Öncelikle Türkiye`nin şu anki ekonomik koşulları, tasarruf açığı, yabancı sermayeye olan ihtiyacı ve risk primini dengede tutma gereği devam ettikçe TL`nin dolar ve diğer para birimleri karşısında kalıcı bir değer kazanımı zor olacaktır. Ama Türkiye yapısal önlemlerini aldıkça tüketimle değil üretimle büyüyen bir ülke oldukça, istihdam açığını kapatıp reel gelir artışını artırıp, bunu kaliteli bir tasarrufa ve kendi öz sermayesiyle kendisini fonlama noktasına geldikçe TL anlamlı bir değer kazanımı süreci içine girebilir.

Yalnız günümüz koşularında global ölçekte büyüme sorunları yaşayan dünya bir anlamda `kur savaşı` diye adlandırılan bir sürece girmiş durumda.

Her ülke kendi parasını diğer para birimleri karşısında değersizleştirerek rekabetçi gücünü korumak peşinde. Böyle bir ortamda ihracat gelirlerini artırmak isteyen Türkiye`nin de rekabetçi kuru korumak adına TL`nin uzun bir dönem daha kabullenebilir bir değer kaybı içinde olmasını isteyecektir.

Global şartlar değişirse, Türkiye üretimle büyüme modelini başarırsa o zaman TL`nin daha değerli hale gelmesi mümkün olacaktır.

Piyasalar ülkelerin ekonomik, siyasi ve jeopolitik başta olmak üzere birçok gelişmeden etkilenebilmektedirler. Bilindiği üzere altın dolar ile ters korelasyondadır. Yani normal piyasa şartlarında dolar düştüğünde altın yükselir, dolar yükseldiğinde ise altın fiyatı düşer. Zaman zaman bu korelasyonun bozulduğu da görülebilir. Çünkü hiçbir korelasyon yüzde 100 değildir. Altının fiyatlandığı gelişmelere baktığımızda ilk olarak Amerika Merkez Bankası FED’in faiz artırım sürecinin büyük önem taşıdığını görmekteyiz. FED’in faiz artıramama ya da faiz artırımını öteleme durumunda doların değer kaybetmesi beklenirken altının değer kazanması beklenir. Diğer taraftan Çin merkezli global büyüme endişeleri de riskli varlıklardan çıkışa (borsa hisse senetleri gibi..) ve güvenli liman olan varlıklara (altın, Euro, Japon Yeni, İsviçre Frangı gibi…) talebin artmasına neden oluyor. Altın da güvenli liman olarak tercih edildiğinden ekonomik, politik veya jeopolitik kaosların yaşandığı zamanlarda talep gördüğünden genel olarak fiyatta artış meydana gelir.

Dolar tarafından baktığımızda ise az önce de belirttiğimiz gibi FED’in faiz artıramaması, ABD makroekonomik verilerinin zayıf seyretmesi dolara değer kaybettiren nedenler olarak gösterilebilir. Tabi işlem yaptığınız döviz çifti de önemli. Mesela Dolar/TL’de işlem yapıyorsanız Türkiye’deki gelişmeler ve TL’nin değeri de önemlidir. Örneğin doların TL karşısında değer kaybettiğini varsayalım. Eğer iç piyasadaki gelişmeler TL aleyhine gerçekleşirse ve TL değer kaybederse dolarla bir toparlanma gözlenebilir. Yani, sadece ABD tarafındaki değil de işlem yaptığınız döviz çiftini ilgilendiren tüm gelişmeleri yakından takip etmeniz gerekmektedir.

Bir ülkenin siyasi istikrara sahip olması oldukça önemlidir. Siyasi istikrarın sağlanamadığı bir ülkede iyi bir ekonomi yönetiminin de olması beklenemez. Ülkedeki belirsizlik ortamı sermaye çıkışına neden olurken ülke borsa endekslerinde ve ülke para biriminde değer kaybı görmek kaçınılmaz olur. Buna en yakın Türkiye’nin seçim süreci verilebilir. Hatırlanacağı üzere ülkedeki siyasi belirsizlik Türk Lirası varlıklarından çıkışa neden olmuştu.

