Yurtiçinde neler oluyor ?

Gökhan Özkan

Türkiye’de gündem bu hafta yoğundu. Ziraat Bankası, PTT, BOTAŞ, TPAO, Çay İşletmeleri gibi kurumların yanısıra THY, Halkbank dahil toplam 14 şirketin bir bölüm hisseleri ile 46 taşınmazı varlık fonuna devredildi. Alınan karar sonrası ise Türkiye varlık fonu tartışmaları iyice alevlendi. Sürecin neler getireceği, işe yarayıp yaramayacağı tartışılırken, fonun kurulmasına yönelik ana amaç kaynak bulmakta zorlanan büyük altyapı projelerine kaynak sağlamak, kurda görülen spekülatif hareketler ile bozulan dengeleri sağlayacak bir mekanizma niteliğinde olmak.

Yurtiçinde düşen ekonomik aktiviteyi de desteklemek adına kurulan bu fon eğer hedefler tutturularsa büyüme ve istihdam konularında ekonomiyi desteklemesi hedefleniyor. Fonun ilerde Rus fonu ile birlikte birleştirilmesi ve miktarın 200 milyar dolara kadar çıkarılması düşünülüyor. Doğrudan başbakanlığa bağlı olacak bu fonda yer alacak kamu kurumları KİT veya Sayıştay gibi bütün denetimlere  tabi tutulacak. Dünya örneklerine baktığımızda ise Japonya, Norveç, Çin, Suudi Arabistan  ve Rusya gibi ülkelerde de uygulanan fon kaynak bakımından bizim fonumuzdan bazı farklı özelliklere sahip.

Dünyada elde edilen cari fazlaların kaynak oluşturduğu bu fonlar, bizde özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluş ve varlıklardan ve nakit fazlasından yararlanacak. Ayrıca fon finansman sağlarken, Türkiye Varlık Fonu portföyü üzerinde teminat, rehin, kefalet ve ipotek tesis edilebilecek.Şeffaflık, fon kaynaklarının yönetimi ve denetimi ve piyasada kullanılabilirliği bakımından zamanla görülebilecek detaylar daha net değerlendirmeleri beraberinde getirecek.

Ayrıca yurtiçinde ÖTV indirimlerinin yanı sıra, istihdam seferberliği ilan edildi. Bu yıl içerisinde istihdama olanak sağlayan şirketlere işsizlik fonundan günlük 22 lira 22 kuruş ödeme yapılması kararlaştırıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın TOBB zirvesinde yapmış olduğu istihdam seferberliği çağrısının şirketler tarafında da desteklenmesi adına yapılan bu teşvik son dönemde artan işsizlik oranının düşürülmesine yönelik önemli bir adım. Para politikasının sıkı duruşu ve faizlerin görülen artışın yan etkileri mali teşviklerle birlikte kapatılmaya çalışılıyor.

Yurtiçinde yerleşiklerin döviz mevduatları geçen hafta yaklaşık 2,5 milyar dolar arttı. Merkez Bankası tarafından açıklanan verilere göre,yabancı para cinsinden mevduat ve fonları 3 Şubat sonunda  yaklaşık 2,5 milyar dolar artışla 145,6 milyar dolar oldu. Kurun 3.70 altına inmesi ile birlikte yerlilerin döviz talebini artırdığını görüyoruz. MB tarafından açıklanan istatistiklere göre, yabancılar geçtiğimiz hafta hem Türk hisselerinde hem de tahvillerinde net alım yaparak toplamda 519 milyon dolarlık alım yaptı. BİST tarafında yeniden rekor seviyelere gelirken, 90 bin seviyelerinden kar realizasyonları takip ediliyor. Ayrıca MB'nin brüt döviz rezervleri 91 milyar 522 milyon olarak açıklandı. Altın rezervi ise, 15 milyar 933 milyon dolar toplam rezervler ise, 107 milyar 455 milyon dolar.

Referandum süreciyle ilgili süreç resmi olarak başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın anayasa değişikliği teklifini kabul etmesi sonrası 16 Nisan tarihi referandum sürecine dair öne çıkan tarih. Yüksek seçim kurulunun da onay vermesi sonrası net tarih belirlenecek ve Türkiye adına yeni sistemin getireceği sürece dair tartışmalar daha da gün yüzüne çıkacak.

Genel olarak baktığımızda içeride MB’nin sıkı para politikası duruşu ile birlikte düşmekte olan ekonomik aktivitenin destekleyici hazine olacak gibi görünüyor. ÖTV indirimlerinin 1 milyar liralık yük bindirmesi, istihdam teşviğinin ise, 12 milyar liralık bir yük daha bindirmesi bekleniyor.

Türkiye Kamu harcamalarında artan eğilim devam ediyor:

Devlet borcunun GSYİH’a oranı yüzde 32.9 olaran Türkiye ekonomisi mali ekonomisinde güçlü duruşuna devam ediyor. Artan savunma ve kamu harcamalarının etkileri, her ne kadar 2017’de vergi artışları gelmeyecek dense de, bir şekilde telafi yoluna gidilecektir. Varlık fonu’nun da bütçe hedeflemelerinde yük bindirdiği bir süreç görebiliriz. Bütçe’nin de sıkı para politikasıyla birlikte zorlanacağı bir sürece geçiş yapıyoruz.

Gökhan Özkan
IŞIKFX ARAŞTIRMA UZMANI