İhracatın ithalatı karşılama oranı tarihi zirvesinde

30.11.2018 15:56

Son güncelleme : 03.12.2018 10:58

İhracatın ithalatı karşılama oranı, ekimde yüzde 97,2`ye çıkarak tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı.



AA

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı tarafından  oluşturulan ekim ayı ve ocak-ekim dönemine ilişkin geçici dış ticaret  istatistikleri açıklandı.

Buna göre, ihracat, ekimde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13  artışla 15 milyar 719 milyon dolara yükselirken, ithalat yüzde 23,8 azalarak 16  milyar 176 milyon dolara geriledi. Bu dönemde dış ticaret açığı, yüzde 93,8  azalışla 456 milyon dolara indi.

Geçen yılın ekim ayında yüzde 65,6 olan ihracatın ithalatı karşılama  oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 97,2'ye yükseldi. Bu performansı ile  ihracatın ithalatı karşılama oranı, serinin hesaplanmaya başlandığı 1988'den bu  yana tarihinin en yüksek seviyesine çıktı.

DOLAR KURU VE EURO/DOLAR PARİTESİ ÖNEMLİ

GCM Menkul Kıymetler Araştırma Uzmanı Enver Erkan, konuya ilişkin AA  muhabirine yaptığı açıklamada, dış ticaret açığında ağustostan bu yana hızlı bir  daralma görüldüğünü, buna bağlı olarak da ağustos ve eylül aylarında cari fazla  verildiğini söyledi. 

Erkan, dış ticaret açığındaki gerilemenin sürmesiyle ekim ayında da  cari fazla vermeye devam edileceğini belirterek, "Mevcut ihracat ve ithalat  trendleri çerçevesinde ihracatın da ithalatı karşılama oranı artıyor. Düşük TL  ihracat için bir miktar avantaj da oldu. Ancak şimdi kurlarda geri çekilmenin  ağırlık kazandığını düşünecek olursak ihracat tarafında biraz hız kaybı olabilir.  Ancak yıl sonuna kadar gerek dış ticaret açığında gerekse de buna bağlı olarak  cari dengedeki mevcut eğilimin devamını bekleriz." değerlendirmesinde bulundu.   

Gelecek yıl için kur ve parite seviyelerinin önemli olacağına işaret  eden Erkan, TL'deki daha fazla değerlenme veya euro/dolar paritesindeki daha  fazla düşüşün ihracata sınırlayıcı etkide bulunabileceğini kaydetti.

"ALTIN VE ENERJİ HARİÇ DIŞ AÇIKTAKİ AZALMA GÜÇLENEREK DEVAM EDİYOR"

Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı da ekim ayında dış  ticaret açığının beklentilerin altında, 46 milyon dolar seviyesinde  gerçekleştiğini belirterek, "Yıllık dış ticaret açığı, büyümedeki yavaşlama  eşliğinde ithalatta devam eden yıllık azalış ve altın dengesinde iyileşmenin  sürmesiyle eylül ayı sonundaki 74,1 milyar dolar seviyesinden 67,2 milyar dolar  seviyesine geriledi." dedi.

Tokalı, yıllık dış ticaret açığının, büyüme hızında yavaşlama, altın  ithalatında normalleşme ve kurdaki değer kaybının gecikmeli etkisiyle ve baz  etkisine de bağlı olarak düşüş trendini sürdüreceğini ve yılı 58 milyar dolar  seviyesinde bitireceğini, gelecek yılın ikinci ve üçüncü çeyreklerinde ise 45-50  milyar dolar bandına kadar inebileceğini tahmin ettiklerini söyledi. 

Tokalı, altın ve enerji hariç dış açıktaki azalmanın güçlenerek devam  ettiğini belirterek, mayıs ayından beri 12 aylık "çekirdek" açığın düşüş  eğilimini koruduğunu bildirdi. 

Ekimde ihracatın ithalatı karşılama oranının ihracattaki hızlı aylık  artış ile ekimde yükselerek yüzde 97,2 seviyesinde gerçekleştiğini kaydeden  Tokalı, "Altın ve enerji hariç ihracat/ithalat oranına baktığımızda da, 2016  yılında yüzde 79,4 olan oranın 2017’de yüzde 81,1’e çıktığını, bu yılın 10 aylık  döneminde de yükselişini güçlendirerek yüzde 91,8’e ulaştığını izliyoruz." diye  konuştu.

"ENERJİ VE ALTIN DIŞI YILLIK AÇIK 5 AYDIR ÜST ÜSTE GERİLİYOR"

AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi ise dış ticaret  açığının ekimde geçen yılın aynı döneminin çok altında gerçekleştiğini ifade  ederek, dış ticaret dengesini enerji grubunun olumsuz etkilediğini, enerji ve  altın dışı açığın ise sert düştüğünü ve 5 aydır üst üste gerileyerek 18,5 milyar  dolara indiğini, bunun Şubat 2010’dan beri en düşük değer olduğunu söyledi.

