Merkez Bankası`ndan swap hamlesi

20.05.2020 09:07

Son güncelleme : 20.05.2020 18:15

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Katar Merkez Bankası arasında 17 Ağustos 2018`de imzalanan ikili para takası (swap) anlaşması tadil edildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, Katar ile tadil edilen swap anlaşmasıyla yerel para birimleri üzerinden gerçekleştirilen ticaretin kolaylaştırılması ve iki ülkenin finansal istikrarına destek sağlanmasının amaçlandığını belirtti.



AA

TCMB, Katar Merkez Bankası ile imzalanan swap tadil anlaşmasına ilişkin bir duyuru yayımladı.

Yapılan deÄŸiÅŸiklikle swap anlaÅŸmasının tutarı 5 milyar ABD doları karşılığı Türk lirası ve Katar riyalinden 15 milyar ABD doları karşılığı Türk lirası ve Katar riyaline yükseltildiÄŸi belirtilen duyuruda, para takası anlaÅŸmasının temel hedefinin yerel para birimleri üzerinden gerçekleÅŸtirilen ticareti kolaylaÅŸtırmak ve iki ülkenin finansal istikrarına destek saÄŸlamak olduÄŸu vurgulandı.

Stratejist Cüneyt Paksoy, konuya iliÅŸkin ÅŸu deÄŸerlendirmede bulundu:

"Hazine ve Maliye Bakanlığı, TCMB tarafından bilgisi verilen swap anlaÅŸması görüÅŸmelerinden çıkan ilk reel sonuç Katar ile yapılan anlaÅŸma oldu. Aslında 2018 AÄŸustos ayında yapılan anlaÅŸmanın 15 milyar $ ‘a çıkarılması ile ikinci tadilatı gerçekleÅŸmiÅŸ oldu. AnlaÅŸma sonrası Hazine’den gelen açıklamada G-20 ülkeleri içinden farklı ülkelerle de görüÅŸmelerin sürdüÄŸü ve yeni imzaların olması durumunda bilgisinin verileceÄŸi haberi de geldi. Bu piyasa tarafından ajandalara yeni beklentiler adına not edilmiÅŸ oldu.

Bu gerçekleÅŸen anlaÅŸma ve yeni anlaÅŸmaların olabileceÄŸi beklentisi piyasada özellikle kur ve faiz tarafında kısa ve orta vade adına olumlu etkiler yapacaktır. Her ülkenin Virüsle mücadele ve hasarın azaltılması noktasında kısa vadeli yeni kaynaklara ihtiyaç duyduÄŸu bir ortamda, Türkiye kendi bütçe imkanları dışında kısa vadeli ek kaynaklarında kullanımı ile güçlü Dolar endeksi üzerinden gelebilecek potansiyel yeni ÅŸoklara karşı finansal istikrar noktasında güç, denge ve esneklik kazanacaktır.

Özellikle kısmen realize olan beklentilerin dolar-TL tarafında mevcut durumda iÅŸlemlerin 21 ve 50 günlük ortalamaların da içinde bulunduÄŸu ve kısa vadeli normalleÅŸme aralığı olarak gördüÄŸümüz 6.50 -7.00 bandı içinde bir denge saÄŸladığını izliyoruz. Dolar endeksi 100.00 altında kaldıkça ve yeniden ekstra güç kazanmadıkça dolar-TL tarafında iÅŸlemlerin ara ara her iki yönde taÅŸmalar oluÅŸsa da ağırlıklı bu bant içinde kalması mümkün olacaktır."

Medipol Üniversitesi ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Kerem Alkin, CNN Türk canlı yayınında ÅŸunları söyledi:

TÜRKÄ°YE'NÄ°N VARDIĞI ANLAŞMANIN AMACI NE?

"Konunun iki boyutu var. Biri ABD dolarının bağımlı bir ekonomiden yeni yükselen ekonomilerle birlikte dolar dışı bir dünya ekonomisine gidiÅŸ olarak atılan atımlar. Genel manada ABD çok uzun bir dönem doların en fazla kabul gören para birimi olması, dünya merkez bankalarının rezervlerinde en çok tutulan para olması nedeniyle kaymağını yedi.

