Sanayi üretiminde dipten dönüş yaşandı

13.07.2020 13:28

Son güncelleme : 14.07.2020 10:24

Sanayi üretim endeksi, yeni tip corona virüs (Kovid-19) salgını nedeniyle alınan tedbirler nedeniyle mayısta yıllık yüzde 19,9 düşüş kaydetse de, ekonomistler dipten dönüşün başladığını, haziranda ise yükselişe geçileceğini öngörüyor.



AA

Türkiye Ä°statistik Kurumu (TÜÄ°K) verilerine göre, sanayi üretim  endeksi mayısta yıllık yüzde 19,9 azalırken, bu dönemde arındırılmamış sanayi  üretim endeksi de yüzde 30,6 geriledi.

Sanayi üretim endeksi mayısta aylık bazda ise yüzde 17,4 artış  kaydederek, yeni tip corona virüs (Kovid-19) salgınının ardından hızlı  toparlanmaya iÅŸaret etti.

Bu dönemde endeksin tüm alt kırılımlarının aylık bazda yükselmesi  dikkati çekti. Ä°malat sanayi sektörü endeksi yüzde 19,3, madencilik ve taÅŸ  ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 4,5 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme  üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 4,9 artış kaydetti.

Veriye iliÅŸkin deÄŸerlendirmelerde bulunan AA Finans Analisti ve  ekonomist Haluk Bürümcekçi, TÜÄ°K tarafından idari kayıtlara dayanılarak  hazırlanan yeni sanayi üretimi endeksinin milli gelir serisiyle daha uyumlu  olduÄŸunu söyledi.

Haziran için ihracat, ara malı ithalatı, Satınalma Yöneticileri  Endeksi, kapasite kullanım oranı gibi öncü göstergelerin, Kovid-19 salgını için  uygulanan tedbirlerin azaltılmasının etkisiyle üretimde önceki aya göre belirgin  toparlanmaya iÅŸaret ettiÄŸini aktaran Bürümcekçi, "Haziranda yıllık bazda artış  yaÅŸanabilir ancak ikinci çeyreÄŸin sert daralmayla bitecek gibi duruyor." dedi.

Bürümcekçi, sanayi üretim endeksinde aylık bazda ise yüzde 17,4 artış  yaÅŸandığını anımsatarak, ÅŸunları kaydetti:

"Sanayi üretiminin ana eÄŸilimi açısından izlediÄŸimiz endeks, ÅŸubatta  119 ile Aralık 2017'den beri en yüksek seviyesine çıkarken, martta yüzde 6,8 ile  sert geri çekilme baÅŸlamıştı. Nisandaki yüzde 30,2 aylık düÅŸüÅŸ ile Nisan 2011'den  beri en düÅŸük seviyesine inmiÅŸti. Ancak, söz konusu göstergenin aydan aya büyük  oynaklık göstermesi üretimdeki ana eÄŸilimi belirlemekte zaman zaman zorluk  çıkarmaktadır. Ayrıca, bu dalgalanmanın boyutu özellikle bayram gibi uzun  tatillerin yıllık izin dönemleriyle çakıştığı (köprü etkisi) zamanlarda,  kullanılan yöntemlerin arındırmayı yeterince saÄŸlıklı yapamamasından kaynaklı  olarak daha da büyümektedir. Bu nedenle, sanayi üretimi ivmesinin gücünü ay  bazında deÄŸerlendirmektense çeyrekten çeyreÄŸe deÄŸiÅŸimlere bakmayı daha doÄŸru  buluyoruz. Sonuç olarak, çeyrekler bazında bakıldığında, bu yıl ilk çeyrekte  %0.06 artış ile sınırlı da olsa artış görülürken, ikinci çeyreÄŸe belirgin güç  kaybıyla devam ediliyor."

"2020 BÜYÜME TAHMÄ°NÄ°MÄ°Z YÜZDE 0 Ä°LE 1 ARALIĞINDA"

Haluk Bürümcekçi, gelecek dönem görünümünü ele aldıklarında, tüm  sinyallerin milli gelir büyümesinin ikinci çeyrekte belirgin düÅŸeceÄŸine iÅŸaret  ettiÄŸini söyledi.

Salgına iliÅŸkin geliÅŸmelerle 2020 büyüme tahminlerini yüzde 0 ile 1  aralığına çektiklerini anımsatan Bürümcekçi, "Üçüncü çeyrekten itibaren  toparlanma varsayımı altında yapılan bu tahmin üzerinde riskler aÅŸağı yönde devam  etmektedir. Bu yılki görünüm açısından, ilk çeyrek verileri yıla olumlu bir giriÅŸ  yapıldığını yansıtsa da, ikinci çeyrekte küresel krizden beri en sert milli gelir  daralmasının görülmesi bekleniyor. Bundan sonraki görünüm ise, Kovid-19 salgını  seyrinin ekonomik aktiviteyi tekrar aÅŸağı çekip çekmeyeceÄŸine ve geçmiÅŸ yıllara  göre çok güçlü seyreden bankacılık kredi hacminin bu görünümü ne kadar süre  koruyabileceÄŸine baÄŸlı olacaktır." deÄŸerlendirmelerini yaptı.

