İngiliz ekonomisi çifte krize sürükleniyor

12.06.2020 11:13

Son güncelleme : 12.06.2020 17:24

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasıyla başlayan ekonomik durgunluk, corona virüs salgınıyla mücadele kapsamında uygulanan karantina tedbirleri ile derin bir ekonomik krize dönüşüyor. İngiltere’nin en büyük ticari ortağı AB ile nasıl bir ilişki kuracağı konusunda halen bir anlaşmaya varamamış olması riskleri daha da artırıyor.



AA

Ekonomik Ä°ÅŸbirliÄŸi ve Kalkınma Örgütü (OECD) haziran ayı Ekonomik  Görünüm Raporu’nda Ä°ngiltere’nin görünümüne iliÅŸkin oldukça karamsar bir tablo  çizilmesi dikkati çekiciydi.

Raporda yeni tip corona virüs (Kovid-19) salgınının barış zamanında  "yüzyılın en büyük ekonomik krizini" tetiklediÄŸini belirtilerek, Ä°ngiltere’de bu  yıl OECD ülkeleri içerisinde en sert daralmanın beklendiÄŸi kaydedildi.

OECD raporunda Ä°ngiliz ekonomisinin bu yıl yüzde 11,5 küçüleceÄŸi  öngörüldü. Ä°kinci dalga senaryosunun gerçekleÅŸmesi durumunda ise ekonomi bu yıl  için yüzde 14 küçülebilir.

2015 yılında yüzde 2,4 ile OECD ülkeleri içerisinde en hızlı büyümeyi  kaydeden 2,8 trilyon dolarlık Ä°ngiliz ekonomisi, 2016 yılının haziran ayında  yapılan AB referandumundan ret kararının çıkmasından bu yana büyüme ivmesini  kaybetti.

Ä°ngiltere’de iktidardaki Muhafazakar Parti, Ä°ngiltere’yi ocak ayı  sonunda AB’den çıkarmayı baÅŸarmış görünse de  ülkenin en büyük ticari ortağı olan  AB ile gelecekte nasıl bir iliÅŸkiye sahip olacağına dair taraflar arasında hala  bir anlaÅŸma saÄŸlanamamış olması ekonomik görünüm üzerindeki belirsizlikleri  giderek artırıyor.

Üstelik bu kez salgının yarattığı yıkıcı etkiyle, çok sayıda ÅŸirketin  iflas etmesi, kalanların da binlerce insanı iÅŸten çıkarması bekleniyor. Kısacası;  bir yandan Ä°ngiltere bir yandan karantinadan kademeli olarak çıkarken bir yandan  da yakın tarihin en zorlu ekonomik krizine doÄŸru sürükleniyor.

Ä°ngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) tahminlerine göre  ülke son 300  yılın en derin krizine doÄŸru ilerliyor. Banka geçen ay yaptığı açıklamada corona virüs salgınının ülke ekonomisinde yılın ikinci çeyreÄŸinde yüzde 25'e kadar  daralmaya neden olmasının beklendiÄŸini belirtti.

Ä°ngiltere Merkez Bankası’nın tahminlerine göre bu yıl Ä°ngiliz  ekonomisi yüzde 14 seviyesine kadar daralma gösterebilir.

Ä°NGÄ°LTERE’DE TOPLU İŞTEN ÇIKARMALAR BAŞLADI

Salgına karşı uygulanan karantina önlemleri nedeniyle talebin  azalmasıyla sert düÅŸüÅŸ yaÅŸayan petrol fiyatları, enerji ÅŸirketlerinin de  planlarını alt üstü etti.

Ä°ngiltere’de petrol ve doÄŸalgaz sektörünün çatı kuruluÅŸu Oil and Gas  UK (OGUK) tarafından nisan ayında yapılan açıklamada, üretim fazlasının petrol  fiyatlarını son 20 yılın en düÅŸük seviyesine düÅŸürdüÄŸü, koronavirüs salgının  sektör üzerindeki etkileri nedeniyle önümüzdeki dönemde 30 bin kiÅŸinin iÅŸini  kaybedebileceÄŸi kaydedilmiÅŸti. Son olarak Ä°ngiliz enerji devi British Petroleum  da (BP) 10 bin, Centrica ise 5 bin kiÅŸinin iÅŸten çıkarılacağı duyurdu.

