Emtia Piyasasının Aslan Kralı Petrol Olunca

Arzu Toktay

İstanbul’da yapılan ve petrol üreticisi ülkelerin katıldığı yirmi üçüncü enerji konferansı üretim kısıtlaması konusunda uzlaşma oluşması bekleniyor. Geçtiğimiz Cuma günü Rusya Enerji Bakanı Alexander Novak’ın İstanbul’da ki toplantıdan bir sonuç çıkmasını beklemediği yönünde açıklaması ile petrol fiyatları geriledi. Haftanın ilk işlem gününe gelindiğinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in OPEC ülkelerinin üretimi dondurma ve ya kısıtlama yönünde kararına Rusya’nın iştirak edeceğini açıklaması ve diğer ülkelere karara iştirak çağrısında bulunması moralleri düzeltti. Kuşkusuz Suudi Arabistan ve Rusya’nın tercihi üretimi mevcut seviyelerde dondurmak olacak. Son açıklanan verilerde Rusya’nın petrol üretimi Ekim ayında günlük 11,2 milyon varil ile tarihi yüksek seviyelere ulaştı.


Kaynak: Bloomberg

Suudi Arabistan’ın yaz aylarında rekor günlük petrol üretimi mevsimsel olarak düşen talep ile gerileyecekti. Ancak Libya ve Nijerya’da arz tarafında yaşanan kesintilerin geride kalması ve bu ülkelerin üretim kapasitesini artırması ile üretimi dondurma kararı günlük 32,5-33,0 milyon varil hedefi için yeterli görünmüyor. Kısaca Suudi Arabistan ve Rusya’nın bir anlaşma zemini için üretim kısıntısı yönünde özveride bulunması gerekiyor.

13 Ekim Çarşamba günü OPEC ülkelerinden Suudi Arabistan ve Cezayir OPEC dışı Rusya ve Azerbaycan ile konuyu görüşmek üzere bir araya gelecek. İstanbul’da bir ön anlaşma ile 30 Kasım Viyana toplantısında hangi ülkenin ne kadar kesintiye gideceği konusu daha rahat belirlenebilir. İki büyük petrol üreticisi Rusya ve Suudi Arabistan’ın anlaşmaya yakın olması 10 Ekim seansında Brent Petrol fiyatlarını 53,73 dolar/varil, WTI petrol fiyatlarını 51,60 dolar/varil’e taşıdı.  Piyasalar üretici ülkelerin işbirliğine başından beri şüpheli yaklaşıyor ancak bu kez durum farklı üreticiler ekonomik iyileşme için piyasanın yeniden dengelenmesine destek olmak zorundalar.

Petrol fiziki emtialar arasında lider konumunda dün fiyatlarda yaşanan yükseliş arz/talep dengesine ilişkin beklentileri zayıf olan tahıl ürün grubunu dahi yukarı çekerken hisse senedi endekslerinde de yükselişe destek verdi. Tahvil faiz oranlarında ki yükselişi, petrol artan enflasyon bekleyişi ve faiz artırım beklentisine bağlayabiliriz. Ayrıca, tahvil faiz oranlarında ki yükseliş hızını alamayan piyasanın likiditenin nispeten zayıf olduğu bir gündeki hareketi olarak da tanımlanabilir. Önümüzdeki günlerde oranlarda yeni yüksek seviyeler ile piyasaların farklı bir değerlendirme yapacağını düşünüyoruz.

Emtia piyasasının “aslan kralı” petrol yükselişine devam eder mi? İyi haberler gelmeye devam ederken yükseliş momentumu Aralık vadeli NYMEX petrolü 52,20-53,60 dolar/varil’e taşıyabilir. Ancak petrol piyasasındaki mevsimsel eğilime bakınca, Ekim ortasında zirve yapan fiyatların sonrasında gerilediği görülüyor. Son on beşin yılın on üçünde Ekim ayı ortasından sonra fiyatlarda geri çekilme piyasanın gösterdiği davranış şekli olarak özetlenebilir.  Her senenin politik ekonomik atmosferi farklı olmakla beraber OPEC anlaşmasının fiyatları yukarı taşıma potansiyeli de bir yere kadar diyebiliriz. Bir başka unsur 392,826 kontrat ile vadeli ve opsiyon piyasasında 52 haftanın zirvesinde olan fon ve küçük spekülatör net uzun pozisyon miktarı. Mevsimsellik ve teknik olarak aşırı alım bölgesinde teknik görünüm ile WTI petrol fiyatlarının 52,20-53,60 dolar bandında veya öncesinde satıcıların kontrolüne geçebileceğini tahmin ediyoruz.