Bürümcekçi, güncel sinyallerin karantinaların kaldırılması ile haziran  ayında yakalanan ivmenin 3. çeyrekten itibaren büyüme verilerine olumlu  yansıyabileceÄŸini düÅŸündürdüÄŸünü ifade etti.

Bununla birlikte iç talep çekiÅŸli baÅŸlayan toparlanmaya ihracatın ve  hizmet sektörlerinin katılmaması durumunda bu eÄŸilimin dengeli ve sürdürülebilir  olamayacağına dikkati çeken Bürümcekçi, bu baÄŸlamda, geliÅŸmiÅŸ ülkeler PMI  endekslerinde haziranda gözlenen toparlanmanın ümit verici olduÄŸunu kaydetti.

"DÄ°PTEN DÖNÜŞÜN YAŞANDIĞINI SÖYLEYEBÄ°LÄ°RÄ°Z"

VakıfBank Ekonomik AraÅŸtırmalar Birimi tarafından hazırlanan raporda  da, Kovid-19 salgınının mart ayının ortasından itibaren Türkiye'de görülmeye  baÅŸlamasının üretimi durma noktasına getirdiÄŸini, bu nedenle nisan ve mayıs  aylarında sanayi üretim endeksinin yıllık bazda sert düÅŸüÅŸ kaydettiÄŸi belirtildi.

Sanayi üretim endeksinin mayısta aylık bazda ise toparlandığına iÅŸaret  edilen raporda, ÅŸu deÄŸerlendirmelere yer verildi:

"Corona virüs salgınının Türkiye'de görülmesinin ardından mart ayında  sanayi üretim endeksinde düÅŸüÅŸ baÅŸlamıştı. Nisan ayında üretimin neredeyse  tamamen durmuÅŸ olmasının etkisiyle, sanayi üretimindeki düÅŸüÅŸ 2008 küresel  krizinin etkisiyle 2009 yılı Şubat ayında (yüzde 24 düÅŸüÅŸ) ve 2018 yılı kur krizi  nedeniyle eylülde (yüzde 11,3 düÅŸüÅŸ) yaÅŸanan düÅŸüÅŸlerin çok daha üzerinde  gerçekleÅŸmiÅŸti. Mayıs ayında nisan ayına kıyasla öncül göstergelerin toparlanma  göstermiÅŸ olmasının etkisiyle sanayi üretim endeksi aylık bazda yükseliÅŸ gösterse  de yıllık bazda sanayi üretim endeksindeki düÅŸüÅŸün devam ettiÄŸi görüldü.

Bu baÄŸlamda mayıs ayında ekonominin kısmen açılmaya baÅŸlamış olmasıyla  dipten dönüÅŸün yaÅŸandığını söyleyebiliriz. Haziran ayında ise normalleÅŸmenin  baÅŸlamasının etkisiyle sanayi üretiminde yükseliÅŸin baÅŸladığını göreceÄŸiz.  Özellikle imalat sektörü satın alma yöneticileri endeksinin (imalat PMI) haziran  ayında 53,9'a yükselerek Kovid-19 salgınının Türkiye'de görülmeden önceki  seviyesinin üzerine çıkması bu düÅŸüncemizi teyit ediyor."




18:051.471
Değişim :  -1,13% |  -16,82
Açılış :  1.457  
Önceki Kapanış :  1.488  
En Yüksek
1.480
En Düşük
1.443
BIST En Aktif Hisseler18:05
ARTI 6,05 1.212.983 % 10,00  
MARTI 2,53 101.569.190 % 10,00  
TMPOL 19,91 13.460.580 % 10,00  
SUMAS 71,50 562.970 % 10,00  
CASA 236,80 29.951.611 % 9,99  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,4212 7,4236 % 0,96  
Euro 8,9562 8,9715 % 0,17  
Sterlin 10,3095 10,3612 % 0,40  
Frank 8,1235 8,1725 % 0,51  
Riyal 1,9717 1,9816 % 0,87  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.729 1.730 -40,35  
Altın Gr. 413 413 -5,48  
Cumhuriyet 2.794 2.836 34,00  
Tam 2.777 2.848 32,91  
Yarım 1.342 1.377 15,92  
Çeyrek 673 689 7,96  
Gümüş.Ons 26,57 26,61 -0,77  
Gümüş Gr. 6,35 6,35 -0,12  
B. Petrol 64,48 64,48 -1,64