21.11.2026 - 08:04 | Son Güncellenme:
HABER MERKEZİ
HABER MERKEZİ Kira fiyatlarındaki yükselişin ardından ev sahipleri ve kiracılar arasındaki anlaşmazlıklar yargıya taşınmaya devam ediyor. Özellikle uzun yıllardır aynı konutta veya iş yerinde kiracı olanların kira bedellerinin nasıl belirleneceği, taraflar arasında tartışmalara neden olabiliyor.
Kira tespit davalarında 5 yıllık sürenin hangi tarihten itibaren hesaplanacağına ilişkin Yargıtay'dan önemli bir karar geldi.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uzun süredir devam eden kira ilişkisinde sonradan imzalanan sözleşmenin her durumda yeni bir 5 yıllık süre başlatmayacağına dikkat çekti.
Kararda, yeni sözleşmenin gerçekten güncel piyasa koşullarına uygun bir kira bedeli belirleyip belirlemediğinin araştırılması gerektiği vurgulandı.
YARGITAY'DAN KİRA SÖZLEŞMELERİNDE 5 YIL KARARI
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 3 Mart 2026 tarihli kararı, kira tespit davalarında yeni sözleşmelerin nasıl değerlendirileceğine ilişkin önemli bir ölçüt ortaya koydu.
Karara göre, uzun yıllardır devam eden bir kira ilişkisinde tarafların yeni sözleşme imzalaması, 5 yıllık sürenin mutlaka sıfırlandığı anlamına gelmiyor.
Burada belirleyici olan nokta, yeni sözleşmenin hangi amaçla yapıldığı ve belirlenen kira bedelinin o tarihteki piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığı.
Eğer taraflar mevcut kira ilişkisini yalnızca yazılı hale getirmiş veya eski koşulları devam ettirmişse ilk kira sözleşmesinin tarihi önem kazanabiliyor.
Ancak yeni sözleşmeyle kira bedeli güncel piyasa değerine uygun şekilde belirlenmişse 5 yıllık sürenin hesabında bu sözleşmenin tarihi esas alınabiliyor.
22 BİN TL'LİK KİRAYI 39 BİN TL'YE ÇIKARMAK İSTEDİ
Yargıtay kararına konu olan uyuşmazlık İstanbul'da bulunan bir iş yerinde yaşandı. 2005 yılında kiraya verilen taşınmazı uzun yıllardır aynı kiracı kullanıyordu. Kiracının 2021 yılında ödediği aylık kira bedeli 22 bin TL seviyesindeydi.
Ancak ev sahibi, mevcut kira tutarının bölgedeki benzer iş yerlerine göre oldukça düşük kaldığını belirterek mahkemeye başvurdu.
Ev sahibi, aylık 22 bin TL olarak ödenen kira bedelinin 39 bin TL'ye yükseltilmesini talep etti.
Uyuşmazlığın temelinde ise tarafların 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi imzalamış olması bulunuyordu.
Davanın açıldığı tarihte son sözleşmenin üzerinden henüz 5 yıl geçmemişti.
Bu nedenle mahkemelerin önüne, kira tespitinde 2005 yılındaki ilk sözleşmenin mi yoksa 2018 yılında imzalanan yeni sözleşmenin mi dikkate alınacağı sorusu geldi.
MAHKEME KİRACIYI HAKLI BULDU
Davaya ilk olarak sulh hukuk mahkemesi baktı. Mahkeme, taraflar arasında 2018 yılında yeni bir kira sözleşmesi imzalandığını ve dava tarihinde bu sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçmediğini dikkate aldı.
Bu nedenle kira bedelinin hakkaniyet esasına göre yeniden belirlenemeyeceğini değerlendirdi.
Yerel mahkeme, kira artışının sözleşmede yer alan artış şartına göre hesaplanması gerektiğine karar verdi.
Ev sahibi ise bu karara itiraz ederek dosyayı istinafa taşıdı.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin değerlendirmesini uygun bularak ev sahibinin itirazını reddetti.
Bunun üzerine uyuşmazlık Yargıtay'ın önüne geldi.
YARGITAY KARARI BOZDU: İLK KİRA TARİHİ ARAŞTIRILMALI
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozdu. 3 Mart 2026 tarihli, 2025/3450 Esas ve 2026/1141 Karar sayılı ilamda, kiracının taşınmazı 2005 yılından itibaren kullandığına dikkat çekildi.
Yargıtay, 2018 yılında imzalanan sözleşmenin yeni bir kira ilişkisi kurmak yerine mevcut ilişkiyi yazılı hale getirmek amacıyla düzenlenmiş olabileceğini değerlendirdi.
