Çin piyasalarında deprem devam ediyor. Ancak şok tüm küresel piyasayı sarmış durumda. Uzun zamandır devam eden büyüme endişeleri Çin borsasını vururken gelişmekte olan ülkeler de bu endişeden nasibini alıyor.

2016 yılına Çin damgasını vuracak. Hatta ilk hafta yaşanan endişeden daha fazlasına sebep olabilir. referans kurunu aşağı çeken Çin Merkez Bankası büyümeyi desteklemek isterken endişeleri de artırıyor. Bu hafta ikinci kez yüzde 7 değer kaybeden Çin borsasında işlemler durduruldu. Satışa karşı koyamayan endeks uzun süredir değer kaybediyordu. Ancak sarsıntı sadece Çin’de kalmıyor. Gelişmekte olan ülkelerde endişenin artmasına ve gelişmiş ülke borsalarında satışın hızlanmasına sebep olması dolayısıyla Merkez Bankalarının da gündemin düşmüyor. Özellikle FED bu konuda oldukça endişeli. Aralık ayında gerçekleştirdiği faiz artırımı sonrası açıklanan tutanaklarda faizlerdeki artışın aslında endişeli bir şekilde yaşandığını görüyoruz. Karar oy birliği ile alınsa da, gelecek döneme ilişkin enflasyon endişeleri devam ediyor. İstihdam sorununun çözülmesi enflasyona henüz yansımış değil. Çünkü petrol fiyatları rekor düşük seviyede kalmaya devam ediyor. Hatta 20 dolarlara kadar gerileme görülebilir. Bu durum şüphesiz tüm küresel ekonomide endişelerin artmasına sebep oluyor.

Diğer yandan siyasi gelişmeler de en az Çin kadar önemli. Geçen hafta başlayan Sudi Arabistan İran gerginliği giderek tırmanırken bir adım da Kuzey Kore’den geldi. Hidrojen bombası deneyen Kuzey Kore küresel korkuyu da tetiklemeye devam ediyor. Bu durum şüphesiz emtia fiyatlarını vururken güvenli liman algısıyla altına talep yaratsa da asıl talebi Dolar görmeye devam ediyor. Altının  yeniden 1100 doların üzerine çıkması ve Dolar kurunun 3 TL seviyesinin üzerinde fiyatlanması en çok gram altın yatırımcısına yaramış durumda. Ancak temkinli olmakta fayda var. Çünkü altın talebinde kısa süreli yükseliş görülse de piyasa gözünde daha güvenli bir yatırım aracı var. O da “ dolar “ son dönemde risk bakımında ayrışmaya devam eden ABD ekonomisi tüm küresel piyasaların sığındığı liman haline gelebilir. Faiz artırımı sonrası her ne kadar sakinleşme görülse de Dolarda kar satışları sınırlı kalıyor. Çünkü 2016 yılında endişelerin büyük olması ekonomik anlamda güçlü olan ABD’ye kaçışı da hızlandırabilir.  1.4 olan faiz hedefine ulaşması gelişmekte olan ülkelerin de önemli ölçüde kaçılan piyasa olmasına sebep olacaktır. Ancak FED’i yavaşlatabilecek en önemli unsur yine Çin. Çin ‘de yavaşlama devam ederse FED bu durumda faiz adımlarını da yavaşlatabilir. Diğer yandan gelişmekte olan ülkelerin Çin’in yavaşlamasından da zarar gördüğü düşünülürse her iki durumda da 2016 yılının kaybedeni gelişmekte olan ülkeler olabilir. böyle bir ortamda aralarında rekabetin hızlanması ise olası. Hem mevcut yabancı yatırımcılarını kaçırmamak hem de notu düşürülmüş Brezilya gibi ülkelerden yatırımcı kapmak adın hızlı faiz artırımları yaşanabilir. Böylece hem Çin etkisi hem de FED etkisinden daha az düzeyde zarar görebilirler. Tabi böyle bir ortamda büyümeden bir miktar feragat etmek zorunda kalacaklar.

2016 yılının ilk haftasına hızlı başlayan küresel piyasalar yılı sarsıntılara tamamlayabilir. Hatta bu yıl geçen yıldan daha hareketli ve öngörülemez olacaktır. Geçen yıl ilk faiz artırımını fiyatlayan piyasalar bu yıl ise en az 2 faiz adımı ile karşılaşacak. Yani yükü iki kat daha ağır. Bu yüzde Dolar kanadı halen güvenli liman.
 
Veli Kocatürk / www.isikfx.com/ 
IşıkFX Araştırma Müdürü