Bürümcekçi, dış ticaret açığının trend değerinin dengelenme  hareketinin çok güçlendiğini yansıttığını belirterek, ithalat alt gruplarından  gelen sinyallerin yatırımlar, üretim ve iç talep açısından olumsuz bir tablo  çizdiğini kaydetti.

Bürümcekçi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Sermaye malı ithalatı, yıllık bazda yüzde 34,9 ile sert daralırken,  tüketim malı ithalatı yüzde 50,2 ile üst üste 5 aydır gerilemekte, ara malı  ithalatı ise enerji ve altın ithalatındaki artışlara rağmen yüzde 17,3 ile 5.  aydır üst üste azalış gösterdi. Öte yandan, sanayi üretimi açısından öncü  olduğunu düşündüğümüz enerji ve altın hariç ara malı ithalatı (avro bazında)  önceki aya göre düşerken, yıllık bazda da yüzde 22,7 ile sert daralma gösterdi.  Bu durum, ekim ayı sanayi üretimi arındırılmamış yıllık değişimi ön tahminimiz  (yüzde 8 civarı daralma) üzerinde risklerin dengeli olduğunu düşündürdü.

Dış açık için kasım sinyalleri; altın dışı ihracat artacak, enerji  ithalatı yükselişini koruyacak, altın ticaretinde ise baz etkisi lehte...  İhracatçı birliklerinin öncü verilerinden izlediğimiz kadarıyla kasım ayı Türkiye  İhracatçılar Meclisi verileri, ihracatın (altın hariç) yıllık bazda artış (yüzde  8 civarı) gösterebileceğini düşündürmektedir. Ancak enerji ithalatının olumsuz  etkisi gözlenmeye devam edilecektir. Buna karşılık altın ticareti kaynaklı baz  etkisi lehte bulunmaktadır. Daha net bir görünümü 3 Aralık’ta açıklanacak gümrük  verilerinden edinmeyi bekliyoruz. Dış ticaret verisinden sonra ekim ayında cari  denge 2 milyar dolar fazla verebilir diye düşünmekteyiz. Geçen yılın aynı ayında  cari denge 3,8 milyar dolar açık verdi. Bu şekilde gelirse son 12 aylık cari  açık, 40  milyar dolar seviyesine gerileyebilir."

"(CARİ FAZLA) BUNUN DEVAM ETMESİNİ BEKLİYORUZ"

İntegral Yatırım Araştırma Uzmanı Seda Yalçınkaya Özer, ihracatın  ithalatı karşılama oranının ekim ayında yüzde 97,2’ye yükseldiğini belirterek,  "İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen yılın ekim ayında yüzde 65,6'ydı.  İhracatımızın yüzde 60-70’i ithalata dayalı. Bu nedenle ilerleyen dönemde  ithalatta yaşanan gerilemenin artması bu cephede etkili olacaktır." dedi.

Özer, dış ticaret dengesinin de yaşanan daralmanın cari fazla vermeye  devam edeceğine işaret ettiğini kaydederek, "Son iki aydır cari fazla  vermekteyiz. Bunun devam etmesini bekliyoruz. Diğer yandan dolar kurunda yaşanan  geri çekilmenin devam etmesi halinde ihracat tarafındaki artışın yavaşlaması  beklenebilir." ifadelerini kullandı.





18:05103.024
Değişim :  0,37% |  375,41
Açılış :  102.454  
Önceki Kapanış :  102.649  
En Yüksek
103.307
En Düşük
102.014
BIST En Aktif Hisseler
BURCE 8,36 8.590.738 % 10,00  
ISGSY 6,71 6.768.540 % 10,00  
PNSUT 19,14 127.592.510 % 10,00  
CMENT 39,10 6.870.943 % 9,96  
YAPRK 11,15 28.132.858 % 9,96  
Alış Satış %  
Dolar 0,0000 0,0000 % 0,00  
Euro 0,0000 0,0000 % 0,00  
Sterlin 8,2739 8,3153 % -0,03  
Frank 6,9931 7,0352 % 0,32  
Riyal 1,8092 1,8183 % 0,34  
Alış Satış %  
Altın Ons 1.734 1.735 7,24  
Altın Gr. 380 380 3,24  
Cumhuriyet 2.460 2.497 22,30  
Tam 2.533 2.562 22,90  
Yarım 1.236 1.252 11,20  
Çeyrek 618 626 5,50  
Gümüş.Ons 17,18 17,22 0,08  
Gümüş Gr. 3,77 3,78 0,03  
B. Petrol 35,31 35,31 -0,76