Yeni yükselen ekonomiler dolar dışında kendi yerel para birimleriyle ticaret yapmayı daha arzular hale geldiler. Bunu gerçekleÅŸtirmek adına da dünya ekonomisinde küresel ticaretteki önemli ülkeler arasında swap anlaÅŸmalarının hızlanmasına ÅŸahit olduk.

Türkiye'nin Çin, Rusya ve Katar merkez bankalarıyla daha önceden imzalandığı swap anlaÅŸması vardı. Bu çerçevede anlaÅŸmaları imzaladığımız ülkelerle, ülkelerin yerli paralarıyla ticarete de ağırlık vermiÅŸtik.

Birkaç yıl öncesine kadar Türkiye'nin toplam dış ticaretinde TL cinsinden yapılan iÅŸlemlerin toplamdaki ağırlığı yüzde 5 iken bu rakam yüzde 10'ların üzerine çıkmış durumda. Daha da ilerleyecek gibi duruyor.

Japonya ile çok güçlü bir ekonomik iÅŸ birliÄŸimiz söz konusu. Yarın sayın CumhurbaÅŸkanımızın ve Japon BaÅŸbakanı Abe'nin katılımıyla açılış yapılacak. Japonya ile aramızda hep köprüler var. Dolayısıyla önümüzdeki günlerde Japon Merkez Bankası ile de bir anlaÅŸma gündeme gelebilir.

PANDEMÄ° SONRASI SWAP

Genellikle bir grup ekonomi çevresi tarafından bu konu TCMB'nin ivedilikle rezerv sorununun çözülmesi için gündeme geliyormuÅŸ gibi bir hava oluÅŸturulmaya çalışılıyor. Merkez Bankası'nın rezerv durumu ile ilgili telaÅŸa kapılmamız gereken bir konu varmış gibi bir izlenim oluÅŸturulması doÄŸru deÄŸil.

Swap anlaÅŸmalarının merkez bankamızın rezerv meselesi konusundan çok özellikle ülkeler arasında dolar ve euro kullanılmadan, Çin ile yuan ve TL, Rusya ile ruble ve TL kullanılarak bir dış ticaret yapılması anlamında önemli olduÄŸunu ifade etmek lazım."

Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, A Haber canlı yayınında konuya dair ÅŸunları söyledi:

YENÄ° SWAP ANLAŞMASI NEDEN ÖNEMLÄ°?

"Katar ile swap anlaÅŸması çok önemli. 3 milyar dolarla baÅŸladı, sonra 5 milyar dolara çıktı ÅŸimdi 10 milyar dolarlık bir katkı yapılacak.

Sadece Katar ile kalmayacak, bir iki merkez bankasıyla daha anlaÅŸmanın açıklanması bekleniyor.

Merkez Bankaları swap anlaÅŸmalarını doların deÄŸerini düÅŸürmek için yapmazlar. Burada piyasadaki dengeyi saÄŸlamak amacıyla yapıldığı için öyle bakmak lazım.

Merkez Bankası'nın yarın 75-100 baz puan indirim yapacağını bekliyorum."

SWAP ANLAŞMALARI Ä°MZALANDIKÇA KAMUOYU Ä°LE PAYLAŞILACAK

AA muhabirine konuya iliÅŸkin bilgi veren Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri, Katar ile tadil edilen swap anlaÅŸmasıyla yerel para birimleri üzerinden gerçekleÅŸtirilen ticaretin kolaylaÅŸtırılması ve iki ülkenin finansal istikrarına destek saÄŸlanmasının amaçlandığını belirtti.

Yerel parayla ticarete de faydası olacak swap anlaÅŸmasının, Katar ile ticaretin geliÅŸtirilmesine büyük katkı saÄŸlayacağına iÅŸaret eden yetkililer, diÄŸer ülkelerle de swap anlaÅŸmaları için görüÅŸmelerin sürdüÄŸünün altını çizdi.

Bakanlık yetkilileri, diÄŸer swap anlaÅŸmalarının da imzalandıkça kamuoyu ile paylaşılacağını ifade etti.

