında da artışa gidiliyor. Peki ödemeler ne kadar olacak? İşte örnek hesap...
Çalışan kadınların merakla beklediği doğum izin sürelerinin artırılmasına ilişkin düzenleme Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi. Yeni düzenleme ile memur ve işçi kadınlara doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplamda 24 haftalık izin verilecek.
Kadın çalışanlar sağlık durumlarının uygun olduğunu doktor raporuyla belgelemeleriyle birlikte doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilecekler.
RAPOR PARASI NEDİR?
Doğum izin sürelerinin 24 haftaya çıkarılmasıyla birlikte SGK’lı ve memur anneleri için ödenecek rapor paralarının da artacağı belirtildi. Peki rapor parası nedir? Nasıl ödeniyor? Kaç gün üzerinden hesaplanıyor? Ne kadar ödeme yapılacak? Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye değerlendiren Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş şu ifadeleri kullandı: “Rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği), doğum nedeniyle çalışılamayan sürelerde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenen bir destektir.
İlgili tutar SGK’lı (4A) çalışan annelere ödenir. Bu imkandan yararlanabilmek için doğumdan önceki son 1 yıl içinde en az 90 gün prim ödenmiş olmalıdır.
Son 12 ay brüt kazanç ortalamasının 2/3’ü hesaplanarak ödeme gerçekleştirilir. Şu an hali hazırda yürürlükte olan mevzuata göre tekil gebelikte: 112 gün (16 hafta) için ödeme yapılmakta olup yeni düzenlemeyle sürenin 168 gün (24 hafta) ya çıkartılması söz konusudur.
‘RAPOR SÜRECİNDE İŞVEREN MAAŞ ÖDEMESİ YAPMAZ’
Burada gözden kaçırılmaması gereken önemli husus rapor sürecinde işveren maaş ödemesi yapmaz.
‘MEMUR ANNELERDE MAAŞ KESİNTİSİ YAPILMAZ’
Memur annelerde ise sistem farklı işler: Maaş kesintisi yapılmaz, ayrıca SGK’dan rapor parası alınmaz.
ÖDEMELER ARTIYOR: İŞTE ÖRNEK HESAP!
Tek bir rapor parası ödemesinin söz konusu olmadığının altını çizmemiz lazım öncelikle. Alınan ücret ile doğru orantılı olarak alınan rapor ücreti artış veya azalış gösterir. Ana mantık olarak aylık ücretinizi 30’a bölerek günlük brüt ücret bulunur.
Bulunan bu rakamın 2/3 üzerinden 168 günle çarpılması suretiyle alınacak rapor parası hesaplanır. Asgari ücretli bir çalışan üzerinden hesaplama yaparsak.
Aylık brüt ücret 33.030 TL’dir ve bu ücretin 30’a bölünmesiyle günlük 1.101 TL gelir elde etmektedir. Bu ücretin 2/3’ü rapor parası olarak ödendiğinden dolayı günlük hesaplama 734 TL üzerinden yapılır. Halihazırda yürürlükte olan kanuna göre 112 gün üzerinden 82.208 TL rapor parası ödemesi alınırken, yeni düzenlemeyle birlikte bu ücret 168 gün üzerinden 123.312 TL’ye yükselecektir. Memurlarda ise herhangi bir maaş kesintisi olmayacağından rapor parası ödemesi de söz konusu olmamaktadır.
MEMUR ANNELERDE MAAŞ KESİNTİSİ OLMAZKEN, SGK’LI ANNELERDE BİR KESİNTİ OLUYOR MU?
Evet, burada yeni düzenlemeyle birlikte gelen bir yenilik söz konusu değil. Sadece hesaplanan sürede bir artış söz konusu. İşveren, annenin çalışmadığı 168 gün (24 hafta) boyunca maaş bordrosu düzenlemez ve ödeme yapmaz. Bu bir "kesinti" değil, çalışılmayan sürenin ücretinin işveren tarafından ödenmemesidir.
İşverenin ödemediği bu parayı, SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) "İş Göremezlik Ödeneği" adı altında anneye geri öder. İşveren maaşı genellikle tam (net) yatırırken, SGK brüt maaşın 2/3'ü üzerinden hesaplama yapar. Ancak asgari ücretlilerde SGK'nın ödediği tutar, genellikle annenin aldığı net maaşa çok yakındır veya bazen biraz daha fazladır.