Altın özellikle Gram TL hesaplanması biraz daha zorlaşıyor. Çünkü aynı anda $/TL’ninde doğru tahmin edilmesi burada önemli hale geliyor.

Yılbaşından bu yanan altın cephesinde $/Ons fiyatlarında yukarı yönlü hareket devam ediyor. Dünya’da global anlamda var olan endişeler altının önünü açıyor. Altındaki yükseliş eğer 1.180 – 1.200 bandını aşabilirse yeni zirveler denemesi olası.

Bu durumda $/TL’nin de durumu önemli olmakla birlikte Ons tarafındaki yükseliş yönlü harekette 1.250 $ ons üzerinde bir fiyatlama olması durumunda 120 TL civarında bir gram altın fiyatlaması olabilir.

Bu nedenle bugünlerde Ons tarafındaki fiyatlama önemli ve öne çıkacak dikkatle takip edilmesi gerekiyor.

Borsa tarafında 85.000 seviyelerinden 70.000 seviyelerine gerileme görülse de, şuan hisse senedi piyasalarına riskli bakılması, bu seviyelere çapa atmamıza neden olmakta. Özellikle uzun vadeli yatırım stratejisi için bazı hisseler, gerçekten oldukça ucuz fiyatlanıyor diyebiliriz. Diğer taraftan Dolar bazında da endeks, 2009 yılı seviyelerinde fiyatlanmakta. Ancak küresel risk algısı 2015 yılı sonrası oldukça arttığı için bu yılında kolay bir yıl olmayacağını söyleyebiliriz.

Bu yüzden uzun vadeli yatırımlar için hisse bazında oldukça seçici olmak gerekiyor. Alım içinse; her ne kadar bu seviyeler ucuz kalsa da, en azından küresel piyasalardaki risklerin bir kısmı yatışmadan 72.500 seviyelerini aşmamız zor olabilir. Kısa vadede alım için 68.000 – 72.500 aralığı değerlendirilebilir. Ancak bizim ciddi bir pozitiflik görmemiz için 72.500 seviyesini ilk etapta aşmamız gerekiyor. Bu sebeple bu seviyelerden alım beklentisi olan yatırımcılar için bazen pahalıya almanın ucuza almaktan daha faydalı olduğunu söyleyebiliriz.

İran’ın 100 Milyar Dolar civarı bir varlığının (Kamu ve özel) olmak üzere serbest kalması, İran için önemli bir gelişme olacaktır. Bu noktada bu fonun öncelikle alt yapı ve sanayi gelişimine ayrılacağı bildirildi. Özellikle ilk açıklamalara göre, Avrupalı şirketlerin ön planda olması daha mümkün gözüküyor. Ancak İran ile iş yapabilecek önemli Türk şirketlerini de atlamamalıyız. Burada sivil havacılık sektörü şirketleri ile birlikte, Petrol şirketlerinin de İran ile yapılacak ticaretten olumlu etkilenmesi beklenebilir. Ayrıca, İran’ın önemli ve yüksek nüfuslu bir pazar olması buraya yatırım planı bulunan şirketleri etkileyebilir.

Bu hafta EURTRY ve USDTRY`de sert hareketlere neden olacak içeride gelişme bulunmuyor. Ancak Çarşamba günü Fed toplantısı var.

Her ne kadar toplantıya yönelik bir beklenti olmasa da, toplantı öncesinde dalgalanmalar olabilir.

USDTRY’de haftayı yer yer 3 seviyesinin altına küçük sarkmalar olma ihtimali olsa da 3-3.0250 arasında, EURTRY ‘de ise haftayı 3.30-3.25 arasında bekliyoruz. Ancak yeni bir gelişme olmadıkça daha geniş bir aralıkta hareket beklemiyoruz.

2016 yılına ışık hızıyla giriş yapan piyasalarda volatilitenin artması ile yaşanan sert kayıpların yanı sıra bazı enstrümanlarda da güzel kazanç fırsatlarının oluştuğunu belirtmek gerekiyor.

