K.Irak ihracatında kırmızı alarm

15.08.2014 09:45

Son güncelleme : 15.08.2014 15:01



IŞİD’in Kuzey Irak’a saldırması Türkiye’nin ikinci büyük ihracat pazarını zora soktu.

Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) saldırılarını Irak’ın Kuzeyi’ne de çevirmesi, Türkiye’nin ikinci büyük ihracat pazarını tehdit ediyor. Türkiye Irak’a olan 12 milyar dolarlık ihracatının yaklaşık 8 milyarlık bölümünü Kürtler'in yaşadığı Kuzey Irak’a yapıyordu. Sadece Temmuz ayında ülkeye yapılan ihracat yüzde 53,6 düştü. Kuzey Irak’a yapılan ihracatın ise yüzde 46 kan kaybettiği öngörülüyor. ABD’nin müdahalesine kadar geçen 10 günlük süreçte ticaret neredeyse durdu. Türkiyeli işadamları Kuzey Irak’taki yatırımlarını ise askıya aldılar. Gelişmeler nakliye sektörüne de yansıdı. Irak’a giden taşımalar geçen ayın verilerine göre yarı yarıya azaldı. Düşüşü DÜNYA’ya değerlendiren iş dünyası temsilcileri, böyle gitmesi durumunda yılsonuna kadar düşüşün yüzde 80’e yaklaşacağını iddia ediyorlar.

Türkiye’nin bu yılın ilk 7 ayındaki Irak ihracatı 6 milyar 344 milyon 203 bin dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde ise rakam 6 milyar 519 milyon 265 bin dolardı. Yani bu yılın ilk 7 ayında yapılan Irak ihracatı geçen yılın Ocak-Temmuz aylarında oranla yüzde 2,9 düşüş kaydetti. Düşüş çok büyük gözükmese de aylık verilere bakınca karşımıza farklı bir tablo çıkıyor. Ancak aylık verilere bakınca 2013’ün Haziran ayına oranla bu yılın aynı ayında ihracatın yüzde 21 oranında gerilediği görülüyor. Temmuz’da ise asıl sıkıntılı tablo ortaya çıkıyor. Geçen seneye oranla bu yıl Irak’a yapılan ihracat yüzde 53,6 kan kaybetmiş durumda. Öte yandan Ağustos ayında süren IŞİD saldırılarının ardından Ağustos rakamların daha düşük geleceği öngörülüyor.

ERBİL: Hayat normale dönüyor ancak ticaret durdu

Kuzey Irak’ın en büyük kenti hiç şüphesiz Erbil. Türkiye’den 5 bankanın kentte şubesi bulunuyor. 3 gün önceki Amerika müdahalesinden önce IŞİD Erbil’in 45 kilometre yakınına kadar gelmişti. Ortadoğu Sanayici ve Genç İşadamları Derneği Erbil Şube Başkanı Mehmet Akyıl, Erbil’den sorularımızı yanıtladı. Başkan Akyıl, “Burada insanlar can derdine düştü. Türkiye’ye giden uçaklar artık maksimum dolulukta. Ticaret ve üretim tamamen sıfıra düştü. 3 gün önce yapılan müdahale ile hayat normale dönüyor gibi. Ancak ticari hayatın kendine gelmesi zor” diye konuştu. Türkiye kapısında ihracatın normal seyrinde olduğu zamanlarda 10 kilometre TIR kuyruğu olduğunu da anlatan Akyıl, “Ancak daha dün kapıda sadece birkaç araç vardı. Erbil Zaho arasındaki 2 kilometrelik araç kuyruğu bile bizi memnun eder” ifadelerini kullandı. Şu anda Türkiye’de bazı firmaların üretimini durdurduklarını da paylaşan Akyıl, “Ancak süreç böyle devam ederse bu firmalar zor durumda kalır” diyerek, sıkıntının Türkiye’ye yansımasının bir süre daha alacağını kaydetti. Akyıl, “Şu anda kimse elindeki malı satmak istemiyor. İşadamları duruma göre hareket edecekler” dedi.


