ABD hükümetinin 40 yıllık `kapanma` serüveni

23.01.2018 11:13

Son güncelleme : 24.01.2018 10:06

ABD’de federal hükümetin, bütçe krizleri nedeniyle zaman zaman "kapanması", dünyada başka örnekleri olmadığı için çok iyi anlaşılmayan bir durum. Amerikan halkı ise ülke ekonomisine milyarlarca dolar zarar veren bu durumu, son 42 yılda 19 kez tecrübe etti.



AA

ABD’de son üç gündür kısmen kapalı olan federal hükümet bugün  itibarıyla yeniden açıldı ancak gündeme damga vuran krizin detayları hala merak  konusu.
 
Dünyanın en büyük ekonomisinde kamu kuruluşlarının bütçesizlikten  “kepenk kapatması” en fakir ülkelerde yaşayanlara bile garip geliyor. Amerikan  halkı ise son 42 yılda tam 19 kez tekrar eden bu duruma oldukça aşina...
 
Washington siyasetinin partizanlıkla çıkmaz sokağa sürüklenmesi  şeklinde özetlenebilecek hükümet kapanmalarının, ülke ekonomisine sadece bir  haftada 6,5 milyar dolara mal olduğu tahmin ediliyor.
 
İLKİ 1976'DA YAŞANDI
 
AA muhabirinin, ABD Kongresi Araştırma Bürosu'ndan elde ettiği  bilgilere göre, federal hükümet, bütçe konusundaki mevcut yasal düzenlemenin  hayata geçtiği 1976 yılından bu yana tam 19 kez kapandı. 
 
Cumhuriyetçiler ve Demokratların anlaşamamasından ötürü meydana gelen  kapanmaların ilki 38'inci  ABD Başkanı Gerald Ford döneminde gerçekleşti. 
 
Bir önceki ABD Başkanı Richard Nixon'ın istifa etmesiyle başkanlık  koltuğuna oturan Cumhuriyetçi Ford, iki kanadını da Demokratların kontrol ettiği  ABD Kongresi'nden geçen bütçe tasarısını veto ederek, federal hükümetin 30  Eylül-11 Ekim 1976 tarihlerinde 10 gün kapanmasına yol açmıştı. 
 
Federal hükümet, Ford'un görevi 1977’de devrettiği 39'uncu ABD Başkanı  Jimmy Carter döneminde beş kez kapandı. Demokrat Carter yönetimindeki  kapanmaların çoğu kürtaja yönelik kamu finansmanı konusundaki anlaşmazlık  nedeniyle yaşanırken, federal hükümet 1977-1979'da 56 gün boyunca hizmet  veremedi.  Carter, iki yıl süren başkanlık süresince hükümetin beş kapanmasına  karşın bu konuda birinci sırada değil.
 
HÜKÜMET, REAGAN DÖNEMİNDE 8 KEZ KAPANDI
 
Federal hükümetin 8 yıllık başkanlık süresince 8 kez kapandığı 40'ıncı  ABD Başkanı Ronald Reagan, en çok kapanmayı tecrübe eden başkan özelliğini  taşıyor. 
 
Cumhuriyetçi Başkan Reagan’ın dönemi, ayrıca kamu çalışanlarının ilk  kez zorunlu izne çıkarıldığı 1981 yılı kapanmasını içine alıyor.  
 
41'inci ABD Başkanı George H.W. Bush döneminde, hükümet Kongre'yi  demokratlar kontrol ederken, 5-9 Ekim 1990'da  5 gün boyunca kapandı.  
 
Baba Bush 4 yıllık başkanlık dönemini bir kapanmayla tamamlarken,  federal hükümet 42'nci ABD Başkanı Bill Clinton döneminde iki kez kepenk indirdi.  Demokrat Clinton döneminde 5 Aralık 1995 – 6 Ocak 1996 arasındaki kapanma,  hükümetin en uzun süre kapalı kaldığı dönem olmasıyla dikkati çekiyor.
 
George W. Bush, son 42 yılda federal hükümetin başkanlık döneminde  kapanmadığı tek lider olurken, 44'üncü ABD Başkanı Barack Obama selefi kadar  şanslı değildi.
 
Kongre'nin Obamacare tartışmalarını bütçe krizine dönüştürmesinden  ötürü 1 Ekim 2013'te faaliyetlerine ara vermek zorunda kalan kamu kurumları, 17  Ekim 2013'e kadar kapalı kaldı.
 
