İngiltere’nin ticaret müzakereleriyle imtihanı başlıyor

31.01.2020 11:32

Son güncelleme : 01.02.2020 11:33

İngiltere, Avrupa Birliği’nden ayrılırken bir yandan birlik üyesi ülkelerle bir yandan da alternatif pazarlarla oldukça çetin geçmesi beklenen serbest ticaret müzakerelerine hazırlanıyor. Peki İngiltere bu kez masada kazanabilecek mi?



AA

Ä°ngiltere’nin Avrupa BirliÄŸi ile 1973 yılında baÅŸladığı yolculuÄŸu 31 Ocak gecesi 23:00 te sona eriyor. Ä°ngiltere’nin AB’den çıkış anlaÅŸması kapsamında  2020’nin sonuna kadar uygulanacak olan geçiÅŸ anlaÅŸması nedeniyle Ä°ngiliz ekonomisi üzerinde doÄŸrudan ve sert etkilerin görülmesi beklenmiyor. Öte yandan  Ä°ngiltere ile AB arasında önümüzdeki 11 ay boyunca son derece zorlu bir müzakere sürecinin yaÅŸanması öngörülüyor.

GeçiÅŸ sürecince Ä°ngiltere ortak pazarda kalmaya devam ederken, mal ve  hizmetlerin ticaretinde mevcut statüko devam edecek. Öte yandan Ä°ngiltere’nin  artık AB parlamentosunda ya da kurumlarında temsilcileri olmayacak. Kısacası  Ä°ngiltere 31 Ocak sonrasında karar alma mekanizmalarından tamamen çıkmış olacak.

Serbest ticaret anlaÅŸmalarının son derece kapsamlı ve teknik  müzakereler içerdiÄŸi düÅŸünüldüÄŸünde 11 aylık sürenin Ä°ngiltere ve AB arasında  kapsamlı bir anlaÅŸmanın yapılması için yeterli olmadığı düÅŸünülüyor.

Ä°ngiltere BaÅŸbakanı Boris Johnson ise geçiÅŸ sürecinin 2020 yılından  sonrasına uzatılmaması konusunda kararlı. Öte yandan AB yetkilileri kapsamlı bir  ticaret anlaÅŸmasının yapılması için 2022’ye kadar uzayabileceÄŸini öngörüyor.

Daha önce AB ile Kanada arasında yapılan serbest ticaret anlaÅŸması görüÅŸmeleri 7 yıl sürmüÅŸ, sekizinci yılında parlamentolar tarafından  onaylanabilmiÅŸti.

Şimdi ise Ä°ngiltere temel ticaret ortağı olan AB ile serbest ticaret  anlaÅŸması müzakerelerine baÅŸlayacak. Bu müzakerelerin en erken mart ayında  baÅŸlaması, tarım, hayvancılık ve balıkçılık, hizmetler gibi alanlarda ciddi  tartışmaların yaÅŸanması bekleniyor.

Ä°ngiltere’nin 2020 yılının sonuna kadar AB ile uzlaÅŸmaya varamaması ve  geçiÅŸ sürecini de uzatmaya yanaÅŸmaması durumunda, ülke bir kez daha anlaÅŸmasız  çıkış riski ile karşı karşıya kalacak. Bu durumda AB ile ticaretini ya AB  tarafından uygulanacak kurallara göre ya da Dünya Ticaret Örgütü’nün (WTO) gümrük  tarifelerine göre yapmak zorunda kalacak.

Ä°ngiltere BaÅŸbakanı Boris Johnson her ne kadar her fırsatta AB ile  uyumlu bir sistemi hedeflediklerini belirtse de AB’nin müzakereler sırasında  Ä°ngiltere’nin üçüncü pazarlarla yapacağı anlaÅŸmaları da göz önünde bulundurması  bekleniyor.

Ä°ngiltere için serbest ticaret müzakerelerini zorlaÅŸtırabilecek bir  diÄŸer konu ise esasen bu müzakerelerin 27 ülke ile yapılacak olması.

Bu müzakerelerde tek tek her ürün ve hizmetin ticaretinin bir diÄŸer  ülke ile eÅŸleÅŸtirmesinin yapılması, her madde üzerinde tartışmaların olması  bekleniyor.

