Piyasaların büyük korkusu

17.09.2014 11:29

Son güncelleme : 17.09.2014 17:03



Deutsche Bank Londra Merkezi Kıdemli Stratejisti Harvey: Bence hali hazırda piyasalar İskoçya'nın bağımsızlık riskini azımsıyor ve  gerekenden düşük fiyatlıyor.

Piyasada İskoçya'nın 'hayır' oyu vermesi  yaklaşık yüzde 80 olasılıkla fiyatlanıyorİskoçya'nın piyasalar için  yarattığı risk piyasaların tahmininden daha yüksek" - Adam Smith  Enstitüsü Araştırma Direktörü Bowman: İskoçya bağımsızlığı durumunda  sterlin birliğine dahil edilmezse kamu borcu içerisindeki payını da üstlenmemek  için gerekli mazerete de sahip olacaktır"


 İskoçya tarihi referanduma ilerlerken  küresel piyasalar bağımsızlık senaryosunun yaratabileceği risklerden ve  belirsizlikerden dolayı gelişmeleri endişeyle izliyor.

 

    AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Deutsche Bank Londra Merkezi  Kıdemli Stratejisti Oliver Harvey, küresel piyasaların referandumdan "hayır"  çıkmasını beklediğini fakat bağımsızlık riskinin fiyatlanandan daha yüksek  olduğunu belirtti.

 

    İskoçya'nın bağımsızlığının İngiltere için olumsuz sonuçları  olabileceğini kaydeden Harvey, "Bence hali hazırda piyasalar İskoçya'nın  bağımsızlık riskini azımsıyor ve gerekenden düşük fiyatlıyor. Piyasada  İskoçya'nın 'hayır' oyu vermesi yaklaşık yüzde 80 olasılıkla fiyatlanıyor.  İskoçya'nın piyasalar için yarattığı risk piyasaların tahmininden daha yüksek"  görüşünü paylaştı.

 

    Harvey, İskoçya'nın bağımsızlığı durumunda piyasalarda ilk belirgin  etkinin İngiliz sterlini üzerinde olacağını dile getirerek, "İngiliz sterlini  dolar ve avro karşısında yüzde 4-8 değer kaybedebilir" uyarısında bulundu.

 

    İskoçya'nın Birleşik Krallık'tan ayrılması halinde ortak kamu borcunda  da kendisine düşen payı almasının bekleneceğinin altını çizen Harvey,  "İskoçya'nın bu borcu üstlenip üstlenmeyeceğini bilmiyorum" dedi.

 

    Harvey, İskoçya'nın Birleşik Krallık'tan ayrılması ve ortak para  birimine kabul edilmemesi halinde kamu borcundan kendisine düşen kısmı üstlenmeyi  reddedebileceğini vurguladı.

 

    İskoçya'nın bağımsızlığı halinde İngiltere ile ya para birliği  içerisine gireceğinin ya da gayri resmi şekilde İngiliz sterlinini kullanmaya  devam edeceğinin altını çizen Harvey, İskoçya'daki bankaların yönetim  merkezlerinin Londra'ya taşıyabileceğini, bu durumunda oluşabilecek finansal  kayıpların ise İngiltere Merkez Bankası tarafında üstlenilebileceğini belirtti.

 

    Uzmanlar, İskoçya'nın ekonomik büyüklüğü dikkate alındığında payına  düşebilecek kamu borcunun 50-90 milyar sterlin olabileceğini tahmin ediyor.

 Bankalar yönetimini Londra'ya taşıyacak

 Merkezi Londra'da bulunan Adam Smith Enstitüsü Araştırma Direktörü Sam  Bowman da konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Ben ortak para  biriminin kötü bir fikir olduğunu düşünüyorum. Fakat bağımsızlık taraftarları  sıklıkla ortak para birimi istediklerini söylüyor. İskoçya bağımsızlığı durumunda  sterlin birliğine dahil edilmezse kamu borcu içerisindeki payını da üstlenmemek  için gerekli mazerete de sahip olacaktır" ifadelerini kullandı.

