`Petrol fiyatları eşi benzeri görülmeyen bir oynaklık döneminde`

20.12.2018 14:09

Son güncelleme : 21.12.2018 10:13

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, petrol fiyatlarının ekimde 86 dolar seviyesinden şu anda 56 dolar seviyesine indiğini belirterek, "Petrol fiyatları enerji tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir volatilite dönemine giriyor. Fiyatlardaki oynaklık uzun bir süre daha bizimle birlikte olacak" dedi.



AA

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol, Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim  Merkezi (IICEC) ev sahipliğinde düzenlenen IEA Dünya Enerji Görünümü 2018  Raporu’nun (World Energy Outlook 2018) Türkiye tanıtım toplantısında konuştu.

Hiçbir ülkenin dünyada bir enerji adası olmadığını ve bütün ülkelerin  enerji fiyatları, teknoloji ve inovasyonlardan etkilendiğini aktaran Birol, dünya  enerji sektöründe çok ciddi bir değişim olduğunu söyledi.

Enerjideki değişimleri petrol sektörü açısından değerlendiren Birol,  petrol fiyatlarının ekim ayında 86 dolar seviyesinden şu andaki 56 dolar  seviyesine düştüğünü anımsattı.

Birol, gerçekleşen 30 dolarlık düşüşün gelecek dönemde nasıl  gelişeceğini izlemek gerektiğini belirterek, "Petrol fiyatları enerji tarihinde  eşi benzeri görülmemiş bir volatilite dönemine giriyor. Fiyatlardaki oynaklık  uzun bir süre daha bizimle birlikte olacak." ifadelerini kullandı.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) kararlarının petrol  fiyatları üzerindeki etkisinin artık azaldığına dikkati çeken Birol, şöyle devam  etti:

"Amerika'daki çok büyük kaya petrolü üretiminden dolayı işler değişti.  OPEC ve OPEC dışı ülkelerin birkaç hafta önce aldığı üretim kesintisi kararı  petrol fiyatlarını artırmak yerine, rakamlar 56 dolar seviyesine kadar geriledi.  Petrol talebinde ise gelişmiş ülkelerde düşüş, gelişmekte olan ülkelerde hızlı  bir büyüme var. Arabalar petrol tüketiminin yüzde 20'sini oluşturuyor. Petrol  talebindeki asıl büyüme petrokimya, kamyonlar ve uçaklardan kaynaklanıyor.  Özellikle Asya piyasasında söz konusu büyüme görülüyor. Asya daha yeni uçmaya  başlıyor ve talep inanılmaz yüksek. Bu yüzden, gelişmiş ülkelerde talep  azalırken, gelişmekte olan ülkelerde büyüyor. Dünyadaki petrol yataklarının belli  bir kısmında üretim artık düştü. Yatırımlarda da düşüş var. Öte yandan,  Amerika'da kaya petrolü üretimi çok hızlı büyüyor. 2025'te ABD'nin toplam üretimi  Rusya ve Suudi Arabistan'ın toplam üretimine eşit olabilir."

"ÇİN, EN BÜYÜK GAZ İTHALATÇISI KONUMUNA GELECEK"

Birol, doğal gazda ise Çin'in birden bire çok hızlı bir şekilde  dünyanın en büyük gaz ithalatçısı olmak için ciddi adımlar atmaya başladığını  belirterek, şunları kaydetti:

