Ülkeler iç talebi canlandırmaya odaklanacak

29.04.2020 11:46

Son güncelleme : 29.04.2020 17:18

Küresel salgınla birlikte dünya ekonomisinde ciddi daralmaların yaşanacağı öngörülürken, ülkelerin 2020`de iç talep ağırlıklı bir seyir izleyeceği tahmin ediliyor.



AA

Yeni tip corona virüs (Kovid-19) salgını dünya ekonomisinde, finansal  piyasalarda ve küresel ticarette ezberleri bozarken, hükümetler ve merkez  bankaları trilyonlarca dolarlık destek paketleri ile ülke ekonomilerini eski günlerine döndürmek için yoÄŸun çaba harcıyor.

Salgın sonrası süreçte küresel ticaretten piyasalara kadar hiçbir ÅŸeyin eskisi gibi olamayacağı yönünde görüÅŸler artarken, global kaybın ancak  birkaç yıl sonra yerine koyulabileceÄŸi öngörülüyor.

Deniz Yatırım Strateji Bölüm Müdürü Orkun Gödek, video konferans  yöntemiyle ABD ile Çin arasındaki ticaretin geleceÄŸine, ekonomik aktivite ve son  dönem geliÅŸmelerine iliÅŸkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

ABD'nin Apple, Microsoft gibi büyük organizasyonlarının ülkeler  arasında kolay taşınacağını düÅŸünmediÄŸini ancak ülkelerin daha spesifik,  güvenlikleri için uygun gördükleri sektörlerin üretimini ülke içine taşıma gibi  bir çaba içerisinde olacaklarını deÄŸerlendiren Gödek, global ticaretin  bitmeyeceÄŸini ancak hizmet ve turizm sektörü üzerinden ticareti kurgulayan  ülkelerin toparlanma hızında sorunlar yaÅŸanabileceÄŸini ifade etti.

Gödek, insanların salgın sürecinden çekinceyle çıkacağını ve eskisi  kadar mobil olunmayacağını dile getirdi.

Salgın öncesinde ülkelerin özellikle savunma sanayisinde millileÅŸtirme  adımları attığını hatırlatan Gödek, "Savunma sanayisinin yanına ilaç sektörü,  saÄŸlık alanında kullanılan ekipman dahil edilecek ve bunların üretimi ülke içinde  yapılacak." dedi.

Gödek, dünyanın bu sürece hazırlıksız yakalandığını ve büyük görülen  birçok ülkenin baÅŸarısız olduÄŸunu kaydetti.

5-10 yıl sonra ticaretle ilgili okuma yapan insanların,  araÅŸtırmacıların ya da öÄŸrencilerin son 10 yılı ikiye bölerek anlatacağını  söyleyen Gödek, "Ä°lki ABD BaÅŸkanı Donald Trump ile Çin arasındaki ticaret  gerginliÄŸi. Bu küresel ticarete büyük sekte vurdu. Dünya arz zincirinin  aksayabileceÄŸi fark edildi. Çin'in güvenlik açısından yeteri kadar güvenilir  olmadığı fark edildi. Ä°kincisi de Kovid-19 salgını. Bu salgınla birlikte ülkeler  tüm sınırlarını kapatabileceÄŸini hatırladı. Bunu saÄŸlık kaygısıyla yaptılar.  Birçok mal gümrüklerde bekledi, bekliyor. Belki de son dönemde önemi artan demir  yolu taşımacılığını daha çok hatırlayacağız. Küresel ticareti, kovid öncesi ve  kovid sonrası diye okuyacağız. Tabii yanına ABD-Çin gerginliÄŸini de koyarak."  deÄŸerlendirmesinde bulundu. 

"GLOBAL KAYBIN 1,5-2 YILDAN ÖNCE YERÄ°NE KONMASI OLDUKÇA ZOR" 

Orkun Gödek, "ABD'nin ve Almanya'nın salgın nedeniyle Çin'den tazminat  talep etme giriÅŸimlerini ticaret savaÅŸlarının farklı bir versiyonu olarak mı  okumalıyız?" sorusu üzerine, son iki yıllık sürecin kendisine dünya ekonomisine  dair konuÅŸurken "olmaz" dememeyi öÄŸrettiÄŸini söyledi.