DUHOK: Otellerin yüzde 80’i boş

Güney’e transit geçişlerin sağlanması nedeniyle Kuzey Irak’ın önemli ticaret merkezlerinden biri olan Duhok’ta Amerikan müdahalesine kadar geçen 10 günlük sürede hayat durmuştu. 9 yıldır Duhok’ta yaşayan İsa Erdem, hem kentteki Lomana Otel’in sahibi hem de gıda ve tekstil üzerine perakende mağazaları olan bir işadamı. Otelinin tam Musul yolu üzerinde olduğunu anlatan Erdem, sorularımızı yanıtlayarak, “3 gün önce Amerikan müdahalesi ile birlikte sokakta insan görmeye başladık. Otelimiz tam Duhok Valiliği’nin karşısında, Musul yolu üzerindeyiz. Önceden Türkiye’den gelen tüm işadamları hem Güney’e hem de Musul’a gitmek için bizim güzergâhımızı kullanıyordu. Şu anda otellerde doluluk oranları tarihi bir düşüş yaşamış durumda. Bizde doluluk yüzde 20. Diğer otellerde de durum aynı. Odaların yüzde 80’i boş. Buradaki oteller aslında iş otelleri, işadamı gelmeyince, iş durunca, oteller de duruyor” diye konuştu. IŞİD’in Türkiyeli işadamlarının büyük depolardaki mallarını yaktığını kaydeden Erdem, “Zaten Musul’dan mal sattığımız insanlara da artık ulaşamıyoruz. Paramızı alamıyoruz. Saldırılar burayı da vurunca, perişan olduk” dedi. Hayatın normale dönmeye başladığını anlatan Erdem, “Biz iş dünyası temsilcilerimizden burada iş yapan Türkiyeli işadamlarını ziyaret etmelerini, insanlara moral vermelerini istiyoruz” açıklamasını yaptı.


AKSOY: Durum çok kötü, umut 2015'e

Yaşananları DÜNYA’ya değerlendiren DEİK Türk-Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, “Durum çok kötü, 2 ay önce bir haber kanalına ‘bu böyle devam ederse düşüş yüzde 50’lere varır demiştim’, şu anda geldiğimiz nokta bu” açıklamasında bulundu. “Savaş ortamında mobilya alır mısınız, binanızı değiştirir misiniz” diyen Aksoy, şunları kaydetti: “Geçtiğimiz 10 gün de Kuzey Irak’ta, Erbil’in, Musul’un güneyine sevk edemediğiniz her malda sorun var. İran’dan girişler sağlıyoruz ama yeterli değil. Şu anda ellerinde rehinelerimiz var. Seçilmiş Cumhurbaşkanımızı dahi tehdit ediyorlar. Bizim ayağımızı mı içeri çekmek istiyorlar bu hamleyle bilmiyoruz.”

Irak’ı bilerek değerlendirmek gerektiğinin altını çizen Aksoy, “3 senedir Maliki hükümetiyle anlaşamıyorduk. Ona rağmen senede 1 milyar dolar ihracat yapılıyordu, Abbadi ile buna müteahhitlik de eklenirse ihracatın 3 misli artacağını düşünüyorum. Tabi bu bir çırpıda olmaz. Sürekli yukarı yönlü bir ivme ile ihracat artacaktır” açıklamasında bulundu. Ercüment Aksoy herşeye rağmen Irak’ın bundan sonra da boş bırakılmamasını istedi.

Kaynak:Dünya/ Handan Sema Ceylan
                  





18:051.411
Değişim :  0,60% |  8,44
Açılış :  1.405  
Önceki Kapanış :  1.402  
En Yüksek
1.416
En Düşük
1.405
BIST En Aktif Hisseler18:05
DMSAS 7,81 101.787.008 % 10,00  
CASA 130,90 19.049.898 % 10,00  
SAMAT 6,49 28.970.610 % 10,00  
BAGFS 17,49 2.149.825 % 10,00  
DENGE 3,41 341.927 % 10,00  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 8,7029 8,7076 % 0,78  
Euro 10,3998 10,4077 % 0,94  
Sterlin 12,0873 12,1479 % 0,49  
Frank 9,4399 9,4967 % 0,73  
Riyal 2,3142 2,3258 % 0,75  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.774 1.774 -4,87  
Altın Gr. 497 497 2,49  
Cumhuriyet 3.300 3.352 10,00  
Tam 3.286 3.371 11,35  
Yarım 1.588 1.631 5,48  
Çeyrek 797 815 2,74  
Gümüş.Ons 25,94 25,97 0,06  
Gümüş Gr. 7,24 7,25 0,05  
B. Petrol 75,53 75,53 0,34