Bu noktada son günlerde 3.00 seviyesi üzerinde işlemlerin yoğunlaştığı USDTL ile Çin merkezli sarsıntının güvenli liman talebini desteklediği altın ons fiyatlarının, ‘Gram Altın’ tarafında güzel fırsatlar yarattığını atlamamak gerekiyor. Yıla kritik 100.00 seviyesi altında giriş yapan gram altın fiyatlarında bir haftalık süreçte 108.00 seviyesinin üzerinin test edildiğine, %8’in üzerinde bir yükseliş kaydedildiğine şahit olduk. Geldiğimiz noktada dış piyasada bu gece sabaha karşı açıklanacak Çin ticaret dengesi rakamları ile iç piyasada haftaya gerçekleşecek kritik TCMB Para Politikası Kurulu toplantısının gram altın fiyatlarında belirleyici olması beklenebilir.

Özellikle Çin ihracat rakamlarının zayıf seyrinin sürdürmesi, buna bağlı olarak büyümede beklentilerin uzağında kalınacağına dair artabilecek endişeler güvenli liman talebi ile altın ons fiyatlarını desteklerken, USDTL tarafında da 3.00 seviyesi üzerinde işlemlerin devam etmesiyle gram altın fiyatlarında 110.00 seviyesinde dengelenme söz konusu olabilir. Bu noktada altın ons fiyatlarının 1133 seviyesine dek yükselebileceğini, bununla beraber USDTL’nin 3.02 seviyesi üzerinde tutunacağı varsayımını hesaba katarak gram altın fiyatlarında da 110.00 seviyesinin görülebileceğini düşünüyoruz.

Hissenin değer*lot miktarı= Yatırımcının toplam maliyetini verir.

Aralarda komisyon da oluyor. Eğer alış yapılıyorsa 325 lira (1.30*250) + maksimum binde 2 komisyon ücreti ödenebilir. Komisyon tutarı da aracı kurumdan aracı kuruma değişebilir.

2016 yılı içinde Dolar-TL üzerinde İçsel olarak TCMB politikaları ile Hükümetin uygulayacağını beyan ettiği ve Avrupa çıpasına bağladığı yapısal reform süreci ve siyasi gelişmeler etkili olacaktır.

Dışsal etken olarak ise diğer gelişen ülkelerle birlikte ;FED algısı yanında Çin`de büyüme kaygılarının devamına bağlı olarak gelişecek olası bir yeni develüasyon riski, Jeopolitik riskler ve düşük petrol ve emtia fiyatlarının oluşturacağı fırsatlar yanında Rusya gibi ülkelerde oluşacak riskler etkili olacaktır...

Bu kadar başlık varken normal şartlarda dolar-TL tarafında yukarı yönlü ara ara ataklar görülecektir...Bir senelik bir mevduatı bozmak için agresif bir fiyatlama görmek gerekir...

Böylesi bir agresif tavır için teknik olarak 3.10-3.15 aralığı kritik sınır direnç olacaktır...

Buranın üzerine olası geçişlerde 3.20-3.30 ve devamında buranında üzerine olası geçişler yaşanırsa o dönemin şartlarına bağlı olarak değerlendirme yaparak tetikte olmak gerekir...

Risk başlıklarının maksimize olması halinde 3.50-3.80 aralığı potansiyel hale gelirse daha aksiyoner bir tavır mümkündür...

Vade önemli. Kısa vade ise şu anda altın Fed kararı sonrasında nefes alma modunda sadece nefes alıyor. 1.080 dolara onsun yaklaştığını gördük, dolar endeksi mola verirse onsa 1.100 dolara kadar hamle görülebilir.

Ama orta ve uzun vadede Fed sonrası diğer merkez bankaları da faiz artıracaksa altın bu durumdan olumsuz etkilenebilir.

ama kısa vadali olarak bakıldığında altın şu anda ons fiyatlarındaki tepki eğilimiyle yükseliş hareketinde kalabilir. 1.100 dolara yükselecek altın gram altını 100 liranın üzerinde tutabilir.

Ama orta vadede 1.000 hatta 900 dolar riski devam ettiği için görünüm şu anda belirsiz kalmaya devam ediyor.