Swap görüÅŸmelerinin baÅŸta G20 gibi Türkiye'nin büyük ticari iliÅŸkileri olan ülkeler ile yürütüldüÄŸünü belirten yetkililer, serbest ticaret anlaÅŸması olan ülkeler, ticaret açığının büyük olduÄŸu ülkeler ve dış ticaret potansiyelinin olduÄŸu ülkeler ile görüÅŸmelerin devam ettiÄŸini aktardı.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, 6 Mayıs'taki yabancı yatırımcılarla gerçekleÅŸtirdiÄŸi telekonferansta, swap görüÅŸmelerinin birden fazla ülke ile yoÄŸun bir ÅŸekilde sürdürüldüÄŸünü bildirmiÅŸti.

SWAP HABERLERİ FAİZ İNDİRİMİNİN BOYUTUNU DEĞİŞTİREBİLİR

Geçen ayki toplantıda politika faizinde en yüksek piyasa beklentisi olan 100 baz puan indiren Merkez Bankası, Temmuz 2019'dan bu yana politika faizini üst üste sekiz toplantıda toplamda 1525 baz puan düÅŸürerek yüzde 24'ten yüzde 8,75'e çekti.

Ekonomistler, yarın gerçekleÅŸtirilecek toplantıda da bankanın politika faizini 50 baz puan indirerek yüzde 8,25'e düÅŸüreceÄŸini tahmin ediyor. Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahminini aÅŸağı yönlü revize etmesinin yanı sıra swap anlaÅŸmaları kanalıyla Türk lirası üzerindeki baskının hafiflemesi gibi gerekçelerle politika faizinde düÅŸüÅŸ olabileceÄŸini belirten ekonomistler, swap anlaÅŸmalarına iliÅŸkin haber akışının faiz indiriminin boyutunu deÄŸiÅŸtirebileceÄŸini dile getirdi.

FAÄ°Z Ä°NDÄ°RÄ°M GEREKÇELERÄ°

AA muhabirine konuya iliÅŸkin deÄŸerlendirmelerde bulunan Tacirler Yatırım AraÅŸtırma Müdürü Özlem Bayraktar GökÅŸen, yarınki PPK toplantısında 50 baz puan faiz indirimi çerçevesinde politika faizinin yüzde 8,75 seviyesinden yüzde 8,25'e çekilmesini beklediklerini söyledi.

Birden fazla faiz indirim gerekçesi bulunduÄŸunu ifade eden GökÅŸen bunları ÅŸöyle sıraladı: "TCMB'nin en son Enflasyon Raporu'nda yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 7,4'e revize etmesi ve dolayısıyla faiz indirimleri için daha fazla manevra alanının olduÄŸunu ifade etmesi. Kredi faizleri ve para tabanındaki geniÅŸlemeye karşın finansal koÅŸullar tarafında sıkılaÅŸma. En son gerçekleÅŸtirilen Beklenti Anketinde orta vadeli bekleyiÅŸlerde nisan ayında duran iyileÅŸmenin tekrar kendini göstermesi ve beklentilerin hafif de olsa gerilemesi. Son PPK kararında gelecek dönem faiz indirimi kararlarına kapının açık bırakılması. Son dönemde Türk lirasında yaÅŸanan bir miktar geri çekilme."

GökÅŸen, gelecek dönem faiz indirimlerinin ise salgın sonrasında toparlanmanın hızına, risk göstergelerine ve bu çerçevede orta vadeli bekleyiÅŸlere baÄŸlı olduÄŸunu dile getirdi.

FAÄ°Z Ä°NDÄ°RÄ°MÄ°NE SWAP AYARI

Econs Kurucu Ortağı Ferhat Yükseltürk de yarın yapılacak PPK toplantısında piyasa beklentisi olan 50 baz puan faiz indirimin özellikle son dönemde artan swap haberleriyle beraber deÄŸiÅŸebileceÄŸini söyledi.

