Stratejist Cüneyt Paksoy`dan piyasaya dair önemli açıklamalar

04.06.2020 11:54

Son güncelleme : 04.06.2020 16:54

Uzmanpara yazarı Stratejist Cüneyt Paksoy milliyet.com.tr canlı yayınında gündeme dair soruları yanıtladı. İşte Paksoy`un ekonomi gündemine ilişkin sorulara verdiği önemli yanıtlar...



MAHMUT EKÄ°NCÄ°

Piyasalar gevÅŸeyen pandemi tedbirleriyle birlikte ekonomik hayatın normale dönmesini fiyatlıyor. Yılın ikinci yarısında dolarda geri çekilme bekleniyor. Döviz kurlarında son durum nedir? GidiÅŸat ne yönde?

Bu soruya cevap arayacağımız yer dolar endeksi. Global ölçekte ciddi bir dolarizasyon yaÅŸadık. Burada en önemli kriter pandemi sürecinde yaÅŸananlar oldu. Dolar endeksi 100 civarına yükseldi ara ara ataklarla yüz üzerinde kalmayı denedi ama devreye ABD Merkez Bankası (FED) girdi. FED'in adımları, sınırsız adımları faizi sıfıra çekmesi... Bu anlamda destek oldu. Fed'in politikaları bu konuda etkin oluyor. Şimdi artık pandemiyi arkada bırakma sürecini konuÅŸuyoruz. Ä°kinci dalga gelir senaryoları da var. Bu süreci bize net olarak gösterecek virüs sürecindeki geliÅŸmeler.

Ekonomiye ne kadar hızlı dönebiliyorsa ülkeler o derece bu sorunu hızlı atlatacak. Şu an en iyi senaryo fiyatlanıyor. En kötü görüldü. Onun içinde dolar endeksinde bir gerileme gördük. 100'lü seviyelerden 97'lere kadar bir geri çekilme... Bütün para birimlerinde bir rahatlık saÄŸladı dolara karşı. Bunun geçici olup olmadığını deminki anlattığım hikaye belirleyecek ama dolar endeksinin gerilemesinde iki ÅŸey etkili oldu sadece basılan yüksek miktarlı para... Yani 7 trilyon dolara çıktı FED'in bilançosu. Daha da yukarı çıkma ihtimali var. Sadece o kadar paranın basılması yada dünyadaki umutların yeÅŸermesi deÄŸil. Bir yandan da ABD'deki hali hazırda yaÅŸanan olaylar... O da bir miktar dolar endeksi üzerinde baskı kuruyor. Artı ABD-Çin gerginliÄŸi o da dolar üzerinde baskı kuruyor. Tekrar 99-100'lere hatta onun üzerinde dönmedikçe özellikle de 98 bandı içinde kaldıkça geliÅŸen piyasalar için olumlu.

Tabi bu ölçekte dolar/TL hareketlerine bunu indirgediÄŸimizde, o geri çekilmenin etkisini dolar/TL hareketlerinde görüyoruz an itibarıyla.

Fakat bizim bir hikayemizde özellikle swap anlaÅŸmaları beklentisi... Bir tanesini gerçekleÅŸtirdik. Ä°lk swap anlaÅŸmasını Katar'la yaptık. Çoklu görüÅŸmeler olduÄŸu belirtiliyor. An itibarıyla onunda bir beklentisi var. Tabi sayın bakanımızında belirttiÄŸi gibi realize oldukça, anlaÅŸmalar gerçekleÅŸtikçe bunlar açıklanacak. Ama an itibarıyla onun da bir beklentisi var. Bir de 2018'de yaÅŸadığımız kur ÅŸokunun Yeni Ekonomi Programı içinde, disiplin dengelenme rotasyonu içinde atılan adımlar ve alınan önlemlerle belli bir dengeye kavuÅŸması. Belli bir bağışıklığımız var. Onun için biz diÄŸer para birimlerine karşı daha az deÄŸer kaybederek ilerledik. Tamam biz kısa bir süre yeni tepe gördük ama diÄŸer para birimleri kendi tepelerinin üzerinde birkaç tepe görerek ilerlediler. Bu dolarizasyonu öyle yaÅŸadılar.