Son dönemde gelişmekte olan ülke piyasalarına satış geldiğini görmekteyiz. Bu durum gelişmekte olan ülke para birimlerinin yukarı yönde hareket etmesine neden oluyor. Haftaya Çarşamba günü FED Faiz Oranı kararı Dolar açısından önemle takip edilecektir. FED faiz artırımını kademeli olarak gerçekleştirmesi durumunda Dolar’da yukarı yönlü hareketler olabilir. Böyle bir durumda 3.0000 seviyesi takip edilmelidir. Bu seviyenin üzerinde kalıcılık sağlanması halinde Dolar 3.0000 – 3.1000 geniş bant aralığında hareket edebilir.

FED faiz artırımını pas geçip 2016 yılına bırakması durumunda 2.9000 seviyesine kadar zayıflama görülebilir. Bu seviyenin altında kalınması halinde Dolar’da zayıflama beklenebilir. Dolar’da uzun dönemde karar alınabilmesi için FED’in gelecek hafta alacağı kararları takip etmekte fayda vardır.

Fed normalleşme sürecine girerken, Avrupa ve Japonya’nın genişlemeci adımlar atması piyasalardaki dengeleri bozarken dünya genelinde kafaları karıştırıyor. Yurt içinde ise işler çok ta yolunda değil gündem hızlı değişiyor.

Seçimler sonrası fiyatlamalar denge arayışındayken Borsa İstanbul yatırımcısına bir fırsat sunmuştu. Ancak Türkiye- Rusya ilişkilerinin gerginleşmesi ile birlikte endekste yaşanan tedirginlik Borsa İstanbul’daki fiyatlamaları bozdu. Hali hazırda dünya genelinde de bir tedirginlik varken, yatırımlarınız bir sepet yapmak ve riskinizi azaltmak için çeşitlendirme yoluna gitmek mantıklı görünüyor. Söz konusu ortamda sepette hisse senetlerinin ağırlıkları azaltılabilir. Ancak burada asıl konu hisse seçimlerinde olmalıdır. Seçilecek hisselerde, mali tablolarında görülen performanslarına dikkat etmeli ve yatırım yapacakları şirketin bir hikayesi olmasını( temettü verimi, kapasite kullanım oranlarında artış, yeni yatırımların devreye alınması v.b.) göz önünde bulundurmalı. Bu sebeple BIST 100 hisselerinin dışına çıkılmamalı.

Sepetin geri kalanında döviz, altın ve nakit bulundurmak portföyler için faydalı olabilir. Ancak şu sıralar döviz kurlarında görülen yükseliş eğilimini düşündüğümüz düşük maliyetlerden alma avantajı kaçırılmamalı ve döviz kurlarında görülecek aşağı yönlü hareketler alım için uygun olabilir.

Kapanma şartlarının düzelmesine bağlı olarak şirket tekrar işleme açıldığında ancak alım satım yapmak mümkün olacaktır.

Tek fiyat ve miktarın girilerek gerçekleşen emir türüne limit fiyatlı emirler denir. Girildiği anda kısmen veya tamamen işlem olmazsa, gerçekleşmeyen kısım fiyat ve zaman öncelik sıralamasına uygun olarak payın bekleyen (pasif) emirleri arasına yazılır.

Piyasa emirleri ise maksimum 3.000.000 TL sınırına tabidir. Piyasa emirleri fiyat olmaksızın sadece miktar olarak girilen emirlerdir. Karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerle eşleşerek işleme dönüşürler. Karşı tarafta eşleşecek hiçbir emir yoksa otomatik olarak iptal edilirler. Böyle bir emir verilebilir. Ancak kademelerde alacağınız lot miktarı kadar satış olmalıdır. 4.260.000 adet emir girdiğinizde kademelerdeki satış miktarlarına göre farklı fiyatlardan alışınız gerçekleşebilir. Aynı fiyattan almak istiyorsanız, ekran başında o kademedeki satış miktarına bakıp kademeye yazılan satışlardan alım işleminizi gerçekleştirmeniz gerekmektir.

A gurubu imtiyazlı 3 bin 547 adet payların tamamının sözleşmedeki şartların gerçekleşmesi koşulu ile Acun Ilıcalı’ya devredilmesi konusunda pay devri sözleşmesi imzalanması sonrası hissenin 3 gündür tavan yaptığını takip ediyoruz.