ABD’nin 45'inci Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki ilk yıl  dönümünde başlayan ve 3 gün süren kapanma listenin sonuncusu olmasına karşın hem  senatoyu, hem Temsilciler Meclisini, hem de Beyaz Sarayı, Cumhuriyet Parti  kontrol ederken yaşanan ilk kapanma olarak kayıtlara geçti.
 
FEDERAL HÜKÜMET KAPANINCA NE OLUYOR?
 
Federal hükümet kapanınca ne oluyor?; Bu sorunun yanıtı, listedeki tüm  kapanmalar için aynı değil. Bunun ana nedeni, federal çalışanların ülkede yaşanan  19 kapanmadan sadece 8’inde zorunlu izne çıkarılması.  
 
Ülkede 1981 yılına kadar yaşanan 6 kapanmada, kamu çalışanları zorunlu  izne çıkarılmadığından federal hükümetin hizmetleri etkilenmedi. Çünkü, 1981  yılına kadar bütçenin onaylanmaması, hükümetin harcama yetkisinin elinden  alınmasına neden olmuyordu.  
 
Buna karşın, 39'uncu ABD Başkanı Carter’ın talebi üzerine Adalet  Bakanlığı tarafından hazırlanan bir değerlendirme, kongrenin bütçeyi  onaylayamaması durumunda hükümetin kısmen kapatılması uygulamasının önünü açtı.   
 
Bu kural, federal hükümetin 1981’den sonra yaşadığı kapanmaların  hepsinde uygulanmamasına karşın 1990’dan sonra gelen beş kapanmanın beşinde de  uygulandı. 
 
Öte yandan, zorunlu izinler sadece “hayati olmayan” personel için  geçerli olduğundan, federal hükümetin kapanması durumunda ABD ordusu, CIA, FBI ve  NSA gibi istihbarat kurumları, kamu hastanelerinde çalışan doktor ve hemşireler,  havaalanları ve hapishanelerdeki güvenlik görevlileri gibi kamu çalışanları  görevlerine devam ediyor. Buna karşın, “hayati” personel kategorisinde yer alanlar, kapanma dönemlerindeki maaşlarını genellikle Kongre yeni bir bütçe  geçirene kadar alamıyor.  
 
Ülkede “hayati olmayan” hizmetler için çalışanların sayısı yaklaşık  850 binken, “hayati” personel sayısının 2 milyon civarında olduğu belirtiliyor.
 
KAPANMANIN EKONOMİYE MALİYETİ HAFTADA 6,5 MİLYAR DOLAR
 
Federal hükümetin kısmen kapanmasının ülke ekonomisine maliyeti süreç  ne kadar uzarsa, o kadar büyük oluyor.  
 
Kamu çalışanlarının maaşlarını alamadıkları için harcamalarını  kısmaları, turizm sektörünün kamuya ait parklar, sahiller ve müzelerin  kapanmasından aldığı darbe, ABD borsalarının ve yatırımların sarsılan güvenle  gerilemesi, hükümetin kapanması nedeniyle yaşanan olumsuzlukların başında  geliyor.  
 
Standard & Poor’s analistlerinin yakın zamanda yayınladığı araştırmaya  göre, ABD federal hükümetinin bir hafta kapalı kalması ülke ekonomisine 6,5  milyar dolara mal oluyor.





18:051.324
Değişim :  0,83% |  10,93
Açılış :  1.316  
Önceki Kapanış :  1.313  
En Yüksek
1.328
En Düşük
1.316
BIST En Aktif Hisseler18:05
KONYA 980,40 31.155.747 % 10,00  
OLMIP 7,15 3.535.049 % 10,00  
PKENT 847,00 420.959 % 10,00  
CASA 66,55 1.653.915 % 10,00  
SUMAS 35,20 404.228 % 10,00  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,6175 7,6225 % 0,96  
Euro 9,0223 9,0585 % 0,96  
Sterlin 10,0988 10,1494 % 1,09  
Frank 8,3283 8,3785 % 0,88  
Riyal 2,0259 2,0360 % 0,97  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.873 1.873 6,29  
Altın Gr. 459 459 5,83  
Cumhuriyet 3.071 3.117 55,00  
Tam 3.054 3.135 54,64  
Yarım 1.476 1.516 26,44  
Çeyrek 740 758 13,21  
Gümüş.Ons 24,18 24,21 0,07  
Gümüş Gr. 5,93 5,94 0,08  
B. Petrol 45,13 45,13 0,93