Merkezi Washington'da bulunan Atlantik Konseyi'nin Kıdemli Üyesi Adnan Vatansever, Avrupa ülkeleri ve Türkiye'nin doğalgazda Rusya'dan indirim almaları ve rekabet için güçlü hale gelmelerinin en önemli yolunun kaynak çeşitliliğini artırmak olduğunu söyledi.
Vatansever, İstanbul'da düzenlenen Atlantik Konseyi Enerji ve Ekonomi Zirvesi'nde, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Rusya'nın Avrupa'daki doğalgaz pazarında büyük payı olduğunu hatırlatan Vatansever, "Rusya'nın petrol piyasasında pazar payını kaptırma gibi bir sorunu yok. Çünkü petrol piyasası zaten dünya piyasası anlamına geliyor. Avrupalılar petrolü almazsa başka yere satılması çok daha kolay, ancak Rusya'nın doğalgaz için öncelikli stratejisi Avrupa'daki pazarda payını koruyabilmek. Bu konuda da son senelerde çok başarılı olduğu söylenemez" dedi.
Vatansever, Avrupa'nın doğalgazda farklı bir fiyatlama modeline geçmeye başladığını, petrol fiyatlarına dayalı bir model yerine gazın gazla rekabet ettiği bir modeli benimsediğini söyledi.
Rusya'nın bu modele yıllarca karşı çıktığını ve sattığı doğalgazın çok küçük bir miktarını bu şekilde vermeyi kabullendiğini ifade eden Vatansever, bu modele uzun süre karşı çıkan Moskova'nın ciddi bir piyasa kaybına uğradığını anlattı.
"RUSYA KAZANÇTAN ÇOK BAĞIMLI KALMAMAYI HEDEFLİYOR"
Rusya'nın gazda ekonomik kazançtan çok, başka ülkelere bağımlı kalmama amacı güttüğünü vurgulayan Vatansever, şöyle devam etti:
"Rusya'nın stratejisinde Avrupa'ya farklı yollardan ulaşmak var. Ukrayna'yla yaşanan sorunlar bunun başlıca sebebi olduğu için sattığı gazı farklı yollardan diğer ülkelere ulaştırınca, dış politikada ciddi bir kazanç sağlayacağını düşünüyor. Bu düşünce uzun vadede karlı bir iş olacaktır. Transit geçiş ücretlerini, gazın geçtiği ülkelere ödemek yerine bir kere boru hattı yaptıktan sonra, gerçekleşen satışlar zaten yatırım miktarını uzun vadede karşılıyor. Bunu Türkiye'ye gaz getiren Mavi Akım projesinde gördük."
Rusya'nın Avrupa'ya yıllık 260 milyar metreküplük gaz gönderme kapasitesi varken 2014'de Türkiye dahil sadece 146 milyar metreküp gaz transfer ettiğine dikkati çeken Vatansever, "Kullanılmayan çok ciddi bir kapasite var ve ona rağmen Moskova yeni projelerle bu kapasiteyi arttırma amacında. Avrupa'nın Rusya'ya bağımlı olmasının Rusya'nın boru hattı inşa etmesiyle ilgili olmadığını düşünüyorum" diye konuştu.
Avrupa'nın bağımlılığının daha çok başka kaynaklardan ne kadar sıvılaştırılmış doğalgaz getireceğine ve diğer boru hatlarından ne kadar gaz alacağına bağlı olduğunu vurgulayan Vatansever, "Avrupa ve Türkiye için en büyük kazanç hangi ülkeden gaz alındığı değil, bu gazın nasıl ucuza sağlanacağını tartışabilir konumda bulunmasıdır. Bu konuda da Avrupa ve Türkiye'nin Rusya'dan indirim almalarının ve rekabet için güçlü hale gelmelerinin en önemli yolu kaynak çeşitliliğini artırmaktan geçer. Batıdan gaz gelir de Ruslar indirim yaparsa bu kazanç olur" değerlendirmesinde bulundu.
