Ve `Faiz Wars` vizyonda!

AYŞE EKİN GÜNDÜZ/UZMANPARA

Star Wars (Yıldız savaşları) efsanesinin milyonların merakla beklediği yedinci filmi Star Wars: Force Awakens filmi bugün vizyona girerken, piyasalar tarafında da 'faiz savaşları' sahnede.  

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) 10 yıl aranın ardından dün 25 baz puanlık faiz artırımına gitmesi diğer ülke merkez bankalarını da harekete geçirdi. Fed'in hamlesi için daha önce adım atmamış ülkeler tek tek faiz silahına sarılırken, bazı ülkeler faizleri sabit tuttu, bazı ülkeler indirime gitti.

MERKEZ BANKALARI NASIL TEPKİ VERDİ?  

Bahreyn, Hong Kong, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan Fed'in faiz artırımına aynı silahla karşılık verirken, Norveç, Endonezya, Filipinler, Ukrayna faizlerde değişikliğe gitmedi, Tayvan da politika faizini 125 baz puan aşağıya çekti. Merkez Bankası (TCMB) ise dolar cinsi zorunlu karşılıklara, rezerv opsiyonlarına ve serbest hesaplara ödediği faizi yüzde 0.24'ten yüzde 0.49'a yükseltti.

İŞTE MERKEZ BANKALARININ BUGÜN ATTIĞI ADIMLAR

-Norveç Merkez Bankası Politika faizini değiştirmeyerek %0.75’de bıraktı.
-Endonezya Merkez Bankası Politika faizini değiştirmeyerek % 7.50 de bıraktı.
-Filipinler Merkez Bankası Politika faizini değiştirmeyerek %4’de bıraktı
-Tayvan Merkez Bankası Politika faizini 1.750’den 1.625’e çekti.
-Ukrayna Merkez Bankası politika faizini Politika faizini değiştirmeyerek %22’de bıraktı.
-Bahreyn Merkez Bankası faizleri Politika faizini 25 baz puan artırdı.
-Hong Kong Para Otoritesi gösterge Politika faizini 25 baz puan artırdı.
-Birleşik Arap Emirlikleri gösterge faizini 25 baz puan artırdı.
-Kuveyt Merkez Bankası, iskonto faiz oranını 25 baz puan artırdı.
-Suudi Arabistan Merkez Bankası ters repo faiz oranını 25 baz puan artırdı.

Peki bundan sonra merkez bankalarının adımları ne olacak?

2016 NEFES ALMA DÖNEMİ OLUR MU?

Destek Menkul Değerler Araştırma Müdür Yardımcısı Adnan Çekçen, konuya ilişkin UZMANPARA'ya yaptığı değerlendirmede Fed’in kritik faiz artırım kararı sonrası piyasalardaki dalgalanmanın sınırlı kalmasının gelişmekte olan ülke piyasaları açısından oldukça olumlu bir gelişme olarak görülebileceğini söyledi. Birçok gelişmekte olan ülke merkez bankasının Fed’ in yarattığı baskıdan dolayı sıkı para politikası uyguladığını hatırlatan Çekçen "Fed’in yıllar sonra yaptığı faiz adımı sonrası piyasalarda beklenen sarsıntı olmadı. Bu durumun 2016 yılının daha sakin geçeceği yönünde bir beklenti yaratması, gelişmekte olan ülke merkez bankalarını esnek para politikasına yönlendirebilir. Hali hazırda Fed’ in yaratması muhtemel depreme karşı ‘yüksek faiz’ politikaları ile sıkı durmaya çalışan ülkelerde ‘2016 yılı’ bir nefes alma dönemi olabilir mi?  Fed 10 yıl aradan sonra ilk kez faiz artırdı. Bunun yansımaları iç piyasada ilk etapta ılımlı karşılansa da, önümüzdeki günlerden TCMB’den bir faiz hamlesi ihtimali de beklenmeye başlandı. Ancak faiz hamlesi hangi yönde gerçekleşecek tartışmaları şimdiden başladı bile" dedi.

Birçok gelişmekte olan ülke merkez bankasının Fed’e karışık bir faiz hamlesiyle karşılık vermiş durumda olduğuna işaret eden Çekçen, sözlerine şöyle devam etti:

GÖZLER ŞİMDİ GELECEK HAFTA YAPILACAK OLAN PPK'DA

"İçerde ise TCMB’den ilk faiz hamlesi geldi ancak zorunlu karşılık oranları tarafında bir güncelleme yapıldı. TCMB dolar cinsi tutulan zorunlu karşılıklara, rezerv opsiyonlarına ve serbest hesaplara uyguladığı faiz oranını yüzde 0,24'ten yüzde 0,49'a yükseltti. Yani beklenen politika faiziyle ilgili bir hamle gelmedi. Piyasanın şuan için soğumasından kaynaklı zaten bir faiz hamlesi beklenmiyordu ancak gözler önümüzdeki hafta yapılacak PPK toplantısına çevrilmiş durumda. Bu noktada bir ikilem bizleri bekliyor; tartışmaların odağındaki TCMB faiz indirimine gidecek mi yoksa piyasa aktörlerinin önemli bir kısmının beklediği şekilde Merkez Bankası faiz artırmak zorunda mı kalacak? Yapılabilecek bir uygulamanın 2016 yılındaki TCMB hamleleri için ışık tutması beklenebilir. Merkez önümüzdeki hafta “taban faizi ve politika faizinde 50 veya 100 baz puan arasında bir faiz artırımına gidebilir. Ancak bu oranda bir artışın dahi yeterli olmayabileceği dillendirilmektedir.
 
MERKEZ FAİZİ ARTIRIR MI İNDİRİR Mİ?

TCMB radikal bir karar almadığı sürece volatilite devam ederek TL’de istikrar için daha fazla beklemek zorunda kalabiliriz. Buna karşın faiz indirimine gidilmesinin iç talebi canlandırarak büyümeye katkı vereceği, dolayısıyla ekonomimize pozitif katkı sağlayacağı beklentileri de Merkez Bankası’nı büyük bir ikilemin içinde bırakmaktadır. Fakat unutulmaması gereken nokta Fed faiz artırım patikasına henüz girdi ve faizlerin yine 2016 yılında artması bekleniyor. Yani 2015 yılı hikayesi yine 2016 yılında da devam edebilir ve Fed riski, açıklamalar ve verilere bağlı olarak TL varlıkları üzerinde baskı yaratabilir. TCMB’nin faiz indirimine gitmesi için alanı var mı bununla alakalı ilk sinyali haftaya alabiliriz."