Mevcut durumu tekniÄŸe de indirgediÄŸimizde 6.60- 6.50- 7 bandı arasında bir bant içindeyiz. Yukarıda 6.90- 7'ler bir sınır oldu. Dolar endeksine baÄŸlı olarak hareketler izlenecek. 6.90- 7 TL eÅŸiÄŸi tekrar geçmedikçe kalıcı olarak bu dengelenmenin devam ettiÄŸini hatta güç kazandığını görebiliriz. 6.50- 6.60 potansiyel olarak da devam edecek. Yani önümüzdeki dönem virüs ikinci dalgayı getirir ve dolar endeksini yükseltmezse, global ölçekte ABD- Çin ticaret savaşı baÅŸlamazsa, baÅŸka bir risk dolar endeksini beslemezse içerideki dinamiklerde virüs dahil normal seyir içinde devam ederse 6.50- 7 içerisinde yılı devam ettirmemiz mümkün. GeliÅŸmeleri izleyip göreceÄŸiz.

Borsada mart ayı sonundan itibaren yükseliÅŸ söz konusu. Bugün de endeks güne yüzde 0,25 artışla baÅŸladı. Borsayı neler bekliyor?

Borsa bu kadar basılan paranın en deÄŸerli olduÄŸu yer. S&P 500 endeksi, Dow Jones Endeksi, Nasdaq Endeksi ciddi geri çekilmeler yaÅŸamıştı ÅŸubat, mart aylarında... Fakat Nisan ayında sert bir dönüÅŸ, aslında istatistiklerde genelde Mayıs ayında sat da git denir. Ama bu sefer tam tersi oldu. Basılan paranın etkisi, olumlu seyir, en kötüyü gördük. Kademeli de açılıyoruz. NormalleÅŸmeye doÄŸru da gidiyoruz. Beklentilerin hız kazanması ABD borsalarında ciddi bir artış getirdi. 3400'lerden bir düÅŸüÅŸ yaÅŸamıştık 2170'lere kadar. Şimdi an itibarıyla S&P 500 endeksinin bulunduÄŸu bölge 3000- 3200 bandı.

Şuana kadar basılan paranın geliÅŸen ülkelerde çok da yayılamadığını gördük. O basılan paranın ABD ve Avrupa'dan geliÅŸen piyasalara aktığını da göreceÄŸiz. Yabancı efekti etkili olacak. Bizim Borsa Ä°stanbul'da buna paralel 80-82 binlerde ciddi bir yükseliÅŸle önce 90-100 bin bandına an itibarıyla da 100 binleri aşıp 103, 200 günlük ortalama üzerinde 106 gibi önemli bir eÅŸiÄŸi de geçerek 110 binlere kadar da bir ilerleme gösterdi. Yani tamamıyla yurt dışına baÄŸlı hareketlerin bize de yansıması ve azalan yabancı payına raÄŸmen içsel bir hareketle özellikle içerideki yerli kurumsalların fonların alımları.

Yerli yatırımcıların son dönemde borsaya olan ilgisi Borsa Ä°stanbul'u 110 binlere kadar taşıdı. Önümüzdeki dönem  ABD borsalarında S&P 500 seviyelerinde 2900- 3000 bandı geçilmezse 3000 üzerinde kalıp seyri devam ettirirse Borsa Ä°stanbul'da da yukarı yönlü hareket mümkün. Suskun olan bankacılık sektörü de son bir kaç günde ivme gösteriyor. Endeksi yukarı taşıyan ana majör sektördür. Onunda katılımıyla birlikte yukarı yönlü hareket masadadır. Ama temkinli iyimserlikteyiz. Gelecekteki kar satışlarına da konsantre olmamız gerekiyor. Orada 106 binlik destek aÅŸağıda 100- 103 bin bandı ikinci önemli destek. Buralar geçilmedikçe buralar ve buraların üzerinde satışlar karşılandıkça kar satışları 110 bin üzerinde 111- 113 hatta 115 binlere kadar hareketlerin geniÅŸlemesi mümkün. Ama ciddi bir prim elde edildi. Virüste ikinci dalga gelmezse borsada ikinci yarının hikayesi farklı olabilir.

VatandaÅŸların finansman ihtiyaçlarını uygun ÅŸartlarda saÄŸlayabilmesi amacıyla kamu bankaları ve katılım bankaları tarafından tüketici için hazırlanan yeni kredi paketleri piyasada nasıl bir hareketlilik getirecek?