Swap anlaÅŸması haberlerinin TL üzerindeki baskıyı bir miktar daha azalttığını vurgulayan Yükseltürk, bu anlamda TL'de yaÅŸanan 7,25-6,77 düÅŸüÅŸ hareketi nedeniyle TCMB'den daha agresif bir faiz indiriminin görülebileceÄŸini belirtti.

Yükseltürk, ÅŸunları kaydetti:

"Ancak, burada iç talebi desteklemeye yönelik TCMB'nin attığı adımların yan etkilerini nisan toplantısından bu yana daha fazla hissetmeye baÅŸladığımızı düÅŸünüyorum. Beklenen enflasyona ya da gerçekleÅŸmiÅŸ enflasyona kıyasla baktığımızda hem mevduat hem de piyasa fonlama faizleri ciddi anlamda negatif reel faiz seviyelerine gerilemiÅŸ durumda. Bu noktada yapılacak ekstra faiz indiriminin hane halkı ve ÅŸirketler tarafında TL tutma isteÄŸini daha da azaltabileceÄŸi ve özellikle döviz talebini artırabileceÄŸini göz önüne alarak faiz indirimi yoluyla elde etmeyi planladığımız fayda ve bunun sonucunda ortaya çıkabilecek maliyet analizinde bu seviyelerde yapılacak faiz indiriminin marjinal faydasının yol açacağı maliyete kıyasla düÅŸük kalabileceÄŸini göz önünde bulundurmamız gerekir.

Ayrıca, ekonominin mevcut görünümünde TL faizinin seviyesi ve buna baÄŸlı olarak kredi arzının daha da artırılmasından ziyade ÅŸirketlere yönelik sermaye desteÄŸi ve mevcuttaki ÅŸirket borçlarının ötelenmesi yoluyla daha mikro bakış açılı desteklere odaklanmak gerekiyor. Özellikle pandemi nedeniyle önemli gelir kaybına uÄŸramış ve iÅŸletme sermayeleri erimiÅŸ ÅŸirketlere yönelik sermaye enjeksiyonlarının ve bunun finansmanının TCMB yardımıyla saÄŸlandığı yeni nesil desteklerin faiz politikalarına kıyasla daha fazla tercih edilmesinin ekonomik durgunluktan en az yarayla ve hızlı çıkış için elzem olduÄŸunu düÅŸünüyorum."

AA FÄ°NANS BEKLENTÄ° ANKETÄ°

AA Finans Para Politikası Kurulu Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistlerin büyük çoÄŸunluÄŸu faiz indirimi yapılacağını öngörüyor.

Buna göre, ankete katılan 17 ekonomistin 15'i politika faizinde indirim beklerken, ekonomistlerin indirim beklentileri 25 ila 100 baz puan aralığında yer aldı. Ankete katılan ekonomistlerin politika faizine iliÅŸkin indirim beklentilerinin medyanı 50 baz puan oldu.









17:591.560
Değişim :  0,90% |  13,93
Açılış :  1.552  
Önceki Kapanış :  1.546  
En Yüksek
1.567
En Düşük
1.550
BIST En Aktif Hisseler17:59
SODSN 46,20 3.136.888 % 10,00  
BRYAT 499,40 121.054.721 % 10,00  
BRKSN 13,76 77.258.068 % 9,99  
VERTU 33,90 6.181.055 % 9,99  
TKURU 337,30 8.124.654 % 9,98  
17:59 Alış Satış %  
Dolar 6,9764 6,9808 % 0,24  
Euro 8,4599 8,4678 % 0,41  
Sterlin 9,7441 9,7930 % 0,30  
Frank 7,7527 7,7994 % 0,02  
Riyal 1,8547 1,8640 % 0,08  
17:59 Alış Satış %  
Altın Ons 1.782 1.782 7,31  
Altın Gr. 400 400 1,99  
Cumhuriyet 2.657 2.697 5,00  
Tam 2.643 2.712 8,10  
Yarım 1.278 1.312 3,91  
Çeyrek 641 656 1,96  
Gümüş.Ons 27,20 27,23 0,22  
Gümüş Gr. 6,11 6,12 0,06  
B. Petrol 62,77 62,77 -1,16