Bu ihtimalin yeterince araştırılmadan karar verilmesini doğru bulmadı.
Yüksek Mahkeme, kira tespitinde yalnızca son sözleşmenin tarihine bakılmasının yeterli olmayacağını ortaya koydu.
Taraflar arasındaki kira ilişkisinin ne zaman başladığının ve sonraki sözleşmede belirlenen bedelin piyasa koşullarına uygun olup olmadığının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
YENİ SÖZLEŞME İMZALAYANLAR DİKKAT! 5 YIL YENİDEN BAŞLAMAYABİLİR
Yargıtay kararının en dikkat çekici noktası, yenilenen kira sözleşmelerinin 5 yıllık süre üzerindeki etkisi oldu. Normal şartlarda taraflar arasında güncel piyasa değerine uygun yeni bir kira bedeli belirlenmesi, 5 yıllık sürenin hesabında yeni sözleşmenin esas alınmasını sağlayabiliyor.
Ancak uzun yıllardır devam eden kira ilişkisinde yeni sözleşme yapılmasına rağmen kira bedeli piyasa koşullarına göre güncellenmemişse farklı bir değerlendirme gündeme gelebiliyor.
Bu durumda mahkeme, taşınmazın ilk kiralandığı tarihten itibaren geçen süreyi dikkate alabiliyor.
Dolayısıyla aynı evde veya dükkânda uzun yıllardır kiracı olan bir kişinin yeni sözleşme imzalaması, her koşulda 5 yıl boyunca rayiç kira üzerinden tespit davasıyla karşılaşmayacağı anlamına gelmiyor.
KİRA TESPİT DAVASINDA BİLİRKİŞİ DETAYI
Yargıtay, uyuşmazlıkta kira bedelinin belirlenebilmesi için ek inceleme yapılması gerektiğine de hükmetti. Buna göre 2018 yılında imzalanan sözleşmedeki kira tutarının o dönemin piyasa rayicine uygun olup olmadığı araştırılacak.
Bu amaçla bilirkişi heyetinden ek rapor alınması gerektiği belirtildi. Yargıtay'ın ortaya koyduğu değerlendirmeye göre iki farklı sonuç söz konusu olabilecek.
Birinci ihtimal: Yeni sözleşmede belirlenen kira bedelinin imza tarihindeki piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilirse, talep edilen dönem bakımından sözleşme ve yasal endeks artışı esas alınacak.
İkinci ihtimal: Yeni sözleşmedeki kira bedelinin piyasa rayicini yansıtmadığı anlaşılırsa, ilk kira ilişkisinin başlangıcı da dikkate alınarak hakkaniyete göre kira bedeli tespiti yapılabilecek.
Böylece mahkemenin yalnızca sözleşme tarihine değil, kira bedelinin nasıl belirlendiğine de odaklanması gerekecek.
'5 YIL ŞARTI KALKMADI' UYARISI
Kararı değerlendiren Avukat Gizem Gonce, Yargıtay'ın hükmünün yanlış yorumlanmaması gerektiğine dikkat çekti. Kira tespit davalarında kanunda düzenlenen 5 yıllık sürenin geçerliliğini koruduğunu vurgulayan Gonce, yeni sözleşmenin bu süreyi her durumda sıfırlamadığını belirtti.
Gonce, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: "Kanundaki beş yıllık süre yerinde duruyor. Yargıtay, sözleşmeyi yenilemenin bu süreyi yapay olarak sıfırlamasının önüne geçti."
Yeni sözleşmede belirlenen kira bedelinin güncel piyasa koşullarına uygun olması halinde farklı bir hesaplama yapılacağını ifade eden Gonce, şu açıklamada bulundu:
"Yeni sözleşmedeki bedel o günün piyasa rayicine uygunsa süre yine yeni sözleşme tarihinden başlıyor ve beş yıl dolmadan sadece endeks artışı istenebiliyor."
Bu nedenle kararın, her yeni kira sözleşmesinin geçersiz olduğu veya ev sahiplerinin diledikleri zaman kira bedelini artırabileceği anlamına gelmediği belirtiliyor.
EV SAHİPLERİ İÇİN ÖNEMLİ: ESKİ SÖZLEŞMELERİ SAKLAYIN
Yargıtay'ın kararının ardından ev sahiplerinin dikkat etmesi gereken belgeler de önem kazandı. Avukat Gizem Gonce'ye göre özellikle uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde taşınmazın ilk kiraya verildiği tarihin ispatlanması kritik rol oynayabilir.
Bu nedenle ev sahiplerinin eski kira sözleşmelerini ve kira ödemelerine ilişkin banka dekontlarını saklamaları gerekiyor.