Ä°ngiltere’nin AB’den çıkış sürecindeki belirsizlikler nedeniyle zaten  zor günler geçiren Ä°ngiliz hava yolu ÅŸirketleri de toplu iÅŸten çıkarmalara  baÅŸladı. Ä°ngiltere’de karantina uygulamasının baÅŸladığı 23 Mart tarihinden bu  yana EasyJet 4 bin 500, Virgin Atlantic 3 bin, British Airways 12 bin, Ryanair  ise 3 bin kiÅŸinin iÅŸten çıkarılacağı duyuruldu. Kısacası Ä°ngiliz havacılık  sektöründe toplam 22 bin 500 kiÅŸi iÅŸini kaybediyor.

Fakat Ä°ngiliz ekonomisi karantinadan çıkmaya çalışırken bundan çok  daha fazlasının hemen her sektörde yaÅŸanacağını söylemek mümkün.

Ä°ngiliz Hazine Bakanlığı tarafından yapılan bu ay açıklamada, ülkede  23 Mart’tan itibaren karantina uygulanmasıyla birlikte çalışamayan toplam 8,9  milyon kiÅŸinin hükümetin ücretli izin programından yararlandığı, hükümetin bu  programa aylık yaklaşık 19,6 milyar sterlin ayırdığı belirtilmiÅŸti.

Ä°ngiliz hükümeti daha önce corona virüs salgını nedeniyle çalışamayacak  olanların maaÅŸlarının yüzde 80’inin 2 bin 500 sterline kadar ödemeye devam  ediyor. Fakat bu program ekim ayının sonuna kadar sürecek. AÄŸustos ayında  itibaren ÅŸirketlerin çalışanlarının sigortasının ve emeklilik katkı paylarının  ödemesi gerekecek. Ekim ayında itibaren ÅŸirketlerin çalışanlarına devlet  tarafından ödenen maaÅŸ desteÄŸinin yüzde 10’unu, ekim ayında ise yüzde 20’sini  ödemesi gerekiyor. Mart ayından itibaren mali olarak sıkışmış durumda olan ve  düÅŸük talep yüzünden önünü görmekte zorlanan ÅŸirketler ise çareyi iÅŸten  çıkarmalarda görüyor. Her ne kadar Ä°ngiliz hükümeti bu ÅŸirketleri ayakta tutmaya  çalışsa da çok sayıda ÅŸirketin ekonomik krizin ÅŸoklarına karşı ayakta  kalamayacağı düÅŸünülüyor.

Essex Üniversitesi'nin Sosyal Ekonomik AraÅŸtırmalar birimi tarafından  hazırlanan bir raporda ise Ä°ngiltere’de salgının yarattığı ekonomik bozulma  nedeniyle 6,5 milyondan fazla insanın iÅŸini kaybedebileceÄŸi belirtiliyor. Raporda  konaklama ve gıda sektörlerinde çalışan toplam 1,5 milyon kiÅŸinin iÅŸten  çıkarılacağı öngörülüyor.

ANLAŞMASIZ AYRILIK ENDİŞESİ

Ä°ngiltere’nin AB ile henüz gelecekte kuracağı iliÅŸki biçimine dair bir  anlaÅŸma saÄŸlamaması ve AB’den anlaÅŸmasız ayrılma olasılığı ekonomik görünümü daha  da kasvetli bir hale getiriyor.

Hatırlanacağı üzere en son AB Brexit BaÅŸmüzakerecisi Michel Barnier,  Ä°ngiltere ve AB arasında gelecekte kurulacak iliÅŸkiye dair bir müzakerelerde  ilerleme saÄŸlanamadığını belirtmiÅŸti.

Oysa normal koÅŸullarda tarafların gelecekteki iliÅŸkilerini  düzenleyecek kapsamlı bir anlaÅŸmaya varmak için bu ayın sonuna kadar kısmı de  olsa bir anlaÅŸmaya varması bekleniyordu. Müzakerelerde ticaretin yanı sıra  balıkçılık, havacılık, ilaç ve güvenliÄŸe kadar çeÅŸitli konular ele alınıyor. AB,  tüm bu konularda bir yıldan az bir sürede anlaÅŸmaya varmanın zor olduÄŸunu  savunarak sürenin 2022'ye kadar uzatılması görüÅŸünü taşıyor.

