Ekonomistler sanayi üretimi verisini değerlendirdi

16.10.2018 14:14

Son güncelleme : 17.10.2018 10:13

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, zayıf sanayi üretimi verisinin henüz büyüme görünümü açısından kalıcı bir kötümserlik içermediğini belirterek, `Nitekim, zayıf üretim verisinde dayanıklı tüketim mallarının önemli etkisi gözlenirken; yatırım ve yüksek teknoloji ürünlerindeki güçlü seyri, orta vadeli büyüme görünümü açısından destekleyici buluyoruz.` dedi.



AA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, takvim etkisinden  arındırılmış sanayi üretimi 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin de olduğu ağustosta  geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,7 arttı.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, ağustosta bir  önceki aya göre yüzde 1,1 azalırken, bu dönemde arındırılmamış sanayi üretim  endeksi yüzde 11 gerileyerek 101,1 oldu.

AA muhabirinin konuya ilişkin sorularını yanıtlayan Halk Yatırım  Menkul Değerler AŞ Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, ağustos ayında, hem  bayram tatiline bağlı iş günü kaybı hem de finansal dalgalanmanın etkisiyle,  düzeltilmemiş verilerde yıllık bazda yüzde 11'lik sert bir düşüş yaşandığını söyledi.

Ancak, takvim etkilerinden arındırılmış veride yüzde 1,7'lik ılımlı  yıllık artış gözlemlendiğini aktaran Tokalı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Eylül ayına ait ilk tahminlerimiz düzeltilmemiş verilerde yüzde 4'ler   seviyesinde tekrar yıllık artışın gözlenebileceği, düzeltilmiş verilerde de  yıllık artış oranının yüzde 3'e doğru bir iyileşme gösterebileceği yönünde. Bu  durumda, üçüncü çeyrekte yıllık üretim artışı yüzde 3'ler seviyesinde oluşabilir.  Böylece, ikinci çeyrekte yüzde 5,2 ve ilk yarıda yüzde 6,2 düzeyinde gerçekleşen  ekonominin yıllık büyüme oranının, üçüncü ve son çeyrekte yüzde 1-2 bandına  gerilediğine tanık olabiliriz. Yılın tamamına ait yüzde 3,7'lik büyüme  tahminimizi ise koruyoruz.

Ağustos üretim verilerinin detaylarında, zayıf verinin henüz büyüme  görünümü açısından kalıcı bir kötümserlik içermediğini görüyoruz. Nitekim, zayıf  üretim verisinde dayanıklı tüketim mallarının önemli etkisi gözlenirken; yatırım  ve yüksek teknoloji ürünlerindeki güçlü seyri, orta vadeli büyüme görünümü  açısından destekleyici buluyoruz."

"2018 BÜYÜME TAHMİNİMİZİ YÜZDE 3'E DOĞRU REVİZE EDEBİLİRİZ"

AA Finans Analisti ve Ekonomist Haluk Bürümcekçi de arındırılmamış  sanayi üretim endeksi için piyasa beklentisinin yüzde 7,5 azalış yönünde  olduğunu, verinin beklentilerin üzerinde düşüş kaydettiğini söyledi.

Yıllık artış hesaplamasının, hem milli gelir hesabına girdi olması hem  de anketlerle sağlıklı karşılaştırma için mevsim ve takvim etkisinden  arındırılmamış ham veri üzerinden yapıldığını anlatan Bürümcekçi, "Ağustos ayında  imalatçı sektörlerin ana girdisi olması nedeniyle sanayi üretiminin de öncüsü  sayılan enerji ve altın hariç ara malı ithalatının avro bazında önceki yıllık  bazda yüzde 15,9 düşüş gösterdiği izlenmişti. Ayrıca, çelik ve otomotiv gibi  sektörlerde yıllık bazda belirgin üretim daralması görülmüş ve belki de daha  önemlisi iş günü sayısı geçen yılın dört gün altında gerçekleşmişti. Bu durum,  sanayi üretiminde sert daralma görüleceğini düşündürmüştü." diye konuştu.

Bürümcekçi, yıldan yıla çalışma günü farklılıkları nedeniyle takvim  etkisinden arındırılmış ve arındırılmamış ham veri arasında belli aylarda önemli  farklar oluşabildiğini belirterek, iş günü sayısının geçen yılın çok altında  olması nedeniyle bu etkinin gözlendiğini vurguladı.

