Ekonomistler 3. çeyrek büyüme rakamlarını değerlendirdi

10.12.2018 11:57

Son güncelleme : 11.12.2018 09:42

Ekonomistler, Türkiye ekonomisinin yılın 3. çeyreğinde yüzde 1,6`lık büyüme kaydetmesine en büyük katkının net dış talepten geldiğini, iç talep ve stoklardaki daralmanın ise büyümeyi sınırladığını belirtti.



AA

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği  bilgilere göre, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 3. çeyrek ilk tahmini;  zincirlenmiş hacim endeksi olarak geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 1,6  arttı.

Türkiye ekonomisi bu performansla 2016'da darbe girişiminin olduğu 3.  çeyrekteki gerilemenin ardından 8 çeyrek üst üste büyüme kaydetti.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AA Finans Analisti ve  ekonomist Haluk Bürümcekçi, yılın 9 ayında büyümenin yüzde 4,5 düzeyinde  gerçekleştiğine işaret ederek, "Son çeyrekte yüzde 3-4 aralığında daralma olası  göründüğünden, yılın yüzde 2-2,5 aralığında bir büyümeyle kapatılması söz konusu  olabilir. Gelecek yılın büyümesini ise yüzde 1 civarında öngörmekteyiz, ancak bu  tahmin üzerinde de riskler aşağı yönde devam etmektedir." dedi.

Geçen yıl yüzde 7,4 ile 2011'den bu yana en güçlü büyümenin  kaydedildiğini anımsatan Bürümcekçi, 2018'de ise kurlardaki belirgin artış  nedeniyle milli gelirin 750 milyar doların altına inerek 2008 öncesine dönmesinin  söz konusu olduğunu söyledi.

Bürümcekçi, büyüme trendinin gücüne ilişkin göstergelerin de daralmaya  işaret ettiğini aktararak, şunları kaydetti:

"Üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH verileri, 3. çeyrekte geçen yılın  aynı dönemine göre hizmetler hariç tüm sektörlerde zayıflık göstermekte. Bu  dönemde harcamalar yöntemiyle hesaplanan GSYH verilerine göre ise özel tüketimin  katkısı çok azalırken, net dış talep büyümeyi ayakta tuttu. Stoklar büyümeyi 5,6  puan aşağı çekerken, net dış talep büyümeye 6,7 puan katkı verdi. Hanehalkı  tüketim harcamaları alt grupları arasında en fazla düşen grup yüzde 23,9'la  dayanıklı mallar olurken, dayanıksız mallar yüzde 5,7 artış gösterdi. 3. çeyrekte  inşaat yatırımları yüzde 1,8 ve makine-teçhizat yatırımları yüzde 8,5 daralma  kaydetti. Bu ise büyüme kompozisyonu ve büyümenin sürdürülebilirliği açısından  olumsuz bir gelişme olarak not edildi."

Ekonominin son çeyrekte belirgin daralacağını öngören Bürümcekçi, "Bu  görünüm altında büyüme hızının Yeni Ekonomi Programı'nda (YEP) çizilen yumuşak  iniş senaryosundan daha sert bir şekilde yavaşlama göstereceği anlaşılmaktadır."  ifadesini kullandı.

"2018 İÇİN YÜZDE 3,2 BÜYÜME TAHMİNİMİZİ KORUYORUZ"

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı da yaz döneminde  yaşanan finansal dalgalanma ve öncesinde parasal sıkılaşma adımlarının gecikmeli  etkilerinin, yılın 3. çeyreğinde büyümede beklenen yavaşlamayı gösterdiğini  söyledi.

Son çeyrek büyümeye yönelik ilk tahminlerinin, net dış talebin güçlü  katkısı dolayısıyla yıllık bazda daralma gerçekleşse de sınırlı kalabileceği  yönünde olduğunu aktaran Tokalı, "Bu doğrultuda, 2018 için yüzde 3,2 ve 2019 için  de yüzde 2,0 büyüme tahminlerimizi koruyoruz." dedi.

Tokalı, 3. çeyrekte sanayi katma değerindeki artışın yüzde 0,3 ile  sınırlı kaldığına dikkati çekerek, burada son çeyrekte daralma görülebileceğini  belirtti.