Hisse gözaltında ve likit değil. Haber sonrası tahtada satıcı olmadığından dolayı böyle gözaltı pazarındaki hisseleri almanız çok kolay olmuyor.

Öncelikle bir çatışma ortamının doğması, sadece Türkiye tarafını etkileyecek bir olay olmaktan çıkarak, dünya çapında riskli bir durum meydana getirebilir. Burada Türkiye’nin NATO üyesi olması, NATO’nun da olaya müdahil olmasını gerektirecektir. Ancak şunu belirtmekte fayda var, şu an böyle bir küresel çatışma ortamının kimse bir tarafında olmak istemeyecektir. Ancak yine de böyle bir ortamın doğması en azından üslubun sertleşmesi ya da Rusya’nın misilleme davranışlar içine girmesi, Borsa İstanbul ve TL üzerinde satış baskısına neden olacaktır. Bu durumda olayın birebir içinde olan Türkiye piyasasında ilk aşamada sert satışlar görülecektir ki, bu satışların uçak hadisesinden çok daha sert olacağını söyleyebiliriz. Böyle bir ortamda Borsa İstanbul’da işlemlerin durdurulması mümkündür. Büyük ihtimalle de kayıpların artışıyla böyle bir karar alınabilir.

Böyle ihtimalin göz önünde bulundurulması halinde, özellikle yatırımcıların vereceği ilk tepki kriz ortamlarının güvenli limanlarına yönelmek olacaktır. Burada da karşımıza ilk aşamada Altın çıkıyor. Özellik fiziki Altın talebi patlama yaşayacaktır. Bunun yanı sıra TL’de hem dolar, hem de diğer para birimleri karşısında değer kaybedecek ve Dolar’a olan talepte artacaktır. Bu kapsamda Tahtakale tarafında döviz ve altın fiyatlarında sert yükseliş görülebilir. Ticari tarafta bir çok ikili anlaşmanın sonlandırılması ve ticari ilişkilerin bittiğini görebiliriz. Ancak bu ticari ilişkiler sadece Rusya ile olan ticari ilişkileri baltalamaz, bunun dışında diğer ülkelerinde önümüzdeki dönemde bu kaos ortamında taraf olacağı beklentileri tüm ticari faaliyetlerde daralmaya neden olacaktır.

Yine de ekonomik ortamın bu kadar entegre olduğu bir dönemde henüz bir kaos ve savaş ortamından bahsetmek için erken. Ticari çıkarlar devam ettiği müddetçe bu tarz ikili ilişkilerin kısa vadede ekonomik hasarlar verebileceğini söylesek de, uzun vadede ilişkiler toparlanabilir. Örneğin Suriye’de olayların başladığı 2011 sonundan itibaren bu güne kadar Suriye Poundu, Dolar karşısında %307 değer kaybetmiştir. Ancak bahsettiğimiz ihtimal bir iç savaş değil de, iki ülke arası çatışma olduğu için daha fazla etki gösterecektir.

Borsanın taban çalışmasını görmeden yeni bir alım için erken davranmamak gerekir. Çünkü neticede dünkü hareket belki beklenmedik şekilde sert gelişse de Rusya ile yaşanan gerginliğin ne kadar süreceğini bilmediğimiz için ve yeni bazı ek krizleri yanında getirip getirmeyeceği konusunda bazı belirsizlikler olduğu için bir de buna ek olarak Fed toplantısı ile ilgili global piyasalardaki etkileşim netleşmediği için borsanın en dibini gördü dememiz erken olacaktır.

Mevcut pozisyonu elinizde tutarak ama mevcut pozisyonunuza yeni maliyette paçal yaparken de temkinli olması gerektiğini hatırlatalım.

Teknik olarak piyasa 75 binin altında kaldıkça 70.000-73.500 bandını test etme ihtimali masada olacaktır. Buradan belki yeni bir alım denenebilir. Mevcut düşüşün sonlanması için de yukarda 79.000-80.000 direnç eşiğinin kalıcı olarak geçilmesi gerekiyor. Zaten böyle bir durum olursa elinizdeki malın maliyetini çıkarmış olacaksınız.

