Petrol ve gaz aramacılığında çığır açacak yeni yöntem

03.05.2020 12:50

Son güncelleme : 04.05.2020 11:55

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Karataş, petrol ve doğal gaz aramacılığında yeni bir yöntem uyguladıklarını belirterek, "Yer altı sularındaki petrol hidrokarbonlarına bakarak orada petrol veya gaz olup olmadığını anlayabiliyoruz." dedi.



AA

Marmara Üniversitesi CoÄŸrafya Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Doç. Dr. Atilla KarataÅŸ, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye'de petrol ve gaz aramacılığında sismik yöntemlere ağırlık verildiÄŸini ancak bu yöntemin rezervuar hedefli olması nedeniyle sondaj yapılmadan söz konusu bölgede hidrokarbon olup olmadığının tespit edilemediÄŸini söyledi.

KarataÅŸ, bu nedenle aramacılıkta maliyetin çok yükseldiÄŸini dile getirerek, "Bu yöntemle çok baÅŸarılı sonuçlar alamadığımız belli oluyor. Üzülerek söyleyeyim ki sismik yöntemlere tespit edilen rezervuarlar, ÅŸimdiye kadar Türkiye'de doÄŸal gaz veya petrole ulaÅŸmanın önünü açmamış. Biz yer altından haber almak zorundayız ki orada ne olduÄŸunu bilelim ve bu kaynaÄŸa ulaÅŸalım." diye konuÅŸtu.
 
Türkiye'deki hidrokarbon sahalarının birçok açıdan dünyanın baÅŸka bölgelerindeki sahalara benzemediÄŸine dikkati çeken KarataÅŸ, ÅŸunları kaydetti:
 
"Bu nedenle bizim yeni bir yönteme ihtiyacımız olduÄŸu ortaya çıkıyor. Belirli kriterlere göre seçtiÄŸimiz alanlarda yer altı sularındaki TPH'ye bakarak orada petrol veya gaz olup olmadığını anlayabiliyoruz. Yer altına inip oradan jeokimya için analiz materyali almaktansa zaten kendiliÄŸinden yüzeye çıkan kaynak sularını deÄŸerlendirmek için çalıştık ve analizlerimizi kaynak suları üzerinde yoÄŸunlaÅŸtırmaya gayret ettik. Genel hatlarıyla paleocoÄŸrafyasından tutun, yapısal durumuna jeolojik ve tektonik özelliklerine varıncaya kadar çalışılabilecek sahaları belirledikten sonra arazide tetkik ve numune alımı için çalışmalara baÅŸladık...Bu yöntem, Türkiye'de su kaynakları üzerinde yapılan bir uygulamadır. Petrol ile birlikte çıkan suların doÄŸaya salıverilmeden önce Türkiye Yerüstü Su Kalitesi YönetmeliÄŸi’ne göre belirli sınır deÄŸerin altına indirilmesi lazımdır. TPH analizi, çevre mühendisliÄŸi alanında zaten uygulanan bir analizdir. Biz bunu ters yönden denedik yani petrolden arındırdıktan sonra doÄŸaya geri gönderilecek rezervuar suyundan ziyade, yüzeye kendiliÄŸinden çıkan doÄŸal kaynak suları içinde ne kadar petrol veya petrol türevleri olduÄŸuna baktık."

Numuneler uluslararası akreditasyona sahip laboratuvarlara gönderiliyor

KarataÅŸ, Marmara Üniversitesi ve Ä°stanbul Teknik Üniversitesinin (Ä°TÜ) de çalışmalara ekonomik destek verdiÄŸini belirterek, "Üniversitelerden aldığımız desteklerle saha çalışmalarını baÅŸlattık. Karaburun (Ä°zmir), Seferihisar (Ä°zmir), UludaÄŸ (Bursa), Beypazarı (Ankara), Çamardı (NiÄŸde) ve GülÅŸehir (NevÅŸehir) gibi farklı bölgelerde yöntemi denedik. Bunların her biri yapısal ve jeolojik olarak farklı ortamlar." dedi.
 
Söz konusu sahalardaki su örneklerinde hidrokarbon türevlerine rastlandığını ifade eden KarataÅŸ, ÅŸöyle konuÅŸtu:
 
"Her saha için 25-30 civarında numuneyi deÄŸerlendirdik. Bir veya iki numune dışında sularda TPH oranının sınır deÄŸerin en az iki kat üzerinde olduÄŸunu tespit ettik. Alınan numuneler uluslararası akreditasyonu olan laboratuvarlarda çalışıldı. Problemli bir sonuç elde etmemek için üç farklı laboratuvarı kullandık. Analizleri, TÜBÄ°TAK Marmara AraÅŸtırma Merkezi, Amerika merkezli uluslararası akreditasyona sahip bir laboratuvar ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı laboratuvarında yaptırdık."