"Çin, bu hafta veya haftaya Japonya'yı geçerek dünyanın en büyük gaz  ithalatçısı olacak. Çin, dünyadaki gaz talebinin ana motoru. 10 sene önce petrol  piyasalarındaki Çin faktörünü gazda da göreceğiz. Avrupa Birliği, 2000 yılında  ikinci büyük tüketiciyken, 2040'ta Afrika'nın da altında beşinci büyük tüketici  konumuna ilerliyor. Çin ve Hindistan bu işin lokomotifi olacak. Yani, enerji  coğrafyasında tüketim açısından büyük bir değişim var. Yatırımlar da bu ülkelere  gidiyor. Çin'deki bu talep büyümesi ikili hanelerde gerçekleşiyor, hem boru  hatlarıyla gelen gazda hem de sıvılaştırılmış gazda (LNG). Yani, gazda da  büyümenin ana motoru Asya. Doğal gaz üretiminde de muazzam bir değişim var. Boru  hatları ve LNG olarak bakarsak, LNG'de ciddi bir büyüme var, çünkü boru hattı  döşemek zahmetli ve bazı konularda jeopolitik engeller taşıyor. İkincisi çok  fazla LNG var. Amerika, Avustralya ve Katar 100 milyar metreküpün üzerinde LNG  ihraç ediyorlar. Bu ülkelerin gelecek 5 yıldaki kapasiteleri şu andaki mevcut  kapasitelerine göre yüzde 60 artacak ve bu bir sürü şeyi değiştirecek.  Kontratlar, fiyatlandırma hepsini."

LNG ithalatçısının 2000'li yıllarda 5 iken, bu yıl sonunda 49 ülkeye  ulaştığını vurgulayan Birol, "Avrupalı ülkelere önerim, LNG almayacaksanız bile  LNG terminalinizin olması, boru hattı tedarikçileriyle yapılacak pazarlıkta çok  önemli bir kart. Boru hattı tedarikçileri fiyatlarını alternatiflere göre  belirler." dedi.

Kömür talebinde ise iki farklı trend olduğunu ifade eden Birol, bu  trendin Asya'da artış, Avrupa, Amerika ve diğer ülkelerde düşüş yönünde  gerçekleştiğini anlattı.

Birol, "kömürün sonu gelmedi" diyerek, şu an itibarıyla dünyadaki  kömürün yarısının tek başına Çin'de kullanıldığını söyledi. Gelecek 5 yıl içinde  dünyadaki kömür tüketiminde bir düşüş beklenmediğini vurgulayan Birol, "O  bakımdan gerçekçi olmak lazım." ifadesini kullandı.

"İKLİM ANLAŞMASI HEDEFLERİNE ULAŞMAK NEREDEYSE İMKANSIZ"

Yenilenebilir enerjinin düşen maliyetler ve iklim değişikliğiyle  mücadeleyi desteklemesinden dolayı giderek daha önemli hale geldiğini kaydeden  Birol, yenilenebilir kaynaklarda hava şartlarından kaynaklanan dalgalanmayı  engellemek için elektrik şebekelerinde ciddi esneklik sağlanması gerektiğini  söyledi.

Birol, özellikle güneş ve rüzgar enerjisinin bu büyümede başı  çektiğini vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Elektrik talebi çok ciddi şekilde artıyor. Bunun en önemli  sebeplerinden biri de sosyal ve ekonomik hayatımızın dijitalleşmesi.  Dijitalleşmede dönüşümü kucaklayamayan şirketler de veda ediyor. Öte yandan,  dijitalleşme ve elektrifikasyon artarken bunu sağlamak için üretilen elektriğin  hangi kaynaklardan üretildiğine bakmak gerekiyor. Kaynaklar temiz değilse,  elektrifikasyon iklim değişikliği ile mücadeleye kesinlikle katkı yapmaz. İklim  değişikliği ile mücadelede zaten şu anda hedefler ve gerçekler arasındaki makas  giderek büyüyor. Karbondioksit gazı emisyonlar artıyor ve 2018'de karbondioksit  gazları yükselme konusunda tarihi bir rekor kırıyor. Yani, emisyonlar yükseliyor  ve bunun en büyük sebebi de mevcut altyapının emisyonların düşmesine katkı  sağlamaması. Yeni yatırımlara gelmeden önce mevcut olanları düzeltmek gerekiyor.  Mevcut alt yapı yatırımlarına,  2040'a kadar Paris İklim Anlaşması kapsamındaki  hedeflere ulaşmak için verilen bütçenin yüzde 95'ini doğrudan harcamak gerek.  Mevcut sistemi değiştirmeden sadece geleceği planlarsak bunu başarmanın imkanı  yok. Mevcut sistemi de iyileştirmek lazım ki bu son derece zor bir iş. Karbon  yakalama ve depolama sistemi diye bir teknoloji var. Bu teknoloji fosil  yakıtlarla çevre hedeflerini birleştirebilen ama pahalı bir teknoloji. Bu  teknolojileri mevcut altyapıyı değiştirmeden Paris'e ulaşma imkanımız son derece  zayıf. Yeni yatırımların hepsi yenilenebilir de olsa bu durum geçerli."