Öncü göstergelerin, büyüme eğiliminin yılın üçüncü çeyreğinde belirgin  güç kaybettiğine işaret ettiğini anımsatan Bürümcekçi, şunları kaydetti:

"TÜİK tarafından idari kayıtlara dayanılarak hazırlanan yeni sanayi  üretimi endeksinin milli gelir serisi ile daha uyumlu olduğu bilinmektedir.  Ağustos gerçekleşmesi ile üçüncü çeyreğin ilk iki ayında üretim geçen yılın aynı  dönemine göre yüzde 1,6 azalmıştır. Eylül için öncü göstergeler ise yıllık bazda  azalış veya çok sınırlı artış görülebileceğini düşündürmüştür. Sanayi üretimi ve  katma değer arasında önceki çeyreklerde gözlenen ilişki nedeniyle üretimin üçüncü  çeyrekte daralma göstermesi milli gelir büyümesi açısından belirgin yavaşlama  sinyali anlamına gelmektedir. Söz konusu çeyrekte, iç talep ve yatırımlardan da  benzer sinyaller geldiğinden milli gelirde de 2016'nın 3. çeyreğinden beri ilk  kez yıllık bazda azalış görülebilir. Buna karşılık, son günlerde açıklanan yeni  teşvik ve tedbirlerleri ile Merkez Bankası'nın makro ihtiyati duruşunu gevşetmeye  başlaması bu zayıflamanın hızını sınırlayabilir. Bu bağlamda, 2018 için büyüme  tahminimizi yakın gelecekte yüzde 3'e doğru revize edebiliriz."

"HAM VERİLERDEKİ DARALMADA İŞ GÜNÜ ETKİSİ VAR"

GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı Enver Erkan ise sanayi  üretiminde önceki aylara göre önemli bir yavaşlama olduğunu ifade etti.

Arındırılmamış verilerin büyük bir daralmaya işaret ettiğini aktaran  Erkan, ham verilerdeki daralmada bayram tatilinden ileri gelen bir iş günü etkisi  olduğuna dikkati çekti.

Erkan, finansal piyasalardaki dalgalanma ve Türk lirasında meydana  gelen değer kaybının üretim maliyetlerine etkisinin de göz ardı edilmemesi  gerekti,ğini vurgulayarak, "3. çeyreği bir bütün olarak değerlendirecek olursak  da muhtemel maliyet etkilerini eylülde daha belirgin şekilde görebileceğimiz  için, temmuz ayında arındırılmış veride görülen yüzde 5,6'lık artışa rağmen genel  eğilim muhtemelen dönemsel bazda da zayıf olabilir. Bu, ekonomik faaliyetteki  azalma ile bağıntılı bir şekilde gerçekleşecektir." dedi.

"3. ÇEYREK BÜYÜME VERİSİNİN ZAYIF GELME İHTİMALİ YÜKSEK''

İntegral Yatırım Araştırma Uzmanı Seda Yalçınkaya, 2018 başında yüzde  12 seviyesinde açıklanan yıllık sanayi üretiminin, yıl genelinde azalmaya devam  ettiğini ifade etti.

Azalma hızının üçüncü çeyrekte de devam ettiğine dikkati çeken  Yalçınkaya, "Geçen yılın ocak- ağustos döneminde ortalamasının yüzde 7,7 olduğu  dikkate alındığında bu sene sekiz aylık ortalama yüzde 6,6 seviyesinde bulunuyor.  Sadece üçüncü çeyreği dikkate aldığımızda temmuz ve ağustos ayı ortalaması bu yıl  yüzde 3,7 geçen yıl aynı dönemde ise yüzde 12,1 gibi yüksek bir rakam olarak  açıklanmış. Bununla birlikte geçen yıl eylül ayında açıklanan yüzde 14,3 gibi  yüksek sanayi üretim rakamı dikkate alındığında gelecek ayın verisinde baz  etkisinin yüksek olarak hissedileceği bir rakam beklemekteyiz. Muhtemelen eylül  ayı sanayi üretim rakamının negatif gelmesi beklenebilir. Yılın geri kalanında  sanayi üretimi azalma yönünde gelecek gibi görünmekte. Buna paralel üçüncü çeyrek  büyüme verisinin zayıf gelme ihtimali yüksek görünüyor." değerlendirmesinde  bulundu.
 





12:5990.954
Değişim :  -0,22% |  -202,67
Açılış :  91.226  
Önceki Kapanış :  91.157  
En Yüksek
91.380
En Düşük
90.695