Özellikle Ä°ngiliz ekonomisinin yaklaşık yüzde 80’lik kısmını oluÅŸturan  hizmet sektörüne iliÅŸkin yapılacak görüÅŸmeler büyük önem taşıyacak. Londra finans  merkezinin geleceÄŸi ve Avrupa piyasalarına eriÅŸimin devamı önemli gündem  maddeleri arasında yer alması bekleniyor. 2016 yılından bu yana oluÅŸan  belirsizlik ortamında uluslararası finans ÅŸirketlerini Paris, Frankfurt, Dublin  ve Lüksemburg gibi alternatif finans merkezlerine çekmeye çalışan AB’nin  Ä°ngiltere’yi müzakere masasında zorlaması olası görünüyor.

Ä°ngiliz basınına göre bankaların ve varlık yöneticilerinin  referandumdan bu yana yaklaşık 1 trilyon sterlin deÄŸerindeki varlığı AB  ülkelerine aktardığı tahmin ediliyor.

Brexit belirsizliÄŸinin sürmesi Londra’nın finans merkezi konumuna  zarar veriyor.

ÖrneÄŸin Merkezi New York'ta bulunan danışmanlık ÅŸirketi Duff & Phelps  tarafından hazırlanan "Küresel Regülasyon Görünümü" raporuna göre, New York,  Londra’yı geride bırakarak 2019 yılında dünyanın en büyük finans merkezi konumuna  yükseldi. 2019 yılı itibarıyla ankete katılan üst düzey finans yöneticilerinin  yüzde 56'sı New York'u, yüzde 34'ü ise Londra’yı öncelikli finans merkezi olarak  gördüÄŸünü belirtiyor.

Ä°ngiltere, AB’ye daha önce 39 milyar sterlin seviyesinde bir boÅŸanma  tazminatının ödenmesi vaadinde bulunmuÅŸtu. Ä°ngiliz Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR)  verilerine göre son dönemde ödenen üyelik katkı payları düÅŸüldüÄŸünde  Ä°ngiltere’nin AB’ye yaklaşık 30 milyar sterlinlik bir boÅŸanma tazminatını ödemesi  gerekiyor. Önümüzdeki dönemde taraflar arasında bu tazminatında da ne zaman ve  kaç taksitte ödeneceÄŸi görüÅŸülecek.

İNGİLTERE HANGİ ANLAŞMALARI İMZALADI?

Avrupa BirliÄŸi bu zamana kadar 40 serbest ticaret anlaÅŸması yaptı. Ä°ngiltere AB üyesi olarak bu anlaÅŸmalar yoluyla Kanada dahil olmak üzere yaklaşık  70 ülkeyle ticaret yapıyordu. Bu zamana kadar Ä°ngiltere AB ile serbest ticaret  anlaÅŸması olan ülkelerle AB ile olan anlaÅŸmanın aynısını imzalamak için görüÅŸtü.

GeçiÅŸ sürecinin sonunda taraflarla mutabık kalınması durumunda  Ä°ngiltere bu ülkelerde daha mevcut ÅŸartlarla ticaretini yapabilecek. Aynı zamanda  1 Şubat itibarıyla AB’den çıkan Ä°ngiltere, AB’nin serbest ticaret anlaÅŸması  olmayan diÄŸer ülkelerle de resmen ticaret müzakerelerine baÅŸlayabilecek.  Ä°ngiltere bir yandan da AB ile geçiÅŸ sürecinin sonunda devreye girecek olan  serbest ticaret anlaÅŸması görüÅŸmelerini yapacak.

Ä°ngiltere, bu zamanda kadar AB’den çıkış ile birlikte karşılıklı  ticaretin mevcut ÅŸartlarla devamı için 20 “devamlılık” anlaÅŸması imzaladı. Bu  anlaÅŸmalar Kosova, Ürdün, Tunus, Gürcistan, Güney Kore, Norveç, Ä°zlanda, Ä°srail,  Ä°sviçre ve Şili gibi toplam 50 ülkeyi kapsıyor.

