Eylül ayında piyasaları neler bekliyor?

Arzu Toktay

Küresel piyasaları “Jackson Hole” sonrası Eylül ayı faiz artırım korkusu sardı. Amerikan Merkez Bankası FED’in yılın son toplantısında faiz artırma ihtimaline uzak olmayan piyasalar Eylül ayına zamanlama olarak hazır görünmüyor. Ağustos ayı tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin altında gerçekleşmesi ile rahat bir nefes aldık ama devam edecek mi?

FED FAİZ ARTIRIM OLASILIK TABLOSU



20-21 Eylül’e kadar, Amerika tarafında açıklanacak veriler önemli iken diğer Merkez Bankaları’nın faiz politikası konusunda atacağı adımlar da takip edilecek. Piyasalar Kasım ayında yapılacak genel seçimler öncesinde faiz artırımını zayıf ihtimal olarak görüyor. Ancak, Amerikan Merkez Bankası’nın bütün ekonomik veriler beklentilerini karşılayıncaya kadar beklemeyeceği fikrine de uzak durmuyor.

2008 krizinden sonra geçen yedi sene boyunca kolay para politikalarına devam eden FED bu süreçte sadece bir kez faiz artırdı. Dolayısı ile kolay para politikalarından çıkış yönünde ikinci bir adım için zamanlama yaklaşıyor. Piyasalar son dönemde FED üyelerinin yaptığı açıklamalar ile buna alıştırılmaya çalışılıyor.

Jackson Hole toplantısında Başkan Yellen, ekonomi geçmiş aylara kıyasla faiz artırımına uygun şartlara yaklaştı derken, Stanley Fischer iki kez faiz artırılabilir görüşünde olduğunu ifade etti. İki kez faiz artırımı için aranan koşul ise istihdam piyasasının gücünü koruması; 02 Eylül tarım dışı istihdam raporu bu beklentiyi karşılar nitelikte değildi. Veri sonrası piyasalarda riskli varlıklara olan talep artışı ile Ağustos ayında yakalanan olumlu havanın devamı yakalanmaya çalışılıyor. 20-21 Eylül toplantısında faiz artırım ihtimalinin zayıf olduğunu düşünmekle beraber Eylül ayının biraz daha gergin geçebileceğini düşünüyoruz.

Ağustos ayı istihdam raporunda, artış 151 bin olurken işsizlik oranı yüzde 4,9, ortalama saat başı kazançlarda artış ise yüzde 0,1 olarak gerçekleşti.



FED’in faiz artırım ihtimali ve güçlü dolardan en fazla etkilenen ürünlerden bir tanesi altın oldu. 02 Eylül seansında 1304 dolar/ons seviyesine kadar gerileyen altın fiyatları istihdamda 151 bin artışın desteği ile 1330 dolar seviyesine kadar yükseldi. Eylül ayının ilk haftasında altın fiyatları 1300 dolar/ons üzerinde denge ararken yukarı yönlü hareketin kalıcı olması için dolar baskısının azalması şart görülüyor. Nitekim, istihdam sonrasında Dolar Endeksi’nin (DXY) 95,189 seviyesine gerileme ardından yönünü yukarı çevirmesi altında yükselişin önünü kesti.

08 Eylül’de Avrupa Merkez Bankası (ECB) toplanıyor. Bankanın Eylül ayı toplantısında eksi yüzde 0,40 olan politika faizinde ve 80 milyar Euro olan varlık alım programında değişikliğe gitmesi beklenmiyor. 07 Eylül’de İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Carney konuşacak. İngiltere tarafında Ağustos ayı ekonomik verilerinde Brexit’in ekonomik etkilerinin beklenen ölçüde olumsuz olmadığı anlaşılıyor, iyi ekonomik veriler ardından banka Eylül ayında kenarda beklemeyi tercih edebilir. Avrupa Merkez Bankası’nın ise olumsuz ekonomik verilere Kasım ayında genişlemeci para politikaları ile cevap vereceği tahmin ediliyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) toplantısı FED ile aynı günde, BoJ bu kez politika faizinde indirime gidebilir.

Küresel merkez bankalarının para politikalarına ilişkin belirsizlik sürerken “kraliçe FED” ne yapacak? Ekonomik tahminler güncellenecek mi ve ya FED üyelerinin tahminleri ne yönde değişecek? Bütün bunlar piyasaların baskılanmasına yetecek düzeyde diyebiliriz. Sonuç olarak, FED stresi geçinceye kadar piyasaların yeni zirveler test etmekte zorlanacağını düşünüyoruz.

Arzu Toktay

XTB Araştırma Müdürü