Kira ilişkisinin hangi tarihte başladığını gösteren belgeler, dava sürecinde yapılacak değerlendirmeler açısından belirleyici olabilecek.
Ayrıca yeni sözleşmenin imzalandığı tarihte kira bedelinin bölgedeki benzer taşınmazlara göre hangi seviyede bulunduğu da önem taşıyacak.
KİRACILAR NELERE DİKKAT ETMELİ?
Yargıtay kararı yalnızca ev sahiplerini değil, uzun yıllardır aynı evde veya iş yerinde kiracı olan kişileri de yakından ilgilendiriyor. Avukat Gizem Gonce, kiracıların yeni sözleşme imzaladıkları tarihte belirlenen kira bedelinin piyasa koşullarına uygun olduğunu gösteren belgeleri korumalarının önemli olduğunu belirtti.
Özellikle benzer taşınmazların kira bedellerini gösteren emsal ilanlar ve bilirkişi raporları, uyuşmazlık halinde delil olarak kullanılabilecek.
Kiracıların yalnızca son sözleşmenin imzalandığı tarihe güvenerek 5 yıllık sürenin yeniden başladığını varsaymaması gerekiyor.
Çünkü mahkeme, sözleşmenin yenilenme amacını ve o tarihteki kira tutarının piyasa koşullarına uygunluğunu inceleyebilecek.
KİRA BEDELİ PİYASANIN ALTINDA KALIRSA NE OLACAK?
Uzun yıllar boyunca aynı taşınmazda devam eden kira ilişkilerinde mevcut bedelle güncel piyasa rayici arasında önemli farklar oluşabiliyor. Yargıtay'ın kararında da bu farkın nasıl ortaya çıktığının araştırılması gerektiği vurgulandı.
Özellikle taraflar arasında yeni bir sözleşme imzalanmasına rağmen kira tutarı güncel piyasa koşullarına uyarlanmamışsa ev sahibinin kira tespit talebi farklı şekilde değerlendirilebilecek.
Ancak kira bedelinin piyasanın altında olması, tek başına ev sahibine istediği tutarda artış yapma hakkı vermiyor. Kira bedelinin tespiti mahkeme tarafından, kanundaki şartlar ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak gerçekleştiriliyor. Bu nedenle tarafların talep ettiği rakamların otomatik olarak kabul edilmesi söz konusu değil.
22 BİN TL'LİK KİRA 39 BİN TL OLACAK MI?
Yargıtay'ın verdiği bozma kararı, dava konusu iş yerinin kirasının doğrudan 39 bin TL'ye yükseltildiği anlamına gelmiyor. Ev sahibinin talep ettiği 39 bin TL'lik tutarın kabul edilip edilmeyeceği, yapılacak incelemelerin ardından belirlenecek.
Öncelikle 2018 yılında imzalanan sözleşmedeki bedelin o dönemin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı araştırılacak.
Bilirkişi incelemesi sonucunda kira bedelinin rayice uygun olduğu belirlenirse ilgili dönemde endeks artışı esas alınacak.
Ancak kira bedelinin rayicin altında kaldığı ve yeni sözleşmenin mevcut kira ilişkisini devam ettirmek amacıyla düzenlendiği sonucuna ulaşılırsa hakkaniyet esasına göre değerlendirme yapılabilecek.
Dolayısıyla Yargıtay'ın kararı, uyuşmazlığın bütün yönleriyle yeniden incelenmesini gerektiriyor.
MİLYONLARCA KİRACIYI İLGİLENDİREN DETAY: SÖZLEŞME TARİHİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Yargıtay'ın ortaya koyduğu yaklaşım, özellikle uzun yıllardır aynı taşınmazda devam eden kira ilişkilerinde önem taşıyor. Yeni sözleşme imzalanmasıyla birlikte kira tespitine ilişkin sürenin otomatik şekilde yeniden başladığı düşüncesi, her durumda geçerli olmayabilecek.
Belirleyici olan, yenilenen sözleşmenin kira bedelini gerçekten güncel piyasa koşullarına göre düzenleyip düzenlemediği olacak.
Avukat Gizem Gonce de kararın temelinde bu sorunun bulunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu davalarda kazananı belirleyecek soru artık şu olacak: Yenilenen sözleşmedeki rakam o günün gerçeğini yansıtıyor muydu?"
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kararıyla birlikte uzun süreli kira ilişkilerinde ilk sözleşmenin tarihi, yenilenen sözleşmenin amacı ve kira bedelinin piyasa rayicine uygunluğu daha da önem kazandı.