1.2 milyar $’lık Avrasya Tüneli

Güngör Uras

Bugün açılacak olan Avrasya Tüneli çok önemli bir yatırım. Marmaray’dan farklı bir proje.

Marmaray, İstanbul Boğazı’nın tabanına yerleştirilen bir tüp geçit. Avrasya Tüneli ise deniz tabanının, toprağın 25 metre altından geçen iki katlı bir karayolu tüneli.

Avrasya tüneli benzeri tüneller New York şehrinde çok sayıda var. Avrupa’da da var.

Avrasya bir yap-işlet-devret projesi. 1965 yılından bu yana değişik projeleri gerçekleştiren Yapı Merkezi, Güney Kore’nin büyük yapı holdingi SKE&C firmasıyla ortaklık oluşturdu. ”Avrasya Tüneli İşletme, İnşaat ve Yatırım A.Ş.” (Ataş) ismi verilen bu ortaklık devletle anlaşma yaptı.

Marmaray raylı sistem için, raylı vasıtaların geçişi için inşa edilmişti. Avrasya Tüneli Projesi ise yalnızca hafif araçların (otomobiller, minibüsler) kullanımına izin verilecek şekilde tasarlandı.

Ağır taşıtlar, iki tekerlekli araçlar (motosiklet, bisiklet) ve yayalar tünelden faydalanamayacaklar.

Hazine garantisi var

Ataş, tüneli 24 yıl 5 ay işletecek. Sonunda tüneli kamuya devredecek.

İşletme süresince otomobillerden 4 dolar + KDV, minibüslerden 6 dolar + KDV ücret alınacak.

Devlet tek yönlü olarak günde 34 bin araç geçişini garanti etti. Daha az araç geçerse eksiği devlet ödeyecek. Fazlası tüneli yapanların olacak. (Bilgi için: Üçüncü köprüye devletin verdiği geçiş garantisi günde 135 bin araç.)

Avrasya Tüneli 285 milyon dolar öz kaynak, 960 milyon dolar kredi kullanılarak, toplam 1 milyar 245 milyon dolar harcamayla 55 ayda tamamlandı.

Ataş’ın yurtdışından temin ettiği 960 milyon dolar krediye Hazine garanti verdi.

Trafiği hafifletecek

Bu tür tünellerin projelendirilmesi ve inşası uzmanlık istiyor. Projeyi Güney Kore firması hazırladı. İnşaat için makine ve teçhizatı temin etti ve projenin sorumluluğunu üstlendi.

Boğaz geçişi tünelinde sadece bu projeye özel olarak tasarlanan TBM (Tunnel Boring Machine  Tünel Kazma Makinesi) kullanıldı. Bu makine toprak altında, köstebek gibi dönerek 13.7 metre çapında delik açıyor.

Delik açıldıkça çevresi bileziklerle (bunlara ring diyorlar) güçlendiriliyor.

Boğaz’da denizin tabanının altından geçen tünelin uzunluğu 5.4 km.

Avrasya Tüneli vatana, millete İstanbullulara hayırlı olsun. Nasıl olsa tüneli kullanan olacak, trafiğe yararı olacak. Önemli olan tünelin birinci ve ikinci köprülerin yükünü hafifletmesidir.