Nükleer enerjide ise Avrupa ve Amerika'da yeni yatırım kararları  alınmadığını belirten Birol, Çin, Rusya ve Hindistan'ın başını çektiği birçok  ülkede nükleer enerjinin büyüdüğünü de aktardı.

"GELECEĞİ HÜKÜMETLER BELİRLEYECEK"

Birol, dünyada iki milyar insanın elektriğe erişimi bulunmazken son  yıllarda bu rakamın bir milyara düştüğünü anımsatarak, "Bu Hindistan'ın  başarısından kaynaklandı. Son yıllara bakıldığında dünya enerji tarihindeki en  büyük başarılardan birini bu alanda Hindistan'ın gerçekleştirdiğini  söyleyebilirim. Sorun şimdi Afrika'da, bu bölgede üç kişiden ikisinin elektriği  yok maalesef." diye konuştu.

Birol, bu kapsamda hükümetlerin karar ve politikalarının çok önemli  olduğuna işaret ederek, "Yatırım deyince aklımıza özel sektör geliyor, ama  dünyadaki bütün enerji yatırımlarına baktık ve her yıl ortalama 2 trilyon yatırım  yapıldığını gördük. Bu 2 trilyonluk yatırımın yüzde 70'i hükümet ve kamu  tarafından direkt veya dolaylı şekilde yapılırken, yüzde 30'u fiyatlara tepki  olarak yapılan yatırımlar. Yani, dünyanın enerji geleceğinin ne yöne gideceğini  hükümetler belirleyecek çünkü yatırımlar bu işin ana temasını oluşturuyor.  Hükümetlerin doğru kararlar alması son derece önemli. Öte yandan, şu anda en  büyük güncel sorun jeopolitik ile enerjinin direkt etkileşimde olması. Bu trendin  giderek artacağını söyleyebiliriz." değerlendirmesinde bulundu.





18:051.193
Değişim :  1,04% |  12,30
Açılış :  1.185  
Önceki Kapanış :  1.180  
En Yüksek
1.194
En Düşük
1.183
BIST En Aktif Hisseler18:05
ALCTL 32,78 147.515.392 % 10,00  
ATAGY 4,18 10.868.941 % 10,00  
ITTFH 9,13 372.780.482 % 10,00  
TKURU 357,50 42.590.054 % 10,00  
DAGHL 17,71 35.891.640 % 10,00  
18:05 Alış Satış %  
Dolar 7,9331 7,9347 % 0,03  
Euro 9,2915 9,3132 % 0,19  
Sterlin 10,2183 10,2696 % 0,01  
Frank 8,6366 8,6886 % -0,15  
Riyal 2,1094 2,1200 % -0,07  
18:05 Alış Satış %  
Altın Ons 1.899 1.899 -9,85  
Altın Gr. 484 484 -3,00  
Cumhuriyet 3.212 3.260 8,00  
Tam 3.197 3.277 11,87  
Yarım 1.545 1.585 5,75  
Çeyrek 775 793 2,87  
Gümüş.Ons 24,12 24,14 -0,17  
Gümüş Gr. 6,15 6,16 -0,04  
B. Petrol 42,80 42,80 -0,36