 

    Olası bağımsızlık senaryosunun hem İngiltere hem de İskoçya  ekonomileri üzerinde baskı yaratacağına işaret eden Bowman, "Ayrılık durumunda  bazı bankalar yönetim merkezlerini Londra'ya taşıyacaktır. Fakat bunun  İskoçya'nın finansal kapasitesi ile bir ilgisi yok, tamamen AB yasaları  kapsamında böyle bir adım atılıyor" görüşünü paylaştı.

 

    Bowman, bağımsızlık halinde yönetim merkezlerini Londra'ya taşımayı  değerlendirdiklerini açıklayan Royal Bank of Scotland (RBS) ve Lyods Bankacılık  Grubu gibi bankaların aslında ana operasyonlarını İskoçya'da tutmaya devam  edeceklerini de öne sürdü.

 

    İngiltere Başbakanı David Cameron'ın, bağımsızlık kararı alınması  durumunda sınır kontrolleri yapılacağı yönündeki ifadelerini de değerlendiren  Bowman, "Uluslararası ekonomileri etkileyecek bunun gibi adımların  atılabileceğine inanmıyorum. Önümüzde İrlanda örneği var. İskoçya da aynı İrlanda  örneğini takip edecektir" yorumunu yaptı.

  

 Para birliği kötü bir fikir

  İngiltere Merkez Bankası Başkanı Mark Carney ise olası bir para biri  birlikteliğine izin vermeyeceğini belirtirken, İngiliz hükümeti de olası ayrılık  kararı sonrasında İskoçya'nın para birliğinde olmayacağını kaydetti. Buna rağmen  İskoçya'da bağımsızlık yanlısı kampanyanın lideri ve Bölgesel Yönetim Başbakanı  Alex Salmond, referandumda evet çıkması durumunda İskoçya'nın İngiliz sterlinini  kullanmaya devam edeceğini söyledi. Fakat bu durumun gerçekleşmesi halinde  İskoçya bir anlamda Latin Amerika ülkelerinin dolar kullanmasına benzer bir  şekilde (dolarizasyon), İngiliz sterlinini İngiltere ekonomi yönetiminden onay  almadan (sterlinizasyon) kullanmaya devam etmiş olacak.

  

Bağımsızlığın ekonomik bedeli ağır olabilir

Uluslararası finans uzmanların göre piyasaların endişe ile beklediği  İskoçya referandumunun sonucunda bir ayrılık yaşanması durumunda, "yeni normalin"  oluşması zaman alabilir. Piyasalarda oluşacak belirsizlikler öncelikle hem  İskoçya'dan hem de İngiltere'den sermaye çıkışlarını artırabilir. Şimdiden  İskoçya'da bazı mevduat sahiplerinin bankalardaki hesaplarından yüklü miktarda  para çektiği iddia ediliyor. Akıllara daha önce Güney Kıbrıs'ta yaşanan ekonomik  krizi getiren kaos senaryosuna göre sermaye kaçışını engellemek için ek tedbirler  alınabilir.

 

    Her ne kadar piyasalarda "hayır" çıkacağı beklense de yayınlanan bazı  verilere göre sadece ağustos ayında 27,3 milyar dolarlık sermaye, İskoçya  endişeleri nedeniyle İngiltere'den çıktı. Uzmanlara göre, yarın yapılacak  referandumda "evet" çıkması halinde bu sermaye çıkışı kısa vadede artarak devam  edebilir.

 

    İskoçya ilk bakışta yıllık ortalama 6,1 ila 7 milyar İngiliz sterlini  bulan Kuzey Denizi petrol ve doğalgaz gelirleri ile ekonomisini çevirebilecek  gibi görünse de Birleşik Krallık'tan ayrılmasıyla memur maaşı, emeklilik  giderleri, sağlık hizmetleri ve eğitim gibi temel kalemler nedeniyle ciddi bir  sorumluluk altına girecek.