Hizmetler sektörünün yüzde 2,7'lik artışla büyümeye destek sağladığını  ifade eden Tokalı, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Finans ve bilgi & iletişim öne çıkan destekleyici sektörler olmaya  devam ederken, inşaat sektöründe hem çeyreklik hem de yıllık bazda yavaşlama  dikkat çekiyor. Tarım sektörü ise 2. çeyrekteki yıllık düşüşün ardından 3.  çeyrekte sınırlı da olsa katkı tarafına geçmiş durumda. Son çeyrekte de artı  tarafta kalmasını bekliyoruz. Büyümenin kompozisyonundaki değişim, harcama  grupları bazında daha net ortaya çıkıyor. Net dış talep, üçüncü çeyrekte 6,7  puanlık ciddi bir katkıya işaret ediyor. Yani, finansal türbulans ve parasal  sıkılaşmanın büyümede etkisi, 5,2 puanlık daralma gösteren iç talepte gözleniyor.  Kur ve dış ticaret gelişmelerine ek olarak, YEP'in yaklaşımı doğrultusunda, net  dış talebin büyümeye katkısının önümüzdeki dönemde de devam etmesini bekliyoruz."

Tokalı, iç talepteki zayıflamada, yatırım ve stoklardaki düşüşün  ana etkenler olduğuna işaret ederek, kamu tüketim harcamalarının büyümeye önemli  destek faktörü olmaya devam ettiğini, ancak mali disiplin politikaları  çerçevesinde kamunun büyümeye katkısının son çeyrekten itibaren ivme  kaybedebileceğini bildirdi.

"2018 SONUNDA BÜYÜMENİN YÜZDE 3,2 OLMASINI BEKLEMEKTEYİM"

QNB Finaninvest Başekonomisti Burak Kanlı ise 3. çeyrek büyümesinin  iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı ortaya koyduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"2016'nın 3. çeyreğinden beri ilk defa çeyreklik bazda iktisadi  faaliyet geriledi. Veri, tüketim ve yatırım harcamalarında ciddi bir daralmaya  işaret ediyor. Bu durum kısmen net ihracatın katkısıyla telafi edilmiş, ancak  dikkati çeken bir başka unsur ise stoklardan gelen ciddi negatif katkı. Bu,  kısmen altın ticaretindeki iyileşmeden, kısmen de kurdaki sıçramayla birlikte ara  malı ve tüketim malı talebinin stokları eritmek suretiyle karşılanmasından  kaynaklanıyor. Son çeyrekte hem çeyreklik hem de yıllık bazda daralma görme  ihtimali yüksek ve yıl sonunda yıllık büyümenin yüzde 3,2 olmasını beklemekteyim.  2019 ilk çeyreğinde de iktisadi faaliyet zayıf seyretmeye devam edecektir ve  ardından kademeli bir toparlanma sürecine girecektir diye düşünüyorum."





18:051.542
Değişim :  -0,59% |  -9,12
Açılış :  1.551  
Önceki Kapanış :  1.552  
En Yüksek
1.556
En Düşük
1.526
BIST En Aktif Hisseler18:05
ALCAR 474,10 45.100.218 % 10,00  
ALKA 17,82 48.610.993 % 10,00  
GLBMD 7,15 31.443.712 % 10,00  
OZRDN 12,87 20.805.556 % 10,00  
MAALT 210,10 34.888.277 % 10,00  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,4087 7,4118 % 0,60  
Euro 9,0175 9,0428 % 0,75  
Sterlin 10,1074 10,1581 % 0,16  
Frank 8,3335 8,3837 % 0,49  
Riyal 1,9689 1,9788 % 0,54  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.854 1.855 -14,79  
Altın Gr. 442 442 -1,04  
Cumhuriyet 2.915 2.959 -16,00  
Tam 2.900 2.975 -17,01  
Yarım 1.402 1.439 -8,23  
Çeyrek 703 720 -4,11  
Gümüş.Ons 25,45 25,48 -0,51  
Gümüş Gr. 6,07 6,08 -0,09  
B. Petrol 55,20 55,20 -0,90