Yedek Akçe Nedir, Ne İşe Yarar? Yedek Akçe Nasıl Hesaplanır?

Merkez Bankası'nın geçmişte piyasayı fonlamış olması gerekir. Bu fonlamadan kaynaklanan bir faiz geliri sağlanır. Bunun yanında başka bir durumda da, bilançosunda tuttuğu, daha önceden düşük kur seviyesinden almış olduğu dövizlerden satabilir. Bu noktada düşük maliyetten aldığı dövizi yüksek maliyetten sattığı için bir kar elde etmiştir.

Yedek Akçe Nedir?

Olağan durumlarda şirketlerin muhasebe kayıtlarında gerçekleşmemiş de olsa kur kazançları, kambiyo karı olarak sonuç hesaplarıyla ilişkilendirilir. Fakat Merkez Bankası'nda durum böyle değildir. Fiilen o dövizin satışı gerçekleşmedikçe, bu kar olarak kaydedilmez. Bunun anlaşılabilir sebebi ise, ihtiyatlılık prensibidir.

Merkez Bankası Neden Yedek Akçeye İhtiyaç Duyar?

Merkez Bankası, anlaşıldığı standart anlımda bir şirket veya banka değildir. Bu nedenle neden yedek akçeye ihtiyaç duyduğunu anlamak biraz güçtür. Çünkü merkez bankalarının sermayeye yada kar etmeye ihtiyacı yoktur. Çünkü onların amaçları bu değildir. Para politikasını yöneten, fiyat istikrarını sağlamaya ve fiziki para ihtiyacını karşılamaya çalışan ve uluslararası rezerv varlıklarını yöneten bir kurumdur.

Bütün bunlara rağmen Merkez Bankası yedek akçeye ihtiyaç duyar. Çünkü Merkez Bankası uluslararası rezerv varlıklarını yönettiği zaman olabildiğince risksiz pozisyon almaya çalışır. Yani maden riski, kur riski, faiz riski gibi risklerden olabildiğince kaçınmaya çalışır. Ama buna rağmen zaman zaman bu noktada kayıplar olabilir.

Yedek Akçe Ne İşe Yarar?

Bunun yanında yürüttüğü para politikası sebebiyle zaman zaman Merkez Bankası'nın zarar etmeyi göze alması gerekebilir. Beklenmedik zararlar olduğu zaman bir şirket nasıl ki sermayesinden bu zararı karşılıyorsa, Merkez Bankası'nın oluşabilecek bu gibi zararları karşılayabileceği kaynağı yedek akçelerdir. Aksi takdirde para basması gerekir ki yedek akçe tam da bu olması diye vardır.

Yedek Akçe Nasıl Hesaplanır?

Merkez Bankasını yedek akçesi yedek akçe olarak durduğu müddetçe, beklenmedik bir zarar oluşmadığı durumda Merkez Bankası onu harcamayacağı için, bu para herhangi bir etki yaratmayacaktır. Oysa bu para aşağı öz kaynak hesabından hazineye aktarılacak olursa, hazine bu parayı harcama imkanı elde eder. Dolayısıyla mevduat hesabı, hazine harcama yaptıkça azalacaktır.