Korku endeksi piyasalara hangi mesajı verdi

Murat Tufan

2008 krizi sonrası sıklıkla duyduğumuz korku yani VIX endeksi piyasalardaki korkunun ne aşamada olduğunu gösterir. Başka bir deyişle yatırımcıların risk algısını ölçmek için kullanılır.  Endeks S&P500 opsiyon sözleşmelerinin 30 günlük dalgalanma beklentileri üzerinden hesaplanır. VIX endeksi değeri 25’in üzerinde ise piyasada oynaklık yüksektir ve belirsizlik fazladır. Örneğin 2008 küresel kriz zamanında VIX endeksi rekor seviye olan 80’i görmüştür. Korku endeksi gerilediği zamanlarda piyasalarda fırtına öncesi sessizlik mi? şeklinde tartışmalar yaşanıyor ve endeksin tam tersi yükseliş kaydettiği zamanlarda ise yatırımcılar ''güvenli liman'' lara kaçıyor yorumları manşetlerde yerini alıyor.

Trump'ın göreve gelmesi sonrası özellikle endekslerde mali ve vergisel politikalara yönelik pozitif beklentiler yükselişleri hızlandırdı. Diğer yandan Hollanda ve Fransa seçimlerinin politik belirsizlik ortamı yaratmaması endeksin tarihi dip seviyesi olan %10’lar da dengelenmesine yol açtı. Dün yoğun olarak tartışılan Trump'ın gizli bilgileri Rusya'ya sızdırdığı ve FBI haberleri yine aynı ürünlere talebi yükseltti. Ancak şunu belirtmekte fayda var ilerleyen zamanlarda Trump ola ki bu gelişmeler sonrasında görevinden istifa ederse bu endeks aşırı korku ve panik havası seviyeleri olan %25 -30 bölgesine çıkabilir. Bu bölgeyi aşırı korku bölgesi olarak adlandırabiliriz. Endeks bu bölgedeyken altın, Japon Yen’i, İsviçre Frang’ı gibi güvenli liman varlıklarına talep artabilir. Bu yüzden ABD tarafından kısa vadede politik belirsizlik azalırsa bu sefer de endeks 10 seviyesi yakınlarına doğru gerileyebilir. Bu bölgeyi aşırı iyimserlik bölgesi olarak tanımlayabiliriz. Piyasa yeniden riskli varlıklara yönelimi sağlayabilir. Ancak son gelişmeler  endekslerde ve dolar endeksinde geri çekilmesine neden oluyor.



PİYASALARIN TEPKİSİ SERT OLDU

Trump belirsizliğinin piyasada yükselmesi sonrası ABD 10 yıllık tahvil faiz oranları % 2,19 seviyelerine geriledi. Böyle bir durumda ön plana çıkabilecek ürünlerin başında ise altın fiyatları geliyor. Güvenli varlıklara olan talebin yükselmesiyle birlikte ONS altın fiyatlarında yeniden 1300 dolar seviyeleri yeniden gündeme gelebilir. Başta ABD borsaları olmak üzere küresel anlamda endekslerde satış baskının hız kazandığını söylemek mümkün. Riskli varlık olarak adlandırabileceğimiz gelişmekte olan ülke para birimlerinde de satış baskısı hızlandı. TL Dolar karşısında yaklaşık % 1,77 değer kaybederken, Güney Afrika Randı’nın Dolara karşı % 2,38 değer kaybettiğini söyleyebiliriz. Bist 100 endeksinde de satış baskısı hız kazandı ve kayıpları % 1’İ aştı.

TRUMP GÜNDEMDE KALMAYA DEVAM EDEBİLİR

Trump'ın ABD' de güven kaybı yaşaması bir takım temel riskleri de beraberinde getirebilir. Örneğin daha önce yaptığı gibi kamuoyu desteğini yeniden yükseltebilmek adına ABD'nin askeri bir operasyona başlama ihtimali. Son dönemde gündemde daha fazla yerini alan Kuzey Kore haberleri yeni gelişmelere gebe gibi görünüyor. Böyle bir senaryo kısa vadeli korkuyu artırabilir ama belki de yeniden piyasalar Trump'a güvenmek isteyebilir. Bekleyip göreceğiz...

Murat Tufan
NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