Şu ana kadar atılan bütün teÅŸvik adımları iki amacı güdüyor. Bir üretimi korumak diÄŸeri ise istihdam tarafındaki kaybı engellemek. Bütün bu adımların anlam bulması için bir katalizöre ihtiyaç var. 1 Haziran itibarıyla açılımları hızlandırdık. Buradan bütün saÄŸlık çalışanlarımızı kutlamak isterim.  Bunları neden söylüyorum ekonomide iyileÅŸmeyi kalıcı olarak masada tutmak istiyorsak sosyalleÅŸmeyi de kalıcı olarak tutmak zorundayız. Pakete döndüÄŸümüzde de tüketimi canlandırmak gerekir. Bazı ihtiyaçlarımız ertelendi. Kamu bankalarının paketlerine baktığımızda konut, otomotiv, mobilya gibi ürünleri görmekteyiz. Bu 4 paketin ana amacı üreticinin elindeki birikmiÅŸ stoÄŸu eritmek... Yani özel sektörü canlandırmak iç tüketimi canlandırmak. Bir de bunun tüketici tarafına etkisi var. Çok ciddi faiz indirimleri geliyor. Önemli bir paket olarak görüyorum. Motivasyon getirecektir. Bu hepimizin beraberce yürüteceÄŸi bir süreç. Fiyatları tüketicinin lehinde tutmak çok önemli. Buna uymayan kiÅŸiler olursa kapsam dışı bırakılacak. Bu paket piyasaya yukarı yönlü yansıyacaktır.

ABD'de petrol stoklarının azaldığına iliÅŸkin veriler ve OPEC+ Grubu'nun üretim kısıntısına iliÅŸkin toplantısının öne çekileceÄŸi haberlerinin etkisiyle petrol fiyatları üç ayın zirvesine tırmandı. Beklenti nedir? Brent petrolde yakın zamanda neler göreceÄŸiz?

Petrol yukarı gitmek zorundaydı. Çünkü 20 doların altındaki bir brent petrol 10 doların altında bir ABD ham petrolü bütün petrol üreticileri için hem ülkeler hem ÅŸirketler için ciddi bir bunalım senaryosunu getiriyordu. Bunun bertaraf edilmesi için belli bir dengeye gelmesi gerekiyordu. Tam o sırada devreye Trump girdi. Petrol fiyatlarının daha önce düÅŸmesini isteyen Trump bir anda yükselmesini istedi. Teknik olarak 40 dolarları gördük. Şimdi 39 dolar civarlarında yön arıyor. Önümüzdeki dönemde Rusya veya Suudi Arabistan'da tekrar bir gevÅŸetme, üretimi artırma haberi gelirse bu petrol üzerinde baskı kurar. Ama gördüÄŸüm ÅŸu an azından aÅŸağı da 30 dolarları destek yapmak isteyen, yukarıda da 40 dolar üzerinde bir 50 dolara gitmek isteyen petrol hareketi fakat büyüme tekrar kalıcı olarak masaya gelmedikçe. Dünya ölçeÄŸinde ciddi daralmalar var. Bu daralmalar normalleÅŸmedikçe talep yeterli olmayacak. O nedenle normal bant aralığı aÅŸağıda 25-30 dolarda destek yukarıda 40-50 dolar direnç bu bant içinde gelen ağırlıklı olarak da 30-40 dolar arasında bir petrol fiyatlaması göreceÄŸiz. Bu Türkiye içinde iyi. Öte yandan kısa vadeli petrol ihraç eden ülkeler için de iyi.





18:051.471
Değişim :  -1,13% |  -16,82
Açılış :  1.457  
Önceki Kapanış :  1.488  
En Yüksek
1.480
En Düşük
1.443
BIST En Aktif Hisseler18:05
ARTI 6,05 1.212.983 % 10,00  
MARTI 2,53 101.569.190 % 10,00  
TMPOL 19,91 13.460.580 % 10,00  
SUMAS 71,50 562.970 % 10,00  
CASA 236,80 29.951.611 % 9,99  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,4212 7,4236 % 0,96  
Euro 8,9562 8,9715 % 0,17  
Sterlin 10,3095 10,3612 % 0,40  
Frank 8,1235 8,1725 % 0,51  
Riyal 1,9717 1,9816 % 0,87  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.729 1.730 -40,35  
Altın Gr. 413 413 -5,48  
Cumhuriyet 2.794 2.836 34,00  
Tam 2.777 2.848 32,91  
Yarım 1.342 1.377 15,92  
Çeyrek 673 689 7,96  
Gümüş.Ons 26,57 26,61 -0,77  
Gümüş Gr. 6,35 6,35 -0,12  
B. Petrol 64,48 64,48 -1,64