YENİ DÜZENLEMENİN FAYDASI NE?
Doğum izin sürelerinin artırılması hem bireysel bazda kadın çalışanlar hem de genel iş gücü piyasası için iki ucu keskin bir bıçak olarak değerlendirilmektedir. Bu durumun kadın istihdamı üzerindeki etkilerini "fırsatlar" ve "riskler" ekseninde şöyle inceleyebiliriz:
KADIN İSTIHDAMININ KORUNMASINA KATKILARI (FIRSATLAR)
İş-Özel Hayat Dengesi: Türkiye'de birçok kadın, kreş maliyetlerinin yüksekliği veya bebeğin bakıma muhtaç olması nedeniyle doğum sonrası işten ayrılmak zorunda kalıyor. İzin sürelerinin (örneğin 24 haftaya) çıkarılması, annenin bebeğiyle daha uzun süre vakit geçirip kreş/bakıcı aşamasına kadar iş gücünde kalmasını sağlayabilir.
Kurumsal Bağlılık: Uzatılmış izin imkanları sunan şirketlerde kadın çalışanların kendilerini daha güvende hissettikleri ve doğum sonrası eski pozisyonlarına dönme oranlarının arttığı gözlemlenmektedir.
Yetenek Kaybının Önlenmesi: Eğitimli ve deneyimli kadın iş gücünün doğum nedeniyle kalıcı olarak sektörden kopması, ekonomi için büyük bir kayıptır. Uzun izinler, bu "beyin göçünü" evden ofise geri döndürmek için bir köprü görevi görebilir.
2. POTANSİYEL RİSKLER VE İSTİHDAMA ETKİSİ
İzin sürelerinin uzatılması her ne kadar kulağa olumlu gelse de destekleyici politikalar eşlik etmezse kadın istihdamını olumsuz da etkileyebilir:
İşe Alımda Gizli Ayrımcılık: Eğer izin maliyetleri (hem finansal hem de operasyonel) tamamen işverenin omuzlarına yüklenirse; işverenler, "uzun süre devamsızlık riski" nedeniyle işe alımlarda erkek adaylara öncelik vermeye başlayabilir.
Kariyer Basamaklarında Yavaşlama: Uzun süreli kopuşlar, dinamik sektörlerde (teknoloji, finans vb.) kadının güncel bilgilerden uzak kalmasına ve terfi süreçlerinde geriye düşmesine neden olabilir.
"Anne Cezası": Literatürde yer alan bu kavram, doğum izni sonrası dönen kadınların daha düşük ücret artışları veya daha az sorumluluk içeren rollerle karşılaşma riskini ifade eder.
3. İSTİHDAMI KORUMAK İÇİN GEREKEN TAMAMLAYICI POLİTİKALAR
Doğum izinlerinin artırılmasının kadın istihdamını gerçekten koruyabilmesi için şu adımların atılması kritik önem taşır: Devlet Teşviki: Uzun izin süresince işverenin üzerindeki prim yükünün kaldırılması veya geçici personel desteği sağlanması.
Esnek ve Uzaktan Çalışma: İzin bitiminde tam zamanlı ofis yerine kademeli dönüş (hibrit model) imkanlarının yasal güvenceye alınması.
Babalık İzni (Ebeveyn İzni): Bakım yükümlülüğünün sadece kadına ait olmaktan çıkarılıp babalara da devredilemez uzun izinler verilmesi. Bu, işveren nezdindeki "kadın çalışan riskini" eşitler.
Erişilebilir Kreş Hizmetleri: İzin ne kadar uzun olursa olsun, bitiminde güvenli ve uygun maliyetli bakım hizmeti yoksa kadın yine de istifa etmek zorunda kalabilir.”
Özetle: İzin sürelerinin artırılması tek başına bir çözüm değil; esnek çalışma modelleri ve kamusal kreş desteğiyle birleştirildiğinde kadınların çalışma hayatında kalmasını sağlayan güçlü bir araç haline gelir. Aksi takdirde, kadınların işe alım süreçlerinde dezavantajlı duruma düşmesine yol açan "korumacı bir engel" olma riski taşır.”