Özetle; zarara paçal yapmak tehlikeli bir iştir yaparken çok dikkatli ve belirli bir puan kaybı noktasında uygulamaya geçmek gerekir.

Emtia fiyatlarının sürekli gerilediği bir dönemdeyiz. Altın fiyatlarının da geldiği yer itibariyle bakıldığından uzun dönemdeki dip rakamların yakın seyirdeyiz. Ons olarak bakıldığında 1.000 $ seviyesini görebiliriz. Aslında 1.000 $ seviyesinin de altına gerileme ihtimalinin de yoğun olarak tartışıldığı bir dönemdeyiz. Genel görüntüde dünya üzerinde faizlerdeki yükseliş tabii ki altını rahatsız etmeye devam edecektir. Gram altın olarak baktığımızda ise $/TL tarafı önemli olmaya devam edecek. Eğer Ons fiyatları 1.000 $ seviyesine kadar gerileme e4ğilimi içinde olursak Gram altın 95 lira seviyesine kadar gerileyebilir.

Burada altın yatırımcısının uzun vadeli beklentileri öne çıkacaktır.

Fed kanadından verilen mevcut sinyaller, faiz artırımı olasılığının arttığını göstermektedir. Eylül ayında beklenen faiz artırımı, biraz da küresel gelişmelere referans verilerek ertelenmişti. Ancak Fed’in bir sonraki toplantı olan Ekim’de küresel risklere ilişkin ifadeyi politika açıklamasından çıkarması ve Aralık’a toplantısına kadar gelecek dataların var olan trendi desteklemesi halinde politika faizinin artabileceğine yönelik sinyaller vermesi, bu ihtimali oldukça kuvvetlendirmişti. Yellen ve önde gelen Fed kurmayları 2015 yılının bir faiz artırımı içerebileceği beklentilerini canlı tutuyor, zaten 2015 yılı içinde de sadece Aralık toplantısı geriye kaldı. Ekim ayına ilişkin gelen istihdam rakamlarının güçlü olması ve manşet TÜFE’nin de Ekim ayında yüzde 0,2 düzeyinde yıllık yükseliş göstermesi Fed’in elini güçlendiren göstergelerdir. Bu kapsamda Aralık ayında 25 baz puanı geçmeyecek, yani faizi yüzde 0,50 üzerine götürmeyecek şekilde sembolik bir adım atılması ihtimalinin güçlü olduğunu düşünüyoruz. Fed`in bugün avans ve iskonto faiz oranlarını görüşeceği sürpriz toplantısı, belki de ilk somut adimin atılacağı yer olacak.

Aralık ayında görülebilecek bir faiz artırımı başta gelişmekte olan ülke piyasaları üzerinde baskı yaratacaktır. Ancak sembolik bir faiz artırımının etkilerinin ilk başta şok şekilde fiyatlanıp, kısa bir süre içinde fiyatların dengeleneceği kanaatindeyim. Son zamanlarda 2,38 seviyelerini gören ABD 10 yıllık tahvil faizlerindeki hareketlilik piyasalarda faiz artırımının fiyatlandığının sinyali niteliğindedir. Bu sebeple faiz artırımının sembolik olması durumunda ilk şok etkisinin ardından fiyatlar kısa süre içerisinde dengeye gelecektir. Politik belirsizliğin seçimlerle beraber çözüme ulaşması kırılganlığı azaltacaktır.

Dolar endeksi an itibarıyla şişkin diyebileceğimiz seviyelerdedir, faiz artırımı beklentileri bu harekete neden olmuştur. Fed sembolik bir faiz artırımı yaparsa dolar endeksinde realizasyon, 25 baz puan üzerinde yaparsa aşırı değerlenme, hiç faiz artırımı yapmazsa da sert bir düşüş beklenebilir. Türkiye açısından baktığımızda ise, küresel baz senaryoda 25 baz puana kadar artırımın fiyatlanmış olması, kurdaki etkiyi de sınırlayacaktır.

Yasal Uyarı Notu: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.