Ä°ngiltere ve Türkiye arasında ise görüÅŸmeler sürüyor. Geçen yılın aralık ayında Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, "Türkiye'nin AB ile Ä°ngiltere arasında imzalanacak anlaÅŸmaya paralel bir anlaÅŸma imzalanması üzerinde çalışmaları var." ifadesini kullanmıştı.

AB, Ä°ngiltere’nin en önemli ticari ortağı konumunda. Ä°ngiltere’nin  AB’ye ihracatı, toplam ihracat içerisinde yüzde 44'lük bir paya sahip. Ülke, 616  milyar sterlinlik ihracatının 274 milyar sterlinlik kısmını AB ülkelerine  gerçekleÅŸtirdi. Geçen yıl Ä°ngiltere’nin AB ülkelerinden yaptığı ithalatın  büyüklüÄŸü ise 341 milyar sterlin düzeyinde. AB’nin Ä°ngiltere’nin toplam  ithalatındaki payı yaklaşık yüzde 53 seviyesinde. Ä°ngiltere’nin bu zamana yaptığı  “devamlılık” anlaÅŸmaları toplam ticaretinin sadece yüzde 8’ini kapsıyor.

Geçen yılın aralık ayında ABD BaÅŸkanı Trump, Ä°ngiltere BaÅŸbakanı  Johnson'ı kazandığı seçim zaferinden ötürü tebrik etmiÅŸ ve iki liderin "iddialı  bir serbest ticaret anlaÅŸması" için müzakerede bulunma konusunda mutabık kaldığı  açıklanmıştı. Öte yandan Ä°ngiltere’nin Çinli Huawei ÅŸirketinin ülkenin 5G  altyapısında rol almasına izin vermesinin ardından bu geliÅŸmenin iki ülkenin  ticaret anlaÅŸması müzakerelerine olası yansımaları merak konusu.

ULUSLARARASI FİNANS KURULUŞLARI UYARIYOR

Dünyanın önde gelen finans kuruluÅŸları Ä°ngiltere ve AB arasındaki  serbest ticaret müzakerelerini yakından izleyecek. Uluslararası kredi  derecelendirme kuruluÅŸu Moody’s konuya iliÅŸkin açıklamasında Ä°ngiltere ve AB  arasında ticaret baÄŸlarının gevÅŸeyebileceÄŸini, bunun da ülkenin ekonomik  temelleri üzerinde olumsuz etkileri olacağı uyarısında bulundu.

Bir diÄŸer kredi derecelendirme kuruluÅŸu Standard & Poor's (S&P) ise  Ä°ngiltere’nin AB’de ayrılıyor olmasına raÄŸmen halen önünde çeÅŸitli zorlukların  olduÄŸunu bildirdi.

Ayrılık sürecinin getirebileceÄŸi belirsizliklerin farkında olan  Ä°ngiltere Merkez Bankası da beklentisini 2020 için yüzde 1,25'ten yüzde 0,75'e,  2021 için yüzde 1,75'ten yüzde 1,50'ye ve 2022 için yüzde 2'den yüzde 1,75  seviyesine düÅŸürdü.




18:051.471
Değişim :  -1,13% |  -16,82
Açılış :  1.457  
Önceki Kapanış :  1.488  
En Yüksek
1.480
En Düşük
1.443
BIST En Aktif Hisseler18:05
ARTI 6,05 1.212.983 % 10,00  
MARTI 2,53 101.569.190 % 10,00  
TMPOL 19,91 13.460.580 % 10,00  
SUMAS 71,50 562.970 % 10,00  
CASA 236,80 29.951.611 % 9,99  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,4212 7,4236 % 0,96  
Euro 8,9562 8,9715 % 0,17  
Sterlin 10,3095 10,3612 % 0,40  
Frank 8,1235 8,1725 % 0,51  
Riyal 1,9717 1,9816 % 0,87  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.729 1.730 -40,35  
Altın Gr. 413 413 -5,48  
Cumhuriyet 2.794 2.836 34,00  
Tam 2.777 2.848 32,91  
Yarım 1.342 1.377 15,92  
Çeyrek 673 689 7,96  
Gümüş.Ons 26,57 26,61 -0,77  
Gümüş Gr. 6,35 6,35 -0,12  
B. Petrol 64,48 64,48 -1,64