 

    Öte yandan İskoçya'da hangi para biriminin kullanılacağı da tam olarak  bilinmiyor. Olası ayrılık kararının ardında sterlin kullanımına son verilmesi  halinde kimi uzmanlara göre İngiliz sterlinin değerinde yüzde 15'lere kadar bir  düşüş yaşanabilir.

 

    John Lewis, Marks & Spencer gibi önde gelen perakende zincirleri de  İskoçya'nın bağımsızlığı seçmesi durumunda ülkedeki tüketicilerin daha yüksek  fiyat riski ile karşılaşabileceği uyarısında bulundu.

 

    Konut sektörünün de gelişmelerden olumsuz etkilenmesi bekleniyor.  Konut sektörü alanında uzmanlaşmış Zoopla'dan yapılan açıklamaya göre İskoçya'nın  bağımsızlığı piyasalarda kaos etkisi yaratabilir ve İngiltere'de konut fiyatları  ortalama 30 bin sterlin düşebilir.

  

 İskoçya fon yönetim merkezi

 Bağımsızlık halinde İskoçya'nın ekonomik ve mali politikalarını bir an  önce oluşturabilmesi için karar verici ve denetleyici kurumlarını en hızlı  şekilde kurarak, piyasalara güven enjekte etmesi gerekecek. İskoçya'nın, adanın  geri kalanından ayrılması durumunda İngiltere hükümeti ile 2016'ya kadar  sürebilecek kapsamlı görüşmeler yaparak, finans kuruşlarının varlıkları ve  operasyonlarının geleceği ve kamu borcu gibi son derece önemli başlıkları  netleştirmesi bekleniyor.

 

    Merkezi Londra'da bulunan Yatırım Yönetim Derneği (IMA) verilerine  göre, İskoçya'da geçen yıl yönetilen toplam fonun büyüklüğü yaklaşık 560 milyar  sterlin seviyesindeydi. Merkezi İskoçya olan yaklaşık 500 fon yönetim şirketi  bulunduğu da tahmin ediliyor.

  

İskoçya bağımsız olmalı mı

 Hafta sonunda yapılan ve yayınlanan son anketlerin çoğu "bağımsızlığa  hayır" diyenlerin az da olsa önde olduğunu gösterdi. İskoç halkına yarın  yapılacak referandumda "İskoçya bağımsız bir ülke olmalı mı?" sorusu  yöneltilecek. "Bağımsızlığa evet" sonucunun çıkması halinde varlıkların paylaşımı  ile ilgili Londra ile Edinburgh yönetimleri arasında yürütülecek müzakerelerin  ardından İskoçya 24 Mart 2016'da Birleşik Krallık'tan resmen ayrılacak.

 





18:051.460
Değişim :  0,37% |  5,32
Açılış :  1.461  
Önceki Kapanış :  1.454  
En Yüksek
1.466
En Düşük
1.460
BIST En Aktif Hisseler18:05
NTGAZ 10,89 20.430.195 % 10,00  
YBTAS 16.395,10 799.400 % 10,00  
ISBIR 8.552,50 3.634.813 % 10,00  
TURGG 153,10 23.897.859 % 9,99  
FENER 28,44 321.635.801 % 9,98  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 8,3512 8,3578 % 0,55  
Euro 10,1999 10,2103 % 1,00  
Sterlin 11,8140 11,8733 % 0,83  
Frank 9,2652 9,3211 % 1,09  
Riyal 2,2199 2,2311 % 0,46  
18:05 Alış Satış %  
Altın Gr. 501 501 2,35  
Cumhuriyet 3.305 3.355 37,00  
Tam 3.289 3.372 30,26  
Yarım 1.590 1.631 14,64  
Çeyrek 797 815 7,32