Bunun kısa vadede olmayacağını belirten Gödek, ÅŸunları kaydetti:

"Çünkü dünya ekonomisi çok ciddi bir resesyonun içinde. Ä°çerisinde  bulunduÄŸumuz sürecin ne kadar zayıf olduÄŸunu bilmiyoruz, daha bunu ölçemedik.  Bunu ölçtükten sonra hangi hasarla ve ne kadar süre sonra bundan çıkacağımızı  anlayacağız. Sonrasında da kaybettiÄŸimizi yerine koyacağız. Global kaybın 1,5-2  yıldan önce yerine konması oldukça zor. Kısa vadede bu kadar kırılgan bir ortam  varken, dünya ticaretinin ciddi bir savaşı daha kaldıracağını düÅŸünmüyorum. Bu  çoÄŸu yerde iflas anlamına gelir. Ama 2-3 yıl sonra kayıplar yerine konulduktan  sonra 'Olmaz diyebilir miyiz?', ikinci dönemine gideceÄŸini düÅŸündüÄŸüm BaÅŸkan  Trump'la 'hayır' diyemem soruna."

"2020 Ä°Ç TALEP AĞIRLIKLI GÄ°DECEK"

Gödek, salgın sonrasında ülkelerin mecburiyetten dolayı iç talebe  yönelik üretim yapacağını belirtti. Arz zincirinde, teslimat sürelerinde sorunlar  yaÅŸandığını vurgulayan Gödek, talep tarafında da ciddi gerilemelerin görüldüÄŸünü  ifade etti.

Arz zinciri ve talep kaynaklı sorunlar sebebiyle ülkelerin hep iç  talebi artırmaya yönelik adımlar attığına dikkati çeken Gödek, "Dünyada 2.  çeyreÄŸin sonundan itibaren canlandırma adımlarının iç talebi destekleyici olarak  hızlandırılacağını düÅŸünüyorum. Şu an atılan adımlar kaybolan talebi yerine  koymaktan ziyade iÅŸsizliÄŸi engellemek ve ÅŸirketlerin yaÅŸamasını saÄŸlamak adına.  Bir sonraki adımda birçok ülkede iç talebi canlandırmak için vergi indirimleri  göreceÄŸiz. Bu da 2020'nin iç talep ağırlıklı gideceÄŸini düÅŸündürüyor. 4. çeyrekle  birlikte tabii ki ihracata dönülecek. Ama bildiÄŸimiz alışageldiÄŸimiz seviyede  olması biraz zaman alacak." ÅŸeklinde konuÅŸtu.

"BANKALARIMIZ DIŞARIDA SAYGIN"

Orkun Gödek, "Türkiye'yi bu süreçte nerede konumlandırırsınız, sürece  hazırlıklı mı yakalandık?" sorusu üzerine, ÅŸu deÄŸerlendirmelerde bulundu:

"Döviz borcu, dövize ihtiyaç üzerinden baktığımızda  gereksinim olduÄŸu  aÅŸikar. Kamuoyunda swap ve repo kavramların tartışılması buradan doÄŸuyor. Özel  sektörün ödemek zorunda olduÄŸu döviz borcunun ağırlıklı olarak bankalar üzerinden  döndürüldüÄŸünü görüyoruz. Banklar da yüzde 70-80 oranıyla borçlarını  çeviriyorlar. Bankalarımız dışarıda saygın. Çok ciddi ortakları var. Dünyada  dolara olan talep dış borçlanmalarda bir miktar maliyet artışına gidecek. Biz  geçen yıl daha düÅŸük bir büyüme sergiledik. Bu da hem döviz borcuna gitmemizi  engelledi hem de cari dengede fazla verdik. Bu sürece daha az bütçe açığı ile  girebilseydik daha fazla manevra alanımız olabilirdi. Şu anda tüm dünyada  geniÅŸleyici maliye politika adımları atılıyor. Bu nedenle gevÅŸemeye giden  ülkelerin göze battığı bir dönem deÄŸil."




18:051.471
Değişim :  -1,13% |  -16,82
Açılış :  1.457  
Önceki Kapanış :  1.488  
En Yüksek
1.480
En Düşük
1.443
BIST En Aktif Hisseler18:05
ARTI 6,05 1.212.983 % 10,00  
MARTI 2,53 101.569.190 % 10,00  
TMPOL 19,91 13.460.580 % 10,00  
SUMAS 71,50 562.970 % 10,00  
CASA 236,80 29.951.611 % 9,99  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,4212 7,4236 % 0,96  
Euro 8,9562 8,9715 % 0,17  
Sterlin 10,3095 10,3612 % 0,40  
Frank 8,1235 8,1725 % 0,51  
Riyal 1,9717 1,9816 % 0,87  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.729 1.730 -40,35  
Altın Gr. 413 413 -5,48  
Cumhuriyet 2.794 2.836 34,00  
Tam 2.777 2.848 32,91  
Yarım 1.342 1.377 15,92  
Çeyrek 673 689 7,96  
Gümüş.Ons 26,57 26,61 -0,77  
Gümüş Gr. 6,35 6,35 -0,12  
B. Petrol 64,48 64,48 -1,64