Ä°ngiliz yetkililer, müzakerelerin 2020 sonuna kadar tamamlanmasında  ısrar etse de bir anlaÅŸmasız ayrılıktan korunmak için geçiÅŸ sürecinin uzatılması  halen mümkün.

EÄŸer, bir anlaÅŸmaya varılamazsa iki taraf arasındaki ticari iliÅŸkiler  31 Aralık 2020 sonrasında Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına göre yapılması  gerekiyor.

Ä°ngiltere’de iÅŸ dünyası ise ekonomik bozulmadan ve artan anlaÅŸmasız  ayrılık olasılığından dolayı son derece tedirgin.

Ä°ngiliz Endüstri Konfederasyonu (CBI) Direktörü Carolyn Fairbairn  geçtiÄŸimiz gün yaptığı açıklamada, Ä°ngiliz ÅŸirketlerinin direnç seviyesinin  tamamen yerlerde olduÄŸunu belirterek, "Kenara konan her kuruÅŸ, depolanan her ÅŸey  tükendi." ifadelerini kullandı.

Fairbairn, Ä°ngiltere'nin AB'den anlaÅŸmasız ayrılmasının "yangına  benzin dökmek" olacağını belirterek, halihazırda Ä°ngiliz ÅŸirketlerinin zaten zor  durumda olduÄŸunu söyledi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluÅŸu Moody's de Ä°ngiltere'nin  AB’den anlaÅŸmasız ayrılmasının kırılgan olan Ä°ngiliz ekonomisindeki bozulmayı  artırabileceÄŸini uyarısında bulunmuÅŸtu.

Moody’s açıklamasında, "AnlaÅŸmasız ayrılık, salgının ardından  Ä°ngiltere'nin son yüzyılda yaÅŸayacağı en derin resesyondan toparlanmasını ciddi  ÅŸekilde etkiler. 2020'nin sonunda anlaÅŸmasız ayrılık olursa Ä°ngiliz ekonomisi  beklenenin üzerinde daralır. Ayrıca, bu durumda Ä°ngiliz ekonomisinin direnci,  yüksek kamu borcu, yüksek iÅŸsizlik ve düÅŸük yatırımlar nedeniyle azalır."  Ä°fadelerine yer verilmiÅŸti.

Öte yandan Ä°ngiliz basını, bu ay başında Ä°ngiltere Merkez Bankası  BaÅŸkanı Andrew Bailey’in bankaları yöneticileri ile görüÅŸerek anlaÅŸmasız ayrılık  olasılığına karşı hazırlıklarını artırmasını talep ettiÄŸini bildirdi. Kısacası; Ä°ngiltere’yi salgın ve Brexit’e iliÅŸkin birçok risk  nedeniyle çok zor bir sürecin beklendiÄŸini söylemek mümkün.




17:591.560
Değişim :  0,90% |  13,93
Açılış :  1.552  
Önceki Kapanış :  1.546  
En Yüksek
1.567
En Düşük
1.550
BIST En Aktif Hisseler17:59
SODSN 46,20 3.136.888 % 10,00  
BRYAT 499,40 121.054.721 % 10,00  
BRKSN 13,76 77.258.068 % 9,99  
VERTU 33,90 6.181.055 % 9,99  
TKURU 337,30 8.124.654 % 9,98  
17:59 Alış Satış %  
Dolar 6,9764 6,9808 % 0,24  
Euro 8,4599 8,4678 % 0,41  
Sterlin 9,7441 9,7930 % 0,30  
Frank 7,7527 7,7994 % 0,02  
Riyal 1,8547 1,8640 % 0,08  
17:59 Alış Satış %  
Altın Ons 1.782 1.782 7,31  
Altın Gr. 400 400 1,99  
Cumhuriyet 2.657 2.697 5,00  
Tam 2.643 2.712 8,10  
Yarım 1.278 1.312 3,91  
Çeyrek 641 656 1,96  
Gümüş.Ons 27,20 27,23 0,22  
Gümüş Gr. 6,11 6,12 0,06  
B. Petrol 62,77 62,77 -1,16