"Çalıştığımız bölgelerde ciddi petrol ve gaz potansiyeli bulunuyor"

Ä°TÜ Petrol ve DoÄŸal Gaz MühendisliÄŸi Bölümü ÖÄŸretim Üyesi Dr. Yıldıray Palabıyık da Türkiye'de yeni petrol doÄŸal gaz sahalarının keÅŸifinin hayati derecede önem taşıdığına iÅŸaret ederek, artık ülkede petrol olmadığı algısının kırılması gerektiÄŸini belirtti.
 
Türkiye'de hidrokarbon aramacılığının ağırlıklı olarak GüneydoÄŸu Anadolu ve Trakya bölgesinde yapıldığını ifade eden Palabıyık, "Genellikle diÄŸer bölgelerde büyük petrol ve doÄŸal gaz keÅŸifleri yapılmamış. GüneydoÄŸuda yaklaşık 2 milyar varile yakın petrol rezervi söz konusu fakat petrol çok ağır yani viskozitesi çok yüksek ve üretimi birincil yöntemlerle çok zor yapılıyor. Dolayısıyla ikincil ve üçüncül üretim yöntemiyle oradaki petrol belli bir orana kadar kurtarılabiliyor ve bu oran yüzde 10'u geçmiyor." dedi.
 
Palabıyık, Türkiye’de hangi sahalarda petrol ve doÄŸal gaz rezervi olabileceÄŸine iliÅŸkin geniÅŸ bir çalışma yaptıklarını dile getirerek, "Buna baÄŸlı olarak o sahalardaki uygun yerlerden su örnekleri için lokasyonlar seçildi. Bu yapılan çalışmalar tesadüfi deÄŸil, çok saÄŸlam ve kuvvetli bir jeolojik temele dayanmaktadır. Yaptığımız bütün çalışmalarda elde ettiÄŸimiz sonuçlar doÄŸal suların çok yüksek oranda olgun hidrokarbon içerdiÄŸini gösteriyor. Dolayısıyla çalıştığımız her bölge, Türkiye'de ciddi petrol ve doÄŸal gaz potansiyeli olduÄŸunu gösteriyor." diye konuÅŸtu.
 
"Devletimizden beklentimiz belirlenen noktalara sondaj yapılmasıdır"

Jeoloji Yüksek Mühendisi Adil Özdemir ise hidrokarbon aramacılığında kullanılan sismik yöntemlerin Türkiye'nin topoÄŸrafyası ve morfolojik yapısına uygun olmadığını belirtti.
 
Bu kapsamda petrol ve gaz aramacılığında Türkiye'ye özgü uygulanabilir bir yönteme ihtiyaç olduÄŸunu belirten Özdemir, "Yeni yöntemin arama maliyetlerini en az yüzde 50 düÅŸüreceÄŸini ve güvenilirliÄŸi de yüzde 100 artıracağını düÅŸünüyorum." dedi.
 
Özdemir, arama çalışmalarında klorlama yapılmamış doÄŸal su örneklerinin incelendiÄŸini vurgulayarak, "DaÄŸdan ya da yer altından gelen su, bir kırık çatlak boyunca yüzeye, hayratlara, kuyulara geliyor. Suyu oradan alıyoruz ve hidrokarbon içeriÄŸini ölçüyoruz. Çalışılan alanlar 20-30 kilometrelik ya da 50 kilometrelik alanlar." diye konuÅŸtu.
 
Yapılan bu önemli çalışmanın özel sektör ve kamu tarafından desteklenmesinin önemine iÅŸaret eden Özdemir, "Devletimizden beklentimiz, ulusal ve uluslarası alanlarda yayınlanan çalışma kapsamında belirlenen noktalara sondaj yapılmasıdır. Bu sondajlar 2000 ile 10000 metre arasında deÄŸil, 1000, 750, 500 metre gibi derinliklerdir." ifadelerini kullandı.





17:591.560
Değişim :  0,90% |  13,93
Açılış :  1.552  
Önceki Kapanış :  1.546  
En Yüksek
1.567
En Düşük
1.550
BIST En Aktif Hisseler17:59
SODSN 46,20 3.136.888 % 10,00  
BRYAT 499,40 121.054.721 % 10,00  
BRKSN 13,76 77.258.068 % 9,99  
VERTU 33,90 6.181.055 % 9,99  
TKURU 337,30 8.124.654 % 9,98  
17:59 Alış Satış %  
Dolar 6,9764 6,9808 % 0,24  
Euro 8,4599 8,4678 % 0,41  
Sterlin 9,7441 9,7930 % 0,30  
Frank 7,7527 7,7994 % 0,02  
Riyal 1,8547 1,8640 % 0,08  
17:59 Alış Satış %  
Altın Ons 1.782 1.782 7,31  
Altın Gr. 400 400 1,99  
Cumhuriyet 2.657 2.697 5,00  
Tam 2.643 2.712 8,10  
Yarım 1.278 1.312 3,91  
Çeyrek 641 656 1,96  
Gümüş.Ons 27,20 27,23 0,22  
Gümüş Gr. 6,11 6,12 0,06  
B. Petrol 62,77 62,77 -1,16