Paralar yatırımcıya nasıl ödenecek? SPK duyurdu: Tasfiye kararı verilen 131 fonda 2 banka devrede

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul'daki gelişmeler doğrultusunda 7 portföy yönetim şirketine ait toplam büyüklüğü 800 milyar lirayı aşan ve 500 binin üzerinde yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren 131 fonun tasfiyesine karar verdi.

SPK, bu devasa tasfiye sürecinin hukuki çerçevesini, usul ve esaslarını resmi bültenle netliğe kavuşturdu. Alınan kararla birlikte tasfiye edilecek fonların portföy saklayıcısı olarak T. İş Bankası AŞ ve TC Ziraat Bankası AŞ yetkilendirilirken, süreç boyunca yatırımcı haklarının korunması ve varlıkların nakde dönüştürülmesi için sıkı bir takvim belirlendi. 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRFon krizi patladı, ‘Finansal İstikrar Komitesi’ devrede: ‘Yapısal risk yok tedbirler alınıyor’Haberi Görüntüle

SPK'nın kararına göre Tera Portföy Yönetimi AŞ'nin kurucusu olduğu fonların portföy saklayıcısı olarak Türkiye İş Bankası AŞ, A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, Bulls Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ'nin kurucusu olduğu fonların portföy saklayıcısı olarak ise Ziraat Bankası görevlendirildi. Bankalar tasfiye süreçlerinin yürütülmesinde yetkilendirildi.

YATIRIMCI HESAPLARI MUTABAKATLAŞTIRILACAK

Tasfiye usul ve esaslarının yürürlüğe girmesini takip eden 2 iş günü içerisinde, tasfiye konusu fonların tedavüldeki toplam katılma payı adedi ile yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki katılma payları mutabakatlaştırılacak.

Bu kapsamda varsa rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar ile gerçekleşmemiş emirlere ilişkin mutabakat da Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve bankalar arasında yapılacak.

FON VARLIKLARI NAKDE ÇEVRİLECEK

Fon portföyündeki finansal varlıklar Takasbank'ta ilgili bankalar nezdindeki hesaplar altında saklanacak. Fonların repo, ters repo, borsa para piyasası işlemleri, vadeli mevduat, katılma hesapları, kullanılan krediler ve diğer işlemlerinden doğan borç ve alacakların mutabakatı ise önceki saklama kuruluşu, banka ve Takasbank arasında yapılacak.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİREski eşe 2.5 milyon liralık HPV davasıHaberi Görüntüle

SPK, bu işlemlerin Kurul kararını takip eden en geç 10 iş günü içinde tamamlanmasını öngördü. Fon portföyündeki finansal varlıklar, yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek bankanın belirleyeceği sıklıkta verilecek satış talimatlarıyla nakde dönüştürülecek.

Bankalar, varlığın niteliğine göre doğrudan satış talimatı verebilecek veya talimatı bir yatırım kuruluşu aracılığıyla iletebilecek. Elde edilen nakit, belirlenen ödeme planı doğrultusunda değerlendirilebilecek.

YATIRIMCILARA PAYLARI ORANINDA ÖDEME

SPK düzenlemesine göre elde edilen nakit, bankalar tarafından belirlenecek dönemlerde fon yatırımcılarının mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına, fon katılma payı sahipliği oranında aktarılacak.

İhbarlı fonlarda 17 Eylül 2026 saat 13.30'dan sonra verilen katılma payı iade talimatları ile para piyasası fonlarında izahnamede belirtilen gün sonu valör atlama saatinden sonra verilen iade talimatları da tasfiye kapsamına alınacak.

TEFAS üzerinden satım emri verilen ancak gerçekleştirilemeyen iade talimatları nedeniyle oluşan tutarlar ise fon hesabına borç olarak kaydedilecek ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçlar ödenecek.

TEFAS DIŞINDA DA ALIM-SATIM YAPILAMAYACAK

SPK, TEFAS'ta alım ve satım yönünde işleme kapatılan fonlar için TEFAS dışındaki işlemler kapsamında kurucu ve diğer dağıtıcı kuruluşlar aracılığıyla katılma payı iade talimatlarının da gerçekleştirilmeyeceğini bildirdi.

Tasfiyesine karar verilen fonlarda da 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden herhangi bir katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemeyecek.

Bununla birlikte 17 Eylül 2026 ve öncesinde fon portföyüne ilişkin verilen ve takası gerçekleşmemiş varlık ve işlem talimatları olağan süreç içinde gerçekleştirilecek.

TASFİYE İÇİN 3 AYLIK SÜRE

SPK kararına göre ilgili fonların malvarlığının tasfiyesi, tasfiye duyuru tarihinden itibaren geçecek en fazla 3 aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona erecek.

Kurulun uygun görmesi halinde bu süre uzatılabilecek. Tasfiyenin sona ermesini takip eden ilk iş gününde ise fon izahnamesinin nerede yayımlandığı hususu ticaret sicilinden terkin ettirilecek.

KRİZ NASIL BAŞLADI?

Başta Tera ve Pusula olmak üzere bir dizi potföy yönetim şirketi çıkardıkları hisse fonları ve para piyasası fonlarıyla, yatırımcılara, piyasadaki diğer köklü fon şirketlerinin çok üzerinde getiri sağladı. Hatta “TLY” gibi “1’e 1.500 kazandırdığı” ile övünülen şişirilmiş fonlar vardı. Ancak bu fonların yüksek getirileri arka plandaki kredili ve borsadaki hisse bazlı işlemlerle sağladığı ortaya çıktı. Ve sistem sorgulanmaya başladı. Yabancı yatırımcılar (MSCI) bu konuda sert uyarılar yaptı. Ardından fon sahipleri paralarını çekme sırasına girdi. Portföy şirketleri sürekli taban gören hisseleri elinden çıkaramadı, bu yüzden temerrüde düştü ve borçlarını ödeyemez oldu. Şirketler atr arda yeni kurallar açıklamaya başladı, iş bir anda karmaşaya döndü. Ardından dün SPK’nın hamlesi geldi, ilgili tüm fonlar işleme kapatıldı. Tasfiye süreci başlatıldı. Buradaki amaç bulaşma riskini bertaraf etmekti.

TEKNİK ANLATIMLA OLAY NASIL OLDU, KAÇ KİŞİYİ VE NE KADARLIK BÜYÜKLÜĞÜ KAPSIYOR?

Borsada halka açık olan sığ hisselerin (örneğin Katılımevim, Peker GYO ve Hedef gibi) fiyatları grup fonları arasında yapılan karşılıklı işlemlerle suni olarak şişirildi. Yüksek değerlerden bu varlıklar fon portföylerine dahil edilip teminat olarak kullanıldı. Fonların değerleri 10 hatta 100 milyarlarca liralık büyüklüklerle ifade edilmeye başladı. Hisse fiyatları bir anda çökünce, sistem dağıldı, likidite krizi doğdu. İşleme kapatılan 127 fonda 515 bin yatırımcının, yaklaşık 827 milyar TL’si bulunuyor. Bunun yüzde 60’ı yani 498 milyar TL’si hisse senedi. Mevduat ve devlet kâğıdı büyüklüğü ise 48 milyar TL.

131 FON LİSTEDE

SPK'nın güncellediği listede toplam 131 yatırım fonu yer aldı. Listede A1 Capital Portföy'ün 9, Atlas Portföy'ün 16, Bulls Portföy'ün 16, Hedef Portföy'ün 31, Pardus Portföy'ün 33, Pusula Portföy'ün 11 ve Tera Portföy'ün 6 fonu bulunuyor.

Söz konusu fonların tam listesi: