Doğalgaz fiyatlarında gaz mı fren mi?

Murat Tufan

Doğal gaz yer kabuğunun içindeki fosil kaynaklı bir çeşit yanıcı gaz karışımıdır. Bir petrol türevidir. Yakıt olarak önem sıralamasında ham petrolden sonra ikinci sırayı alır. Doğal gazın büyük bölümü (%70-90'ı), Metan gazı (CH4) adı verilen hidrokarbon bileşiğinden oluşur. Diğer bileşenleri; etan (C2H6),propan (C3H8), bütan (C4H10) gazlarıdır. Doğal gazı oluşturan hidrokarbon bileşikleri, yeraltındaki petrolün de bileşenleridir. Doğal gaz geçmişte petrol üretimi esnasında ortaya çıkan yararsız bir atık olarak görülmüş ve petrol üretim tesislerinde yakılarak uzaklaştırılmıştır. Günümüzde ise değerli ve stratejik bir enerji kaynağı olarak sıklıkla evlerde ve endüstride kullanılmaktadır.

Dünya üzerinde Antarktika dışında tüm kıtalarda doğal gaz üretilmektedir. Dünyadaki en büyük üretici Rusya’dır. ABD, Kanada, Hollanda ve İran da önemli doğal gaz üreticileri ülkelerdendir. Doğal gaz enerji üretim sektöründe ilk kez Amerika'da kullanılmaya başladı. 1950'li yıllarda doğal gazı Dünya'da enerji tüketimindeki oranı %10'u geçmiyordu. Günümüzde ise enerji tüketiminin %24'ü doğal gazla karşılanmaktadır. Doğal gaz, petrol ile birleşik olarak bulunduğundan petrol alanlarının yoğun olduğu yerlerdedir. Doğal gaz fiyatları ham petrol ile paralellik göstermekte ve rezerv sahibi ülkelerin üretim kararlarına ve bu coğrafyalardaki siyasi gelişmelerden etkilenmektedir.

DOĞALGAZ FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Her üründe olduğu gibi doğalgazda da fiyat piyasa arz ve talebinin bir fonksiyonudur. Doğalgaz üretiminde veya tüketiminde kısa zamanda alternatif bulmak kısıtlı olduğundan, kısa vadeli arz ve talepteki değişiklikler büyük fiyat hareketlerine neden olmaktadırlar.

Arz tarafında fiyatı etkileyen faktörler, doğalgaz üretiminde yaşanan dalgalanmalar, net ithalat rakamları veya depolardaki seviyeler olarak sıralanabilir. Talep tarafında ise yaz ve kış hava sıcaklıkları ile petrol fiyatları doğalgaz fiyatlarını etkileyen unsurlardır.

Daha düşük doğal gaz fiyatına rağmen toplam doğalgaz talebi ekonomik ve hava koşullarına bağlı olarak düşüş gösterebilir.

Doğal gaz fiyatları kıta Avrupa’sında petrol fiyatlarıyla ilişkilidir ve gaz fiyatları petrol fiyatlarının yönünü takip etmektedir. Dolayısıyla doğal gaz fiyatlarının geleceği ile ilgili konuşabilmek için petrol fiyatlarının geleceğini de konuşmak gerekmektedir.

Mevsimsel etkiler ile elektrik talebi de doğalgaz fiyatlarını etkileyen önemli faktörler arasındadır. (yağışın çok olması/mevsimin ılıman olması)

Son olarak teknik seviyelere de bir göz atacak olursak, geçtiğimiz hafta ABD tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesiyle 2.50 seviyelerinden tekrar geri çekilmeler gözlemlediğimiz doğalgaz fiyatlarında, Çin’in ekonomik verilerindeki bozulmanın 2016 yılında da devam etmesi, buna ek olarak FED faiz artırımı hamlelerinden birçok ekonominin negatif etkilenmesini ve arz tarafındaki artışın devam etmesi faktörlerini bir araya getiriyoruz.

Böyle bir durumda aşağı yönlü eğilim devam ederek fiyatların 1.60 – 2.00 bandında uzunca bir süre seyretmesi beklenebilir. Buna karşın iyimser senaryoda ise, küresel piyasalardaki iyileşme ve üretimdeki olası kısıtlamalar ön plana çıkabilir.

Böyle bir durumda yukarıda 2.50 – 3.20 bandı yakından takip edilmelidir.





Murat Tufan /www.destekmenkul.com/ 
Destek Menkul Değerler Araştırma Müdürü