Başçı`nın elindeki silahlar neler?

AYŞE EKİN GÜNDÜZ/UZMANPARA

ABD Merkez Bankası'na (Fed) ilişkin faiz artırım beklentileri, erken seçim ve güvenlik endişeleriyle üçlü kıskaç altında bulunan dolar, bu sabah erken saatlerde 3 lirayı aşarken, Merkez Bankası'nın (TCMB) sert yükselen dolar karşısında atacağı adımlar da tartışılmaya başlandı.

Bazı uzmanlar kritik eşik olarak görülen 3 liranın aşılması durumunda daha sert satışların gelebileceğine dikkati çekerek, böyle bir durumda Merkez Bankası'nın Ocak 2014'teki olağanüstü toplantısında olduğu gibi sert faiz artışı yapabileceğini ifade ederken, bazı uzmanlar ise Fed'in eylüldeki kararını görmeden faiz silahına sarılmayacağını belirtiyor.

Bu noktada Merkez'in TL'yi savunmak için elinde bulunan silahlar şunlar:
1- İhaleye açılacak döviz miktarını artırma
2- Rezerv Opsiyon Katsayısını etkin kullanma
3- TL cinsinden zorunlu karşılıklara ödenen faizleri artırma
4- Faiz koridorunda sıkılaştırma
5- Faiz artırımı.

GÖZLER FED'DE!

Merkez Bankası’nın bundan sonra ilk aşamadaki silahlarının dolaylı müdahale sağlayacağını aktaran Alan Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı Yeliz Karabulut, “TL’nin Fed toplantısı öncesi ve erken seçim sürecinde belli bir seviyede tutunmasını sağlayacak enstrümanlar olacaktır. Bu seviye ilk aşamada 3 ila 3,05 arası olabilir. 3,05 seviyesinin üzerinde direkt müdahale daha kaçınılmaz bir hal alabilir. Ancak şuan için Merkez Bankası dolaylı yolları kullanacağı sinyallerini 18 Ağustos’taki toplantısında verdi. İlk aşamada ihaleye açılacak döviz tutarını artırma ve uygulama, Rezerv Opsiyon Katsayısını etkin kullanma ve TL cinsinden zorunlu karşılıklara ödenen faizlerin artırılması kararlarını aldı” dedi.

Dolardaki yükselişin sürmesinin Merkez Bankası’nı bu üç enstrümanın da aktif olarak kullanılmasına itebileceğini aktaran Karabulut, “Tabii bir de bankanın açıkladığı faiz koridorunda sıkılaştırma hamlesi de kurun yükselişine karşı bir silah olarak, önümüzdeki süreçte Fed öncesi ve Fed sonrası dönemdeki gelişmelere bağlı olarak kullanılacaktır” şeklinde konuştu.

TCMB FAİZ SİLAHINA SARILIR MI?

Şuan ilk aşamada TCMB’den doların 3 TL’yi aşması halinde bir hamle beklenmediğini iade eden Karabulut “Özellikle yeni geçilen PPK toplantısından sonra içerideki siyasi atmosfer ve terör saldırılarına bağlı olarak kurda sert bir yükseliş gördük. Hem Merkez Bankası tarafından bu hafta yapılan sunumdan gelen açıklamalara baktığımızda, hem de siyasi kanattan gelen kur yorumlarına baktığımızda, Merkez Bankası’nın daha çok Fed’in reaksiyonlarına göre pozisyon alacağı ya da faiz silahını kullanacağı anlaşılıyor” dedi.

Ancak bunun dolar 3 TL’nin üzerine çıksa da Merkez Bankasının müdahale etmeyecek anlamına gelmediğine vurgu yapan Karabulut, sözlerine şöyle devam etti:

DOLAR /TL 3 TL'NİN ÜZERİNDE TUTUNURSA...

“Böyle bir durumda Merkez Bankası’nın öncelikle dolaylı müdahale yollarını denemesi ve sertleştirmesi aynı zamanda bir sözlü müdahale hamlesi beklenebilir. Ancak faiz artırımını en son silah olarak kullanacağı en azından bir sonraki toplantıya kadar sürecek seyri görmek istediği beklenebilir. Fed’in bir sonraki faiz toplantısı 16-17 Eylül tarihlerinde olacak. TCMB’nin ise toplantısı 22 Eylül tarihinde. Eğer Fed toplantısına kadar kurda gevşeme görülmez ve Fed faizleri artırırsa TCMB faiz silahını kullanır. Başka bir şekilde Fed faiz artırımına Eylül ayında gitmez ve Merkez Bankası toplantısına geldiğimizde doların seyri hala 3 TL’nin üzerinde olursa yine Merkez Bankası'ndan bir faiz hamlesi görebiliriz.”

'BELİRSİZLİK ORTADAN KALKMADAN FREN OLDUKÇA GÜÇ'

Şu an Fed’in faiz artırımı beklentileri, siyasi belirsizlik ve terör saldırıları devam ederken, doların frenlenmesinin oldukça güç olduğunu ifade eden Karabulut “Bu belirsizlikler ortadan kalkmadan kurdaki yukarı yönlü eğilim devam edecektir. Kurda bir dengeleneme ya da gevşeme görülebilmesi için bu belirsizliklerden en azından birinden olumlu bir haber akışı gelmeli. Bu yüzden Merkez Bankası’nın ilk aşamada faiz artırımına sarılması belirsizlikler devam ederken etkili olmayabilir. Böyle bir hamle yapması halinde hem kurdaki yükseliş eğilim kısa bir gevşemeden sonra devam ederken, hem de ekonomi yüksek faizle karşı karşıya kalabilir. Bu yüzden faiz artırımının görevini yerine getirmesi için bu üç belirsizliğe dair toparlanma işaretleri görülmelidir” diye konuştu.